Najlepsze grzyby

Typy bezdyskusyjne, bo atrakcyjne smakowo, duże i stosunkowo często występują. W przypadku gatunków blaszkowych należy zbierać wyłącznie, gdy je dobrze znamy, ponieważ wśród nich znajdują się gatunki silnie trujące. Na szczęście w Polsce nie występują niebezpiecznie trujące grzyby rurkowe.
They do not need any special recommendation. They have a pleasant taste, are big and are common. When considering species with lamellae it is important to be very well aware of how to identify them because this group includes deadly poisonous species (in Poland there are no dangerously toxic mushrooms with pores).

Prawdziwek, borowik (Boletus edulis). Niewątpliwie najbardziej poszukiwany i godny polecenia gatunek. Jego zaleta to przede wszystkim szlachetny aromat (zwłaszcza suszu). Wadą, niezbyt częste występowanie (trzeba znać miejsca) i duża liczba amatorów. Można przetwarzać, jak się komu podoba, ale z uwagi na cenę, najczęściej się go suszy i używa jako przyprawy.
Porcini. King Bolete. Certainly the most sought-after. Its main virtue is its superior aroma (especially when dried). The disadvantage is that it rarely grows in large quantities (one needs to know where to look). Can be preserved in every way. Most often dried and used as a spice to add its beautiful aroma to dishes.

Pieprznik jadalny. Kurka (Cantharellus cibarius). Mój faworyt; znacznie częstszy i łatwiejszy do znalezienia od prawdziwka. Podstawowa zaleta to przyjemny aromat i smak. Najczęściej zjadany świeży na gęsto i w sosach. Suszony wiele traci; marynowanie jest bardziej godnym polecenia sposobem konserwacji. Przyjemnie zbiera się ten gatunek.
Yellow Chanterelle. My favourite. Much more common than the King Bolete and easy to find. Its virtue is its pleasant aroma and taste. Should not be preserved because it loses its aroma.

Czubajka kania. Kania. Sowa (Macrolepiota procera). Mój faworyt wśród kapeluszowych. Zaleta to bardzo przyjemny aromat i smak oraz częste występowanie i charakterystyczny wygląd - mimo to wielu ludzi boi się zbierać ten gatunek i dobrze, bo jest więcej dla innych. Najczęściej smażony w panierce (ale można i bez). Podobny gatunek czubajka gwiaździsta (Macrolepiota konradii) tworzy mniejsze owocniki, walory smakowe ma identyczne z czubajką kanią. Bardzo podobna czubajka czerwieniejąca (Macrolepiota rachodes) (z mojego doświadczenia wynika, że prawie nikt z normalnych zbieraczy jej nie wyróżnia) jest całkiem odmienna pod względem kulinarnym. Pozbawiona jest przyjemnego aromatu i moim zdaniem nie jest warta zbierania. Więcej komentarzy znajdziesz na stronach tych gatunków.
My favourite mushroom among gilled fungi. Its virtues are its pleasant aroma and taste, characteristic look and common occurrence. Most often pan-fried. In southern parts of Europe there is similar-looking poisonous Chlorophyllum molybdites. The closely related Shaggy Parasol (Macrolepiota rachodes) lacks aroma and in my opinion is not worth cooking. For more comments see pages on this species.

Mleczaj rydz. Rydz (Lactarius deliciosus). W opinii wielu najlepszy grzyb jadalny. Rzeczywiście są smaczne, tradycyjnie są smażone na patelni na świeżym maśle. Rośnie wyłącznie pod sosnami. Miałem okazję równocześnie zbierać także mleczaja świerkowego (Lactarius deterrimus) i porównać w tym samym czasie ich wartość kulinarną. Muszę potwierdzić niekorzystną o nim opinię. Jakkolwiek wygląda bardzo podobnie, nie ma jednak charakterystycznego rydzowego smaku i jest gorzkawo-nieprzyjemny w smaku. Na pewno, dla przyjemności kulinarnych, nie warto go jadać.
The muschoom of choice for many, grows exclusively under pine. They are very tasty indeed. Traditionally, they are pan-fried in butter. There is a group of closely related species, among them Lactarius deterrimus which is associated with spruce trees. It lacks the pleasant taste and is somewhat bitter.

Gąska zielonka. Zielonka (Tricholoma equestre). Ulubiony gatunek wielu. Rosną późną jesienią pod sosnami na glebach piaszczystych i ich zbieranie jest bardzo przyjemne. Mogą być przyrządzane na gęsto lub marynowane, mają ciekawą, lekko chrupiącą konsystencję. Inna dość często zbierana gąska w tych samych siedliskach to gąska niekształtna (Tricholoma portentosum).
Zobacz jednak ostatnie doniesienia o zatruciach zielonką.
A favorite mushroom for many - it grows mainly in the late autumn on sandy soils under pines. Picking them is fun. They have a pleasant crunchy consistency. Another Tricholoma species often picked in the same habitat is Tricholoma portentosum.
But see recent publications about severe poisonings with Tricholoma equestre.

Duże i często występują, ale ich jakość można kwestionować.
Big and common but of questionable quality.

Podgrzybek brunatny (Xerocomus badius). Chyba najczęściej (ilościowo) zbierany grzyb naszych lasów. Nie ma tak przyjemnego i intensywnego aromatu jak prawdziwek ale też jest smaczny. Zwykle przyrządzany na gęsto. Jest też marynowany i suszony.
Thanks to its abundance the most picked mushroom in Poland (after Yellow Chanterelle) . It does not have the strong aroma of King Bolete but is also tasty.

