budowa owocnika

Niewielkie grzyby. Różnie zabarwione. Kapelusz mniej lub bardziej dzwonkowaty, z wiekiem może też być płaski do wypukłego. Średnicy od 2 mm do 6 cm. Brzeg niepodwinięty (chyba że u młodych okazów). Brzeg kapelusza często prześwitująco prążkowany. Blaszki przyrośnięte lub zatokowato wycięte, rzadko lekko zbiegające. Blaszki przeważnie białe lub jasno zabarwione. U części gatunków ostrze blaszki zabarwione inaczej niż reszta. Trzon długi, cienki, rurkowaty i zazwyczaj łamliwy. Miąższ zazwyczaj cienki, kruchy, wodnisty, bez wyraźnej woni lub smaku. Część gatunków ma charakterystyczny zapach np. amoniaku, rzodkiewki. Owocniki niektórych gatunków wydzielają po skaleczeniu biały lub czerwony sok. Zarodniki gładkie, bezbarwne, u większości gatunków amyloidalne. Kształt owalny do elipsoidalnego. Barwa wysypu zarodników biała.

występowanie

W Europie występuje ok. 100 gatunków. Latem i jesienią. Saprofity. Rosną na ziemi, na ściółce leśnej lub kawałkach drewna.

wartość

Grzybówki są zbyt drobne i cienkomięsiste aby miały znaczenie kulinarne. Niektóre gatunki są trujące.

oznaczanie

Przy oznaczaniu gatunków grzybówek ważną cechą różnicującą gatunki jest obecność soku mlecznego i jego barwa, obecność tarczki w podstawie trzonu, sposób przyrastania blaszek do trzonu, występowanie odmiennego zabarwienia ostrza blaszki i jej powierzchni, zapach owocnika, rodzaj podłoża na którym wyrastają.

tenerrima

longiseta

mucor

k. 1-3 mm średnicy

liście, głównie dębowe; gromadnie; 10-11

stylobates

k. 4-12 mm średnicy; u podstawy trzonu wyraźna promieniście orzęsiona tarczka; na powierzchni kapelusza wyrostki widoczne pod lupą

rozkładające się liście dębowe i bukowe

częsta; pojedynczo i po kilka; 7-9

clavularis

k. 4-7 mm średnicy; blaszki przy trzonie zrośnięte w kołnierzyk

u podstawy pni drzew liściastych porośniętych mchami

rzadka; w małych grupach; 10-1

bulbosa

citrinomarginata

avenacea

ostrza żółtoszare lub z odcieniem czerwonobrązowym

na trawach; jesienią

rhaeborrhiza

podstawa trzonu z nibykorzeniem

bardzo rzadka, na drewnie liściastym, pniach, jesienią

viridimarginata

zapach chloru; brązowooliwkowy

pospolita, od wiosny od jesieni, w wiązkach na drewnie jodły i świerku, buka

renati

zapach chloru; brązowy z różowym odcieniem

wiosną i latem, w wiązkach, na drewnie drzew liściastych

rubromarginata

atromarginata

purpureofusca

capillaripes

pelianthina

strobilina

debilis

amicta

olida

k. białokremowy

rzadka, od lata do jesieni, na porośniętych mchem pniach drzew liściastych

flavoalba

k. białokremowy

częsta, w lasach, na martwych źdźbłach traw i na ściółce

acicula

leptophylla

kapelusz 8-20 średnicy, z pomarańczowym odcieniem

rzadka, na pniach porośniętych mchami

adonis

różowy odcień

rzadka, od lata do jesieni, pojedynczo lub po kilka, głównie w górach, na mchach i ściółce

atroalba

k. brązowoczarny, zamszowy; porównaj z Mycena galopus var. nigra

rzadka, pojedynczo i w wiązkach po 2-3 owocniki, na zmurszałym drewnie świerkowym i w mchach

pearsoniana

k. 10-25 mm średnicy, z brązowym odcieniem

wśród mchów torfowców

pura

k. 10-50(60) mm średnicy, bez garbka lub z bardzo niewyraźnym; zapach rzodkiewki; kolor k. zmienny - zwykle winnoróżowy do bladoróżowego, także prawie biały, żółty, blady niebieski; trzon typowo z filetowym odcieniem [137]

na ściółce liściastej i iglastej

pospolity; pojedynczo i w grupach, najwiecej od późnego lata do późnej jesieni

rosea

przeciętnie nieco większa i masywniejsza od M. pura; k. 25-60 mm średnicy, z garbkiem; zapach rzodkiewki; jasnoróżowy lub winnoróżowy; trzon bladoróżowy, maczugowaty, niekiedy cały owocnik biały [137]

