uwagi

Należą tu najchętniej i najczęściej zbierane grzyby jadalne: prawdziwki, podgrzybki, maślaki i koźlarze. Wśród grzybów z rurkowym hymenoforem, występujących w Polsce, nie ma gatunków silnie trujących po ugotowaniu, usmażeniu lub uduszeniu. Niejadalne grzyby rurkowe mogą jednak zepsuć smak potrawy lub wywołać zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

space

Wszystkie borowikowate to grzyby mikoryzowe. Poszczególne gatunki mogą być związane z kilkoma gatunkami drzew (borowiki, podgrzybki) lub cechują się ścisłą specjalizacją i występują pod ściśle określonymi gatunkami drzew (koźlarze, maślaki).

Boletus · borowik »34

przedstawiciele tego rodzaju mają zwykle masywne owocniki ze zgrubiałym trzonem; kapelusz jest suchy, ewentualnie nieco lepki u młodych i w czasie wilgotnej pogody; powierzchnia trzonu często z siateczką lub punkcikami; miąższ u części gatunków niebieszczeje w kontakcie z powietrzem; pory żółte do ciemnoczerwonych; do tego rodzaju zalicza się kilkanaście gatunków
Boletus usually have massive shape with clavate stipe; pileus surface is dry or slightly viscid when wet; stipe surface usually with net or dots; flesh bruising blue or unchanging; pores yellow to dark red; to this genus belong over 20 European species

podgrzybek (Xerocomus)
podgrzybki bywają czasem zaliczane do borowików, odróżniają się od nich mniej masywną budową, cylindrycznym trzonem i szorstkimi zarodnikami (na granicy rozdzielczości mikroskopu świetlnego lub poza nią) some authors synonimize this genus with Boletus; differ by less massive habit, not clavate stipe and slightly rough spores (barely visible in light microscopy)

pospolity i wysoko ceniony, większość grzybów sprzedawanych przy drogach to ten gatunek (obok prawdziwka, kurek, zielonek), rośnie w lasach różnego typu, wyróżnia go ciemnobrązowy kapelusz o powierzchni lepkiej w stanie uwilgotnionym, jest nieco podobny do prawdziwka ale ma trzon bez siateczki na powierzchni

common, collected for table, grows in different types of forest; differs from other Xerocomus member with brown, slimy when wet pileus surface, resemble borowik szlachetny (Boletus edulis) but differs with lack of reticulation on stipe surface

Xerocomus chrysenteron · podgrzybek złotopory

podgrzybek złotawy
Xerocomus pascuus
chyba najczęstszy grzyb jadalny w naszych lasach, spotkamy go we wszystkich typach lasów, większość nim pogardza choć moje zdanie jest inne; jest szereg gatunków podobnych do podgrzybka złotawego i nie odróżnianych przez zbieraczy grzybów; typowy charakteryzuje się brązowym kapeluszem, w wieku dojrzałym o spękanej powierzchni i czerwonym zabarwieniem miąższu w miejscach spękań

most common eatable wild mushroom in Polish forests but of low quality, grows in decidious and coniferous woods; there are few species around X. chrysenteron difficult to differentiate, the type is characterised by brown pileus surface, cracked in age with reddish context visible

nieczęsty, wyrasta we wszystkich typach lasów, jest cała grupa gatunków podobnych do podgrzybka zajączka i nie odróżnianych przez zbieraczy grzybów; typowy charakteryzuje się mniej lub bardziej oliwkowym zabarwieniem kapelusza i złotożółtymi porami

not common, grows in different types of forests; there is a group of sepecies around X. subtomentosus, difficult to differentiate; the type is characterised by olive tones of pileus surface and golden-yellow pores

inne duże grzyby podobne do borowików other big mushrooms with pores of boletoid habit

bardzo pospolity; zwany potocznie szatanem, jest łudząco podobny do jasnego prawdziwka, odróżnia się różową barwą rurek, takim też wysypem zarodników, a przede wszystkim bardzo gorzkim smakiem miąższu

very common, it is looks alike of paler forms of borowik szlachetny (Boletus edulis) but differs with rose pores and spore print, its taste is very bitter

