Galerina

hełmówka
na stronie — oznaczanie · owocniki · występowanie · wartość · uwagi

oznaczanie

Oznaczanie hełmówek opiera się w zasadniczej mierze na cechach mikroskopowych, są one w 90% przypadków niezbędne dla pewnego określenia gatunku. Oczywiście pomocne są też cechy makroskopowe a zwłaszcza informacje o podłożu. Dla umożliwienia pewnego oznaczenia gatunku hełmówki należy:

space

2. Zanotować informację o siedlisku i o podłożu. Trzeba zachować z dokumentacją zielnikową fragment podłoża (drewno, torf, mech) - umożliwi to w razie potrzeby precyzyjne określenie rodzaju podłoża lub gatunku mchu.

space

- kształt kapelusza u młodych i starszych egzemplarzy,

space

-obecność na trzonie resztek osłony, widocznej u młodych egzemplarzy jako pasma lub oprószenie powierzchni trzonu, obecność włosków u podstawy trzonu,

- sposób przyrastania blaszek do trzonu, gęstość blaszek,

owocniki

Małe, zwykle o kapeluszach do 10 mm średnicy, często bardzo kruche, zabarwione ochrowo, rdzawobrązowo, silnie higrofaniczne, suche stają się znacznie jaśniejsze. Kapelusz kloszowaty, stożkowaty, półkulisty; powierzchnia sucha lub śliska, brzeg kapelusza daleko prześwitujacy.

space

Blaszki wykrojone, rzadziej przyrośnięte, rzadko zbiegające.

space

Zarodniki gładkie lub szorstkie (wtedy zwykle z łysinką), rzadko z porą rostkową, dekstrynoidalne, cjanofilne. Blaszki zawsze z wyraźnie wyróżniającymi się cystydami na ostrzu blaszki (cheilocystydami) u niektórych gatunków z cystydami na bocznej powierzchnia blaszki (pleurocystydami). U wielu gatunków występują też cystydy, podobnie wyglądające do tych z blaszek, w skórce kapelusza (dermatocystydy) i na powierzchni trzonu (kaulocystydy). Skórka kapelusza zbudowana z wydłużonych, promieniście ułożonych, strzępek.

występowanie

Saprotrofy (lub związane z mchami), zwykle na ubogich siedliskach. Często ściśle związane z określonymi siedliskami lub podłożem. Wiele gatunków jest związanych z mchami, liczne spotyka się na torfowiskach.

wartość

Z uwagi na rozmiary bez znaczenia kulinarnego. Gatunki z grupy hełmówka jadowita (Galerina marginata) zawierają śmiertelnie trujące substancje analogiczne do tych z muchomor zielonawy (Amanita phalloides).

uwagi

Podobnie wyglądające stożkówka (Conocybe) różnią się mikroskopowo zupełnie odmiennym typem skórki kapelusza - zewnętrzna warstwa jest utworzona przez okrągławe komórki.

space