smiertelnie trujący

Galerina marginata (Batsch) Kühner (1935)

hełmówka jadowita hełmówka obrzeżona
Galerina unicolor (Vahl) Singer (1936) · Galerina unicolor sensu auct. mult. = Galerina praticola
Galerina marginata (hełmówka jadowita)

pokrój; 08.10.2005, Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c); copyright © by Marek Snowarski

Galerina marginata (hełmówka jadowita)

kapelusz i pierścień

Galerina marginata (hełmówka jadowita)

blaszki i trzon

Galerina marginata (hełmówka jadowita)

pokrój

Galerina marginata (hełmówka jadowita)

pokrój

Galerina marginata (hełmówka jadowita)

pokrój

owocnik

Kapelusz higrofaniczny, wilgotny ochrowobrązowy do ciemnobrązowego, czerwonawobrązowego, suchy żółtobrązowy; (10)15-25(40) mm średnicy, początkowo półkulisty, wypukły z wiekiem płaski, w centrum z zagłębieniem lub szerokim garbkiem; powierzchnia gładka, sucha, matowa lub nieco lśniąca; w młodości przy brzegu z włókienkami osłony; brzeg równy, ostry, wilgotny nieco prześwitująco prążkowany.

space

Trzon żółtobrązowy do ciemnobrązowego; 25-60 x 1.5-5 mm, równogruby, pełny, z wiekiem pusty; pierścień włóknisty lub ±błoniasty, zwisający, nietrwały, białawy, zwykle brązowo zabarwiony przez zarodniki; powierzchnia poniżej pierścienia wyraźnie biało kłaczkowato-włóknista na brązowym tle, powyżej pierścienia biało ziarnista na ochrowym tle.

space

Barwa wysypu zarodników rdzawobrązowy.

space

cechy mikroskopowe

Zarodniki migdałowate, umiarkowanie brodawkowane, z wyraźną łysinką (suprahilar plage), 8.5-10 × 5-5.5 µm [102], 7.7-10.6 × 4.7-6.5 µm [26V], 8-11 × 5-6.5 µm [106].

space

Skórka kapelusza ze słabo rozwiniętą warstwą śluzowaciejących strzępek (ixocutis).

space

występowanie

Częsta. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo, częściej w grupach lub prawie w wiązkach, na rozkładającym się drewnie drzew iglastych (te z drzew liściastych należą do innych podobnych gatunków [26V]), także na trocinach, zżynkach i pniakach oraz na zagrzebanym drewnie.

Common. Summer-fall, solitary, gregarious or semiclustered, on dead conifer wood (on hardwood are other Galerina species [26V]), on sawdust, wood chips, stumps or buried wood.

wartość

Śmiertelnie trująca o toksynach analogicznych do muchomor zielonawy (Amanita phalloides).

Deadly poisonous. Of toxicity the same as muchomor zielonawy (Amanita phalloides).

Kuehneromyces mutabilis · łuszczak zmienny

łuskwiak zmienny
Pholiota mutabilis
Możliwość pomylenia silnie trującej hełmówka jadowita (Galerina marginata) z łuszczak zmienny (Kuehneromyces mutabilis) jest groźna dla grzybiarzy.

space

Drugie źródłem fatalnych pomyłek może być mylenie przez poszukujących halucynogennych nadrzewnych łysiczka (Psilocybe) z grupy łysiczka czeska (Psilocybe bohemica). To bardzo rzadkie grzyby a ich odróżnienie wymaga dużej biegłości mykologicznej.

space

Na drewnie liściastym rośni też podobna hełmówka jesienna (Galerina autumnalis), wyróżnia się zżelatynowaną skórką kapelusza i podłożem na którym wyrasta, poza tym bardzo podobna i często synonimizowana z hełmówka jadowita (Galerina marginata).

space

Podobna Galerina praticola wyrasta wśród mchów na wilgotnych terenach trawiastych.

space

znalezisko 20051008.12.05 - Galerina marginata (hełmówka jadowita); Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c)

3f · 20051008.12.05
/Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c)/

znalezisko 20051008.17.05 - Galerina marginata (hełmówka jadowita); Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c)

11f · 20051008.17.05
/Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Domanizska Lehota, valley Hodon (DOM1, Q6977c)/