grzyby.pl

Armillaria mellea sensu lato

opieńka miodowa (s.l.)
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Armillaria ostoyae (opieńka ciemna)
wiązka owocników obok pnia, las mieszany z przewagą liściastych; 19.09.1998, Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich; copyright © by Marek Snowarski

owocnik

Pospolity grzyb pasożytniczy wyrastający późną jesienią w wiązkach przy pniach porażonych drzew
Kapelusz ochrowobrązowy, miodowobrązowy do czerwonobrązowego, oliwkowobrązowy, mniej lub bardziej higrofaniczny; 30-100 mm średnicy; początkowo półkulisty, potem wypukły, do rozpostartego, często z tępym garbkiem; powierzchnia kapelusza nie jest lepka, z łuseczkami, dającymi się zetrzeć, z wiekiem może być nagi; brzeg słabo prążkowany.

Blaszki młode - kremowe, z wiekiem ciemnieją, plamiste i brązowawe; średnio gęste, przyrośnięte i nieco zbiegające na trzon.

Trzon cielistobrązowy, u podstawy czasem żółtawy; 50-150 (170) x 5-15 (30) mm, równogruby, powyginany, u podstawy możę być zgrubiały lub wrzecionowaty; powierzchnia gładka, z kłaczkami lub włókienkami, pierścień zwykle wyraźny i dość trwały, błonkowaty lub włókienkowaty, białawy, brązowiejący, od spodu często z żółtymi lub brązowymi -łuseczkami. Opieńki często tworzą charakterystyczne grube, mocne brązowo-czarne sznury grzybni (ryzomorfy) rozwijające się pod korą i w glebie; gdy kora odpadnie, są one dobrze widoczne.

Miąższ brązowawy, białawy, niezmienny; w trzonie włóknisty i twardy. Zapach słaby lub wyraźny, specyficzny, raczej grzybowy, podczas gotowania specyficzny, silny, nieco drażniący. Smak łagodny po chwili nieco gorzki i cierpki. Kto pożuje przez dłuższy czas kawałek surowej opieńki, odczuwa osobliwy, mydlany, drapiący smak - bardzo nieprzyjemny - jest to charakterystyczna cecha opieńki miodowej.Kapelusz ochrowobrązowy, miodowobrązowy do czerwonobrązowego, oliwkowobrązowy, mniej lub bardziej higrofaniczny; 30-100 mm średnicy; początkowo półkulisty, potem wypukły, do rozpostartego, często z tępym garbkiem; powierzchnia kapelusza nie jest lepka, z łuseczkami, dającymi się zetrzeć, z wiekiem może być nagi; brzeg słabo prążkowany.

space

Trzon cielistobrązowy, u podstawy czasem żółtawy; 50-150 (170) x 5-15 (30) mm, równogruby, powyginany, u podstawy możę być zgrubiały lub wrzecionowaty; powierzchnia gładka, z kłaczkami lub włókienkami, pierścień zwykle wyraźny i dość trwały, błonkowaty lub włókienkowaty, białawy, brązowiejący, od spodu często z żółtymi lub brązowymi -łuseczkami. Opieńki często tworzą charakterystyczne grube, mocne brązowo-czarne sznury grzybni (ryzomorfy) rozwijające się pod korą i w glebie; gdy kora odpadnie, są one dobrze widoczne.

space

Pileus ocher-brown, honey-brown to red-brown, also olive-brown, more or less higrophanic; 30-100 mm broad; at first hemispheric, in age convex to expanding, often with obtuse umbo; surface not viscid, with removable scales, in age often naked; margin finely striate.

Lamellae when young creme, in age becoming brownish with brown spots; quite close; adnate to subdecurrent or notched.

Stipe flesh-brown, often yellowish at the base; 50-150 (170) x 5-15 (30) mm, equal, often bent, base more or less enlarged or fusipes; ring usually persistent, membranous or woolly with upper surface whitish to brownish and bottom surface with yellow or brown scales; this specie is often forming thick brown-black rhizomorphs which could be visible under trees bark or in ground.

Flesh brownish, whitish, unchanging; in stipe fibrous and tough; taste at first mild, after some time of chewing becoming very unpleasant and tart; smell fungoid.

