grzyby.pl
jadalnychronionyred listGREJ
· ochrona częściowa (II.35)
· Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem

Suillus cavipes (Klotzsch) A.H. Sm. et Thiers

maślak dęty borowiczak dęty, borowiec dęty
Boletinus cavipes (Opat.) Kalchbr.
Suillus cavipes (maślak dęty)
03.09.2008 copyright © by Mirosław Wantoch-Rekowski
Suillus cavipes (maślak dęty)
Suillus cavipes (maślak dęty)
pokrój
Suillus cavipes (maślak dęty)
powierzchnia kapelusza i trzon młodego owocnika
Suillus cavipes (maślak dęty)
pierścień, pory
Suillus cavipes (maślak dęty)
przekrój
Suillus cavipes (maślak dęty)
GREJ: ID147492 (© autora fot.)

opis

Kapelusz pomarańczowożółty do cynamonowobrązowego i ciemnobrązowego; 50 – 120 (170) mm średnicy, wypukły, z wiekiem rozpostarty, z centrum z mniej lub bardziej zarysowanym garbkiem; powierzchnia gęsto pokryta drobnymi kosmkami, włókienkami; brzeg ostry, ze zwieszającymi się resztkami osłony częściowej.

space

Trzon barwy kapelusza; 50 – 80 (100) x 7 – 15 (20) mm równogruby, rozszerzający się nieco ku podstawie i następnie zwężony; z zanikającym białawym, włóknisto-błoniastym pierścieniem; powierzchnia powyżej pierścienia żółtawa, poniżej pokryta drobno kosmkowata, filcowata; pusty (stąd nazwa).

space

Pileus orange-yellow to cinnamon-brown and dark brown; 50 – 120 (170) mm in diameter, convex, in age expanding, with more or less pointed central umbo; surface covered densely with fine hairs, fibrils; margin sharp, with hanging remains of a partial veil.

space

Stipe colour of the cap; 50 – 80 (100) x 7 – 15 (20) mm, equal, slightly widening towards the base, then tapered; with disappearing whitish, fibrillose-membranous ring; surface above the ring yellowish, below covered with fibrils, tomentose; hollow (hence the name).

space

zarodniki

Wysyp zarodników żółtooliwkowy, dość jasny. Zarodniki elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, 7 – 10 (20) x 3 – 4 µm.

Spore print yellow-olive, quite light. Spores ellipsoid-fusiform, smooth, 7 – 10 (20) x 3 – 4 µm.

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.35 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 2004 roku. Do 2014r. znajdował się pod ochroną ścisłą.
Rzadki, w górach częstszy. Od lata do jesieni, w grupach, rzadko pojedynczo, wyłącznie pod modrzewiami z którymi tworzy mikoryzę. Wybiera gleby nie nazbyt kwaśne.

Rare, in mountains more often. From summer to autumn, gregarious, seldom solitary, exclusively under larches, mycorhizal to this tree. Avoids acidic soils.

Statusy czerwonej listy. [125]: R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem

wartość

Jadalny i uważany za smaczny, czasami w Polsce tradycyjnie zbierany. W Polsce podlega częściowej ochronie gatunkowej.

Good edible.
Grzyb o charakterystycznym wyglądzie, zawsze występujący pod modrzewiami.
Spotyka się formę żółtą maślak dęty forma żółta (Boletinus cavipes f. aureus) o kapeluszu złotożółtym, cytrynowożółtym.
Poza tym gatunkiem można by odszukać Boletinus asiaticus także pod modrzewiami, o czerwonych, karminowoczerwonych kosmkach na kapeluszu.

space

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20080903.1.mirki2 - Suillus cavipes (maślak dęty)
080903-1
leg. Mirosław Wantoch-Rekowski #14