Porphyrellus porphyrosporus · grzybiec purpurowozarodnikowy

Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem
duży grzyb rurkowy rozmiarów prawdziwka; ma ciemnoszare do brudnooliwkowych pory i brązowopurpurowy wysyp zarodników; dość często spotykany na podgórzu

common in mountain forests, has darkg ray to dark olive pores and purple-brown sporeprint

Buchwaldoboletus lignicola · złotak czerwonawy

Pulveroboletus lignicola
Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie

maślak (Suillus)
maślaki mają zwykle lepki kapelusz, część gatunków ma trzon z pierścieniem representant of this genus usually has viscid cap, some species got ring

pospolity i chętnie zbierany; rośnie zawsze pod modrzewiem, ma pierścień i żółto zabarwiony lepki kapelusz

common and collected; always under Larix, has ring and yellow wiscid cap

pospolity i często zbierany; zawsze pod sosnami dwuigielnymi, ma pierścień i brązowo zabarwiony lepki kapelusz

common and collected for a table; always under 2-needle pines, has ring and brown viscid cap

Suillus variegatus · maślak pstry

(potocznie: miodówka, bagniak, suchy wojtek)
nieczęsty, pod sosnami dwuigielnymi, nie ma pierścienia i ma nietypowo dla maślaków suchy kapelusz

not common; under 2-needle pines; lack of ring, got untipical dry cap surface

bardzo czesty, ma gąbczasty, elastyczny miąższ nie zachęcający do konsumpcji; pod sosnami, bez pierścienia

very common, because of spongy, elastic flesh not good for table; under 2-needle pines, lack of ring

Do rodzaju maślaczek (Chalciporus) należy kilka gatunków drobnych grzybów, o pomarańczowych lub karminowych porach, z których często spotyka się maślaczka pieprzowego (Chalciporus piperatus) o palącym smaku.

space

Boletinus cavipes · borowiczak dęty »1

borowiec dęty
ochrona częściowa (II.35)
Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem
ma pusty trzon, powierzchnia kapelusza z kosmkami

hollow stipe, pileus surface with fibrillous scales

Leccinum · koźlarz »15

(potocznie: kozaki)
koźlarze wyróżnia włóknisty trzon, pokryty łuseczkami, często ciemnymi, pory zwykle są szarawe do brudnobrązowych

Leccinum genus members has tought, fibryllous stipe flesh, stipe surface with scalles, often dark coloured, pores usually gray do brownish

występują w Polsce dwa gatunki z rodzaju piaskowiec (Gyroporus), obydwa nie są częste; charakteryzują się białawymi rurkami, komorowatym trzonem i jasnokremowym wysypem zarodników

Gyroporus castaneus · piaskowiec kasztanowaty

Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem
ma niezmienny miąższ i ciemny kapelusz|has unchanging flesh and dark brown cap

Gyroporus cyanescens · piaskowiec modrzak

Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem
Gyroporus cyanescens (piaskowiec modrzak)

Gyrodon lividus · lejkoporek olszowy

zębiak siny
Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem
rzadki, charakteryzuje się bardzo krótkimi rurkami (2-4 mm) silnie zrośniętymi z kapeluszem; wyrasta w miejscach wilgotnych, pod olszami

rare; is well characterised with very short tubes (2-4 mm) which are not separable from pileus; grown gregarious in wet places under Alnus

ma odstające łuski na kapeluszu i czerwieniejący-czerniejący miąższ

is well characterised with its massive scales on pileus surface; flesh bruising reddish then blackening

Phylloporus pelletieri · poroblaszek żółtoczerwony

Phylloporus rhodoxanthus
ochrona częściowa (II.2)
Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem
hymenofor w postaci blaszek z licznymi łącznikami - przejściowy pomiędzy blaszkami a rurkami; rzadko w lasach iglastych i mieszanych

hymenophore with lammeles partially connected like big pores; rare in coniferous and mixed forests

literatura · references
· http://www.mykoweb.com/boletes/
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
· , 2014 — Rozporządzenie Ministra Środowiska 2014 z dnia 9 października 2014r. w sprawie ochrony gatunkowej grzybów. [50.14]
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.09.14 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 09.05.2017 · powstała/was created 31.10.1998

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="https://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Boletaceae.htm"> Boletaceae (borowikowate) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>