wyborny jadalnydopuszczony do obrotu
· jest w czekliście Wojewoda (2003) [105]

Xerocomus badius (Fr.: Fr.) Kuehner ex Gilbert

podgrzybek brunatny
na stronie — owocnik · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · uwagi · znaleziska
Xerocomus badius (podgrzybek brunatny)
pokrój; 28.09.2002, Dolina Bystrzycy, okolice Wrocławia; copyright © by Marek Snowarski
Xerocomus badius (podgrzybek brunatny)
Xerocomus badius (podgrzybek brunatny)
hymenofor i trzon
Unidentified-Russula
w czasie suchej pogody, obok zmurszałego pniaka sosny; wygląda jak namalowany, ale rzeczywiście tak niesamowicie wyglądał i jest to fotografia
Xerocomus badius (podgrzybek brunatny)
przekrój
Xerocomus badius (podgrzybek brunatny)
pojedynczy owocnik pod sosnami

owocnik

Xerocomus badius (podgrzybek brunatny)
hymenofor
Xerocomus badius (podgrzybek brunatny)
pokrój
Kapelusz ciemnobrązowy, kasztanowobrązowy, z wiekiem jaśniejszy płowobrązowy; (30)50 - 100(150) mm średnicy, wypukły, z wiekiem rozpostarty; powierzchnia wilgotna śluzowata, gdy sucha to matowa, zamszowa.

space

Trzon z zasadniczym kolorem jasnożółtobrązowym, na jego tle ciemniejsze, ochrowo-brązowawe, podłużne włókienka; bez siateczki; 30-90(120) x 10-30(50) mm, równogruby lub zwężony ku podstawie, często wygięty; pełny.

space

space

zarodniki

Wysyp zarodników oliwkowobrązowy. Zarodniki wrzecionowate do elipsoidalnych, gładkie, 11-18 x 4.5-6 µm.

Spore print olive-brown. Spores fusiform to ellipsoid, smooth, 11-18 x 4.5-6 µm.

występowanie

Pospolity. Owocniki wyrastają od lata, ale głównie jesienąi, pojedynczo lub w grupach po kilka, częściej w lasach iglastych ale także i w liściastych. Chętnie wyrastają w mchu, na glebach piaszczystych, kwaśnych.

Common. Summer-fall, solitary or few together often in coniferous but also in hardwood forests. Usually in moss, acid, sandy soils.

wartość

Jadalny i ceniony. Posiada specyficzny, raczej przyjemny smak i aromat.

Edible and choice. Has specific, rather pleasant taste and aroma.
Podgrzybek brunatny jest dość charakterystyczny i przy pewnej wprawie trudno go pomylić.
Może być brany za borowik szlachetny (Boletus edulis), z zwłaszcza jego ciemną odmianę sosnową borowik sosnowy (Boletus pinophilus) od których różni się brakiem siateczki i błękitniejącym miąższem.

space

Do pewnego stopnia jest podobny "podgrzybkowaty borowik" - borowik klinowotrzonowy (Boletus pulverulentus) - u niego wszystkie części owocnika i miąższ, przy uciśnięciu lub na przekroju błyskawicznie niebieszczeją do bardzo ciemnej, sinej barwy.

space

uwagi

Z uwagi na barwnik skórki (norbadion), który wiąże chemicznie cez, ma go wyższą zawartość niż inne gatunki. Także promieniotwórczego izotopu. Tym nie mniej biorąc pod uwagę ilość zjadanych grzybów w ciągu roku, większą dawkę substancji promieniotwórczych spożywa się z takimi np. ziemniakami.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20021024.5.02 - Xerocomus badius (podgrzybek brunatny); okolice Obornik Śląskich
021024-5
leg. Marek Snowarski
/okolice Obornik Śląskich/ #3
znalezisko 20021012.2.02 - Xerocomus badius (podgrzybek brunatny); okolice Milicza
021012-2
leg. Marek Snowarski
/okolice Milicza/ #6
znalezisko 20020928.2.02 - Xerocomus badius (podgrzybek brunatny); Dolina Bystrzycy, okolice Wrocławia
020928-2
leg. Marek Snowarski
/Dolina Bystrzycy, okolice Wrocławia/ #7
znalezisko 20010807.6.01 - Xerocomus badius (podgrzybek brunatny); Kaszuby
010807-6
leg. Marek Snowarski
/Kaszuby/ #1
znalezisko 20010806.5.01 - Xerocomus badius (podgrzybek brunatny); Kaszuby
010806-5
leg. Marek Snowarski
/Kaszuby/ #1
znalezisko 20001117.16.00 - Xerocomus badius (podgrzybek brunatny); Dolny Śląsk, lasy milickie
001117-16
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, lasy milickie/ #2
znalezisko 19990626.1.99 - Unidentified-Russula; Wolin
990626-1
leg. Marek Snowarski
/Wolin/ #1
znalezisko 19971011.9.97 - Xerocomus badius (podgrzybek brunatny); Dolny Śląsk, okolice Twardogóry
971011-9
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Twardogóry/ #1
znalezisko 20070929.7.07 - Xerocomus badius (podgrzybek brunatny); Tomaszów Mazowiecki i okolice
070929-7
/Tomaszów Mazowiecki i okolice/ #5