Pileus ocher-brown, honey-brown to red-brown, also olive-brown, more or less higrophanic; 30-100 mm broad; at first hemispheric, in age convex to expanding, often with obtuse umbo; surface not viscid, with removable scales, in age often naked; margin finely striate.

space

Stipe flesh-brown, often yellowish at the base; 50-150 (170) x 5-15 (30) mm, equal, often bent, base more or less enlarged or fusipes; ring usually persistent, membranous or woolly with upper surface whitish to brownish and bottom surface with yellow or brown scales; this specie is often forming thick brown-black rhizomorphs which could be visible under trees bark or in ground.

space

zarodniki

Barwa wysypu zarodników biała lub lekko kremowa. Zarodniki owalne, gładkie, 6.5-8 x 4-6.5 µm.Barwa wysypu zarodników biała lub lekko kremowa. Zarodniki owalne, gładkie, 6.5-8 x 4-6.5 µm.
Spore print colour white or slightly cream. Spores ellipsoid, smooth, nonamyloid, 6.5-8 x 4-6.5 µm.
Spore print colour white or slightly cream. Spores ellipsoid, smooth, nonamyloid, 6.5-8 x 4-6.5 µm.

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Armillaria ostoyae (opieńka ciemna)
Bardzo pospolita. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, ze szczytem owocowania jesienią, zwykle w gęstych wiązkach, rzadko pojedynczo, na drewnie lub w pobliżu drzew liściastych i iglastych. Jest to saprotrof lub słaby pasożyt atakujący osłabione drzewa uprawiane na nieodpowiednich dla nich siedliskach.Bardzo pospolita. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, ze szczytem owocowania jesienią, zwykle w gęstych wiązkach, rzadko pojedynczo, na drewnie lub w pobliżu drzew liściastych i iglastych. Jest to saprotrof lub słaby pasożyt atakujący osłabione drzewa uprawiane na nieodpowiednich dla nich siedliskach.
Very common. Summer-fall, most abundant in fall, in large clusters, rarely solitary, on wood or buried wood of hardwoods and conifers. Saprotrof or weak parasite on trees growing in not suitable for them habitats.
Very common. Summer-fall, most abundant in fall, in large clusters, rarely solitary, on wood or buried wood of hardwoods and conifers. Saprotrof or weak parasite on trees growing in not suitable for them habitats.

jadalne czy trujące? 🟢 🛒

Jadalna. Zobacz dalsze uwagi na stronie opieńka (Armillaria).Jadalna. Zobacz dalsze uwagi na stronie opieńka (Armillaria).
Edible. See remarks on opieńka (Armillaria) page.
Edible. See remarks on opieńka (Armillaria) page.
Opieńka miodowa jest tzw. gatunkiem zbiorowym. Tzn. grupuje kilka b. podobnych (i zmiennych) gatunków. Zobacz uwagi o oznaczaniu i klucz na stronie opieńka (Armillaria).

"Normalni" zbieracze grzybów do jedzenia często przyjmują za opieńkę każdy gatunek wyrastający w formie dużych wiązek dużych owocników na drewnie lub w pobliżu drzew. Inne grzyby o podobnym pokroju nie mają, jak opieńki, białego wysypu zarodników a ciemną barwę wysypu zarodników - rdzawobrązową, brązową. Jako najbardziej mylące możliwości można wymienić częste grzyby niejadalne, jak np. łuskwiak nastroszony (Pholiota squarrosa) - nie ma on w stanie surowym cierpkiego smaku (jak opieńka), pachnie korzennie, miąższ jest żółty, a wysyp zarodników jest brązowy.

Trująca maślanka wiązkowa (Hypholoma fasciculare) ma zielonkawe blaszki i siarkowożółty, bardzo gorzki w smaku miąższ.

Jadalny łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis) również ma pierścień na trzonie, jest znacznie drobniejszy i ma silnie higrofaniczny kapelusz bez łuseczek na powierzchni - zobacz uwagi przy tym gatunku o podobnej śmiertelnie trującej hełmówce jadowitej (Galerina marginata).Opieńka miodowa jest tzw. gatunkiem zbiorowym. Tzn. grupuje kilka b. podobnych (i zmiennych) gatunków. Zobacz uwagi o oznaczaniu i klucz na stronie opieńka (Armillaria).

space

Trująca maślanka wiązkowa (Hypholoma fasciculare) ma zielonkawe blaszki i siarkowożółty, bardzo gorzki w smaku miąższ.

space

This specie is complex of similar and quite variable species.

Other common specie which form big clusters on wood is łuskwiak nastroszony (Pholiota squarrosa), its flesh is not tart, got yellow colour; spore print is brown.

Other common species forming clusters are maślanka wiązkowa (Hypholoma fasciculare) toxic, with greenish lamellae and sulphur-yellow very bitter flesh. Edible łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis) is relative small with highly hygrophanous cap without scales on surface - see also remarks on simillar deadly toxic hełmówka jadowita (Galerina marginata).

This specie is complex of similar and quite variable species.

space

Other common species forming clusters are maślanka wiązkowa (Hypholoma fasciculare) toxic, with greenish lamellae and sulphur-yellow very bitter flesh. Edible łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis) is relative small with highly hygrophanous cap without scales on surface - see also remarks on simillar deadly toxic hełmówka jadowita (Galerina marginata).