wyborny jadalnydopuszczony do obrotu

Lactarius deliciosus (L.: Fr.) S.F.Gray

mleczaj rydz
na stronie — owocnik · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · fałszywy rydz · komentarz
Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
grupa pod sosnami, stare owocniki; 05.08.2000, Dolny Śląsk, okolice Twardogóry; copyright © by Marek Snowarski
Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
grupa pod sosnami, stare owocniki
Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
grupa pod sosnami, stare owocniki
Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
pojedynczo i w grupach, w trawie, na poboczu drogi pod sosnami/świerkami
Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
pojedynczo i w grupach, w trawie, na poboczu drogi pod sosnami/świerkami
Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
pojedynczo i w grupach, w trawie, na poboczu drogi pod sosnami/świerkami
Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
pojedynczo i w grupach, w trawie, na poboczu drogi pod sosnami/świerkami
Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
pojedynczo i w grupach, w trawie, na poboczu drogi pod sosnami/świerkami
Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
grupa pod sosnami/świerkami

owocnik

Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
przekrój, grupa pod sosnami, stare owocniki
Lactarius deliciosus (mleczaj rydz)
widok od spodu; grupa pod sosnami/świerkami
Kapelusz mięsistoczerwony, pomarańczowopłowy, czasem z łososiowym odcieniem, stare egzemplarze płowieją i nieco zielenieją, z 3-6 koncentrycznymi pręgowaniami, pręgi ciemniejsze, wyraźne; 50-(100)150 mm średnicy, płasko-wypukły, rozpościerający się, z czasem wklęśnięty, lejkowaty, brzeg długo podwinięty u starych egzemplarzy nawet wywinięty i pofalowany; powierzchnia gładka, sucha, w czasie wilgotnej pogody nieco śliski, początkowo grubo oszroniona, srebrzysta, potem naga.

space

Trzon jaśniejszy od kapelusza, delikatnie sinawo oszroniony, gładki, często z wieloma płytkimi pomarańczowymi jamkami, uszkodzony zielenieje; 50-70 x 10-25 mm, równogruby, często ze zwężoną podstawą; łamliwy, początkowo pełny z twardą i kruchą częścią korową i watowatym wnętrzem, szybko pusty.

space

Miąższ dość gruby, kremowy, po kilkunastu godzinach szarzejący; smak łagodny, po dłuższej chwili gorzkawy; zapach przyjemny, owocowy.

space

zarodniki

Wysyp jasnoochrowy. Zarodniki owalne, faktura amyloidalna, siateczkowato-brodawkowata o łącznikach różnej grubości, 7-9 x 6-7 µm.

Spore print creamy-buff. Spores broadly ellipsoid, with amyloid irregular reticulations, 7-9 x 6-7 µm.

występowanie

Miejscami dość częsty. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, gromadnie pod sosnami, preferuje gleby piaszczyste, młode nasadzenia, obrzeża lasów, miejsca trawiaste.

Common. Summer fall, gregarious under pine, prefer sandy soils, forest edges, grassy places.

wartość

Wysoko ceniony smaczny grzyb jadalny, o charakterystycznym, przyjemnym smaku.

space

Częsty, podobny mleczaj świerkowy (Lactarius deterrimus) nie dostarcza już takich przyjemności gastronomicznych ponieważ nawet po usmażeniu ma dość wyraźny, nieprzyjemny, gorzki posmak.

space

Mleczaj świerkowy (Lactarius deterrimus) wyrasta pod świerkami, jest mniejszy, niewyraźnie strefowany, jego mleczko po 15 min. przebarwia się winnoczerwono.

space

space

space

Prosta reguła odnosząca się do mleczajów – te o pomarańczowym mleczku są jadalne, te o białym mogą być trujące a w większości przypadków są niejadalne.

space

Wełnianka jest związana z brzozą i jest bardzo często spotykana. Jego zjedzenie może wywoływać niedyspozycje żołądkowe. Chociaż z barwy kapelusza, na pierwszy rzut oka, może być dość podobny do rydza, to jednak pewnie odróżnia się od niego białym mleczkiem, paląco ostrym w smaku. Mleczaj rydz i pokrewne gatunki rydzów mają sok mleczny pomarańczowy.

komentarz

Rady Tadeusza Ruchlewicza:
Rydze zaliczam do I ligi, ale przede wszystkim smażone na maśle. Przepis na rydza jest jeden jedyny: Oczyszczone kapelusze kładzie się na roztopione masło i smaży powoli, aż uzyskają złoty kolor. Najpierw kładzie sie je na "grzbiecie", a potem na "brzuchu", czyli blaszkami w dół. Zapach i smak są niepowtarzalne. Oczywiście należy je posolić do smaku. Mozna od razu albo po usmażeniu. Ja wolę od razu, ale wiem ile soli dać. Trzeba jeść ciepłe.
literatura · references
· Skirgiełło A., 1998 — Flora Polska. Grzyby. Tom XXV. Mleczaj (Lactarius). p.29 [33]
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. p.94 [1]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.421 [5]
· Fluck, M., 1995 — Jaki to grzyb? p.197 [2]
· Hagara, L., 1975 — Atlas hub. p.217 [24]
· baza „publikacje po 2000 r.” #2464
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.09.14 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 14.03.2017 · powstała/was created 06.01.2001

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="https://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Lactarius_deliciosus.htm"> Lactarius deliciosus (mleczaj rydz) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>