Atlas grzybiarza. Najlepsze grzyby jadalne

ile jest grzybów jadalnych?

Liczba zbieranych gatunków grzybów jadalnych jest niewielka. Polskie lasy to nie tropikalna dżungla i liczba gatunków (wszelkich organizmów) jest o rzędy niższa. Potencjalnie w grę przy grzybobraniu wchodzi kilkadziesiąt gatunków. W praktyce grzybiarze zbierają tylko kilka gatunków (są też tacy co zbierają tylko jeden - pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius)). Nieliczni grzybiarze-znawcy lub po prostu eksperymentatorzy, zbierają więcej niż dziesięć gatunków. Niedużo materiału trzeba opanować aby dobrze nauczyć się identyfikować te kilka-kilkanaście gatunków grzybów.

space

space

Najlepsze

The Best Ones

pierwsza liga

To typy bezdyskusyjne, bo atrakcyjne smakowo, duże i stosunkowo często występują.

space

Ostrożni mogą ograniczyć się do zbierania grzybów rurkowych. W tej grupie, na szczęście, w Polsce nie występują gatunki niebezpiecznie trujące.

space

prawdziwek

Boletus edulis (borowik szlachetny)

borowik szlachetny (Boletus edulis). Niewątpliwie najbardziej poszukiwany i godny polecenia gatunek.

space

Można przetwarzać, jak się komu podoba, ale z uwagi na cenę, najczęściej się go suszy i używa jako dodatku lub przyprawy.

space

kurki

Cantharellus cibarius (pieprznik jadalny)

pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius). Mój faworyt; znacznie częstszy i łatwiejszy do znalezienia od prawdziwka.

space

Kurki przyjemnie się zbiera. Są też stosunkowo niezawodne. Pojawiają się co roku na początku lata i rosną nawet w czasie suchej pogody, gdy innych grzybów jeszcze brali

space

kania

Macrolepiota procera (czubajka kania)

czubajka kania (Macrolepiota procera). Mój faworyt wśród kapeluszowych. Zaleta to bardzo przyjemny aromat i smak oraz częste występowanie i charakterystyczny wygląd — mimo to wielu ludzi boi się zbierać ten gatunek i dobrze, bo jest więcej dla innych.

space

Podobny gatunek czubajka gwiaździsta (Macrolepiota konradii) tworzy mniejsze owocniki, walory smakowe ma identyczne z czubajką kanią.

space

space

rydze

Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)

mleczaj rydz (Lactarius deliciosus). W opinii wielu najlepszy grzyb jadalny. Rzeczywiście są smaczne, tradycyjnie są smażone na patelni na świeżym maśle.

space

Natomiast najpospolitszy mleczaj świerkowy (Lactarius deterrimus) jest niestety najpodlejszym rydzem. A to z powodu dość gorzkiego smaku i braku specyficznego rydzowego smako-aromatu.

space

gąska zielonka (Tricholoma equestre). Ulubiony gatunek wielu. Rosną późną jesienią pod sosnami na glebach piaszczystych, często masowo, więc ich zbieranie jest bardzo przyjemne.

space

Inna dość często zbierana późnojesienna gąska, rosnąca w tych samych siedliskach to gąska niekształtna (Tricholoma portentosum).

space

Dobre, ale są lepsze

Good but there are better

Duże i często występują, ale ich jakość można kwestionować.

Big and common but of questionable quality.

podgrzybek

Xerocomus badius (podgrzybek brunatny)

podgrzybek brunatny (Xerocomus badius). Chyba najczęściej (ilościowo) zbierany grzyb naszych lasów.

space

space

koźlarze

Leccinum versipelle (koźlarz pomarańczowożółty)

koźlarz (Leccinum). Zwłaszcza czerwone koźlarze są bardzo chętnie zbierane — koźlarz czerwony (Leccinum aurantiacum) związany z topolą osiką i koźlarz pomarańczowożółty (Leccinum versipelle) związany z brzozą.

space

space

maślaki

Suillus grevillei (maślak żółty)

maślak (Suillus). Chętnie zbierane. Bardziej cenione to maślak zwyczajny (Suillus luteus) pod sosnami, maślak żółty (Suillus grevillei) pod modrzewiami i o raczej suchym kapeluszu maślak pstry (Suillus variegatus).

space

space

opieńki

Armillaria ostoyae (opieńka ciemna)

opieńka miodowa (s.l.) (Armillaria mellea sensu lato). Bardzo pospolita, a owocniki wyrastają masowo, jej zbieranie trudno nazwać polowaniem, prędzej to koszenie.

space

space

Dobre ale rzadko zbierane

Good but rarely collected

Duże, smaczne i przeważnie dość pospolite. Są rzadko zbierane lub jedynie regionalnie z braku tradycji i wiedzy na ich temat. Od nowicjuszy wymagają dobrej znajomości danego gatunku.

Big, tasty and usually quite common. Rarely picked or only regionally because there is no tradition of doing so. Novices should know about their characteristics.

pieczarki

Agaricus campestris (pieczarka łąkowa)

pieczarka (Agaricus) są po prostu smaczne.

space

space

gołąbki

Unidentified-Russula

Szczególnie godny polecenia jest duży gołąbek zielonawofioletowy (Russula cyanoxantha) i mniej lub bardziej podobne mu gatunki o zwartym, chrupkim miąższu (ta cecha pozostaje w potrawie). Mogą je zbierać tylko osoby dobrze znające śmiertelnie trującego muchomora zielonawego (Amanita phalloides) — nieco ignorancji i może dojść do tragedii.

space

Gołąbki są ciekawym pomysłem na danie grzybowe (np. do zupy) ale są jednak rzadko zbierane.

space

space

płachetka

Rozites caperatus (płachetka zwyczajna)

płachetka zwyczajna (Rozites caperatus). Duży grzyb masowo wyrastający w mszystych lasach sosnowych na niżu Polski.

space

Lokalnie w Polsce często zbierany. Rośnie także w pełni lata. Problemem jest to, że większość egzemplarzy jest opanowana przez larwy owadów.

space

ucho bzowe

Auricularia auricula-judae (uszak bzowy)

uszak bzowy (Auricularia auricula-judae). Warto go zbierać. Grzyby ten, czy też pokrewne gatunki lub jedynie odmiany hodowlane, jest składnikiem większości chińskich potraw z grzybami — znajdziemy go tam w postaci cienkich, ciemnobrązowych, chrząstkowatych pasemek.

space

space

boczniak

Pleurotus ostreatus (boczniak ostrygowaty)

boczniak ostrygowaty (Pleurotus ostreatus). Kupne są równie smaczne, inni twierdzą, że te dzikie lepsze. Ja w to wątpię.

space