Podgrzybek zajączek (Xerocomus subtomentosus) i podgrzybek złotawy (Xerocomus chrysenteron) i cała grupa gatunków wokół nich. Mniej chętnie zbierane, z uwagi na wrażliwość na pleśnienie i częste zaczerwienie. Zwłaszcza podgrzybek złotopory (Xerocomus chrysenteron) cieszy się złą sławą z uwagi na swój charakterystyczny zapach i smak, przez wielu odbierany jako nieprzyjemny. Mnie jednak te grzyby jak najbardziej odpowiadają na gęsto lub (gdy młode) w marynacie.
Other xerocomoid Boletes do not have a good reputation because of their soft flesh which is easily spoiled. But I like them when they are young mixed with other mushrooms or as a pickle.

Koźlarze (Leccinum). Bardzo chętnie zbierane, zwłaszcza czerwone koźlarze - koźlarz czerwony (Leccinum aurantiacum) związany z topolą osiką i koźlarz pomarańczowożółty (Leccinum versipelle) związany z brzozą. Co do dwóch koźlarzy: koźlarza babki (Leccinum scabrum) i koźlarza grabowego (Leccinum carpini) jeden z czytelników sugeruje, że mają one walory smakowe i proponuje przeniesienie do wyższej ligi. Jada się raczej kapelusze ponieważ trzony są bardzo twarde.
Leccinum species with a red cap are picked most often for example Leccinum aurantiacum which grows under poplar or Leccinum versipelle under birches. Other species with a brown cap, like the Birch Bolete (Leccinum scabrum) common under birches and Leccinum carpini may be considered. The stems should be discarded as they are woody.

Maślaki (Suillus). Chętnie zbierane. Bardziej cenione to maślak zwyczajny (Suillus luteus) pod sosnami, maślak żółty (Suillus grevillei) pod modrzewiami i o raczej suchym kapeluszu maślak pstry (Suillus variegatus). Z uwagi na dość lepki kapelusz do którego przyczepiają się elementy ściółki lub ziemia kłopotliwe w obróbce.
Often picked. The best are the brown and sticky Slippery Jack (Suillus luteus), found under pines, the yellow-orange and sticky Suillus grevillei under larches and the dry-capped Suillus variegatus. The sticky cap makes it hard to clean them for cooking.

Opieńka miodowa (Armillaria mellea_sensu_lato). Bardzo pospolita, a owocniki wyrastają masowo, jej zbieranie trudno nazwać polowaniem, prędzej to koszenie. Przeważnie marynowana, ale w smaku nic konkretnego - nazwa odnosi się do barwy.
Very common. Grows clustered in large quantities, is so abundant that picking them is more like hard work then like hunting.

Duże, smaczne i przeważnie dość pospolite. Rzadko zbierane lub jedynie regionalnie z braku tradycji. Od nowicjuszy wymagają pewnej znajomości danego gatunku.
Big, tasty and usually quite common. Rarely picked or only regionally because there is no tradition of doing so. Novices should know about their characteristics.

Pieczarki (Agaricus). Są po prostu smaczne. Najczęściej zbierane są białe pieczarki rosnące na pastwiskach, to zwykle pieczarka łąkowa (Agaricus campestris) lub pieczarka biaława (Agaricus arvensis). Warto zaznaczyć, że rodzaj pieczarka (Agaricus) liczy kilkadziesiąt gatunków, są wśród nich trujące (wywołują niedyspozycje żołądkowe). Te mają żółknącą przy otarciu powierzchnię kapelusza i trzonu oraz zapach przypominający fenol (jak dawniej plastelina i niektóre farby akwarelowe).
They are tasty. In Poland, the white Agarics growing on pastures are picked, usually the Field Mushroom, Meadow Mushroom (Agaricus campestris) or Horse Mushroom (Agaricus arvensis). One should know that there are almost a hundred species of Agaricus. Among them are toxic ones (which cause stomach upsets). Toxic ones usually bruise yellow on the cap and stem surface and have unpleasant phenol-like smell.

Szczególnie gody polecenia jest duży gołąbek fioletowy (Russula cyanoxantha) i pokrewne mu gatunki o zwartym miąższu. Mogą być jadane wszystkie gatunki gołąbków (Russula) o łagodnym smaku, zwane też surojadkami. Ta reguła jadalności łagodnych jest ważna wyłacznie dla gołąbków. Są ciekawym pomysłem na danie grzybowe (np. do zupy) ale są jednak rzadko zbierane.
Most highly recommended is the big Russula cyanoxantha and related species with compact flesh. Other Russula with mild flesh can also be eaten. This rule is valid only for Russula. They are good for cooking but they are rarely picked in Poland.

Płachetka kołpakowata. Turek (Rozites caperatus). Duży grzyb masowo wyrastający w mszystych lasach iglastych na niżu. Smaczny. Lokalnie w Polsce często zbierany.
Large mushroom. Often grows in large quantities in pine forests. Tasty. Locally picked in Poland.

Ucho bzowe (Hirneola auricula-judae). Warto go zbierać. Grzyby ten, czy też pokrewne gatunki lub jedynie odmiany hodowlane, jest składnikiem większości chińskich potraw z grzybami - znajdziemy go tam w postaci cienkich, ciemnobrązowych, chrząstkowatych pasemek.
This species (or cultivated forms) are common ingredients in many Chinese dishes. They can be seen in there as brown stripes of gristly consistency.

Boczniak ostrygowaty (Pleurotus ostreatus). Kupne są równie smaczne, inni twierdzą, że te dzikie lepsze. Ja w to wątpię.
This species is often cultivated. Some say that wild ones are more tasty but I doubt it.