na ściółce liściastej i iglastej, częściej w żyznych lasach bukowych

pospolity; pojedynczo i w grupach jesienią

leptocephala

strobilicola

zapach amoniaku lub saletry

speirea

małe, średnica kapelusza 3-10 mm; zbiegające blaszki

od wiosny do jesieni, pojedynczo, na gałązkach olszy

vitilis

trzon bardzo elastyczny, cienki, długi u podstawy silne białoszare włoski

na próchniejących w ściółce gałązkach drzew liściastych

pospolity; wyrastają zwykle pojedynczo; (5)7-11

zephirus

trzon kruchy; kapelusz i blaszki z plamami

na butwiejących igłach, wśród mchów

pospolita, owocniki wyrastają jesienią, często masowo

aetites

trzon kruchy; kapelusz i blaszki bez plam

polygramma

hiemalis

kapelusz mały, 5-10 mm średnicy; blaszki nieco zbiegające; trzon nitkowaty

na gałązkach, zmurszałych kłodach i drewnie porośniętym mchem, w łęgach pod wiązami

częsta; pojedynczo; 9-12

laevigata

kapelusz większy, 10-25 mm średnicy; blaszki nieco zbiegające

zmurszałe drewno drzew iglastych; gromadnie w wiązkach po kilka, kilkanaście owocników; 5-6

uwaga: alcalina: stipata M. Geest. & Schwoebel, silvae-nigrae M. Geest. & Schwoebel

stipata

silvae-nigrae

niveipes

kapelusz stosunkowo duży, 20-50 mm średnicy; słaby zapach chloru; szare; z nibykorzeniem ; porównaj z grzybówka hełmiasta (Mycena galericulata)

murszejące drewno drzew liściastych; pojedynczo i w wiązkach; 5-6

praecox

kapelusz mniejszy, 10-30 mm średnicy; słaby zapach chloru; ciemniejsze, z brązowym odcieniem

na murszejącym drewnie porośniętym mchem, u podstawy pni żywych drzew, zwłaszcza dębów; rzadki; w wiązkach po kilka do kilkunastu owocników; 5

venustula

kapelusze drobne, 3-6 mm średnicy; ostrze różowoczerwone lub różowobrązowe

pterigena

kapelusze drobne, 2-5 mm średnicy; na osadkach liści paproci; ostrze różowoczerwone lub różowobrązowe

rosella

Mycena rosella (grzybówka różowawa)

aurantiomarginata

flavescens

ostrze blaszek bladożółte

chlorantha

na piasku wydm nadmorskich; ostrze blaszek ciemnooliwkowe

corticola

w łęgach; brązoworóżowe

pseudocorticola

szaroniebieskie

pachyderma

szaroniebieskie; słaby zapach chloru

junicola

na pędach Juncus

tubarioides

na szczątkach Scirpus, Typha

smithiana

różowobrązowy

urania

fioletowoszary z odcieniem niebieskim; w borach

xantholeuca

dość duże, kapelusz 20-30 mm średnicy, kremowy

osmundicola

biało oszronione

polyadelpha

powierzchnia k. matowa, gładka; blaszki b. rzadkie, przyrośnięte do sierpowato zbiegających; trzon krótki; różni się od M. muscor brakiem zgrubiałego trzonka u postawy trzonu

stare liście dębów; gromadnie; jesień-zima

capillaris

powierzchnia k. matowa, gładka; blaszki przyrośnięte do wolnych; trzon wydłużony

stare liście bukowe; gromadnie; jesień-zima

supina

na pniach wiązu i wierzby; trzon krótki, wodnistobiały

cyanorrhiza

trzon krótki, szary; podstawa trzonu niebieska

cinerella

concolor

latifolia

tintinnabulum

charakterystyczna jest zimowa pora występowania; owocniki wyrastają w zwartych kępach po kilkanaście do kilkudziesięciu sztuk na pniakach drzew liściastych

arcangeliana

parabolica

k. fioletowoszary

megaspora

Mycena megaspora (grzybówka wielkozarodnikowa)

filopes

tenella

szary z różowym odcieniem; intensywny zapach jodoformu

metata

beżowobrązowy; słaby zapach chloru(jodoformu?), podobny M. tenella

fagetorum

pullata

brązowoszary z czarnopurpurowym odcieniem; bez nibykorzenia; na gałązkach olszy

vitrea

szarobrązowy z czarnym odcieniem; powierzchnia gładka

plicosa

szary; higrofaniczny; zapach piwniczny; powierzchnia matowa

excisa

kapelusz i blaszki szarobrązowe, bez plam

maculata

k. ciemnoszarooliwkowy; blaszki szaroróżowe z ciemnobrązowymi plamami

na drewnie; częsta; w grupach i wiązkach; 9-11

inclinata

galericulata

słaby zapach mączno-ogórkowy; cały owocnik szarobeżowy

na pniakach liściastych, pospolita; w licznych grupach; 5-11


Omphalina ericetorum · pępówka pofałdowana

Omphalina umbellifera
Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem
literatura · references
· Lisiewska M., 1987 — Flora Polska. Grzyby (Mycota). Tom XVII. Grzybówka (Mycena). [13]
· http://home.online.no/~araronse/Mycenakey/
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.09.14 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 10.05.2017 · powstała/was created 31.12.1997

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="https://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Mycena.htm"> Mycena (grzybówka) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>