Cortinarius caperatus (Pers.) Fr. [🔉 kor·tī·na·ri·us *]

Kapelusz słomkowy, ochrowożółtawy, żółtobrązowy, młody z fioletowawym nalotem; 60-100(120) mm średnicy, młody dzwonkowaty, potem wypukły, w końcu rozpostarty z garbkiem; powierzchnia często promieniście pomarszczona, matowa; brzeg u starszych egzemplarzy popękany.

Trzon -100 x -25 mm, equal; brudnobiaławy; z wąskim, błoniastym pierścieniem, często postrzępionym lub zanikający; powierzchnia nad pierścieniem z nalotem, poniżej pierścienia jedwabisty, długowłóknisty, pełny.

Wysyp zarodników rdzawobrązowy. Zarodniki 11-14 x 7-9 µm, migdałowate, drobno brodawkowane, bez pory rostkowej.

Miejscami pospolity. Owocniki wyrastają w grupach, masowo, od sierpnia do października w lasach iglastych, na kwaśnych glebach, często w towarzystwie Vaccinium myrtillus. Rzadko spotyka się je w lasach liściastych.

Jadalny, smaczny. Dopuszczony do obrotu handlowego i przetwórstwa na terenie Polski. Owocniki szybko są "zarobaczywione" tj. porażone przez larwy owadów, nawet młode egzemplarze, z uwagi jednak na masywność i masowe występowanie dość łatwo jest zebrać ilość pozwalającą na konsumpcję. Tradycyjnie zbierany w Polsce i znany pod róznymi, regionalnymi nazwami, np. turek, niemka, kołpak, podbołotuszka.

Gatunek dość charakterystyczny wśród zasłonakowatych z racji posiadania błoniastego pierścienia na trzonie. Zwraca uwagę swoim rozmiarem i masowym występowaniem. Liczne podobne gatunki zasłonaków (Cortinarius) nie mają skórzastego pierścienia na trzonie.
Jest to jedyny w Europie przedstawiciel tego rodzaju (Rozites obecnie łączonego z Cortinarius).

Mało prawdopodbna ale możliwa jest pomyłka z rosłymi owocnikami strzępiaka ceglastego (Inosperma erubescens)/ - rozmiar owocników w skrajnych przypadkach jest zbliżony, podobieństwo dotyczy barwy blaszek i w pewnym stopniu formy owocnika. Grzyby te rosną w różnych siedliskach. Taka pomyłka może zdarzyć się jeśli przechodzi się porządku dziennego nad szczegółami: "przez zachłanność gdy brak grzybów i na bezgrzybiu i rak ryba" [za opis takiego przypadku zatrucia dziękuję koledze T.].