maślak zwyczajny


Suillus luteus (L.) S.F.Gray
maślak zwyczajny (Slippery Jack)


Suillus luteus
(przymiar20 mm) grupa w pobliżu sosen / gregarious under pine; 23.09.2000, Dolny Śląsk, lasy milickie; znal. 000923.4
Copyright © by Marek Snowarski
Suillus luteus
30.09.2003, Tatry, Słowacja, JEC 21; znal. 030930.1
Copyright © by Marek Snowarski
Suillus luteus
30.09.2003, Tatry, Słowacja, JEC 21; znal. 030930.1
Copyright © by Marek Snowarski
Suillus luteus
04.09.2009, Wójcice k. Biskupic Oławskich; znal. 090904.3
Copyright © by Marek Snowarski
Suillus luteus
04.09.2009, Wójcice k. Biskupic Oławskich; znal. 090904.3
Copyright © by Marek Snowarski
Suillus luteus
04.09.2009, Wójcice k. Biskupic Oławskich; znal. 090904.3
Copyright © by Marek Snowarski

OwocnikFruitbody   Kapelusz ciemnobrązowy, czekoladowobrązowy, rzadziej jaśniejszy, żółtobrązowy; średnicy (40)50 - (100)150 mm, początkowo półkulisty, potem wypukły do rozpostartego, grubomięsisty; powierzchnia gładka, silnie śluzowata, wyschnięta jedwabiście, matowo-błyszcząca, z promieniście ułożonymi brązowymi włókienkami; brzeg ostry.
  Pory najpierw żółtawe, potem cytrynowożółte i ciemniejące do oliwkowożółtych; drobne, 3-2 na mm, początkowo okrągławe, potem kanciaste. Rurki żółtawe, z wiekiem oliwkowe; przyrośnięte lub zbiegające.
  Trzon żółtawy; 40-70(100) x 10-20 mm, cylindryczny lub nieco rozszerzony ku podstawie; z wyraźnym pierścieniem, pierścień zwisający, białawy, potem fioletowawy; nad pierścieniem z brązowawymi ziarenkowatymi cętkami, poniżej jaśniejszy, białożółtawy i też cętkowany.
  Miąższ kremowy, nad rurkami cytrynowożółty; miękki; smak łagodny, przyjemny, zapach słaby, przyjemny.
  Pileus dark brown, chocolate brown, rarely lighter, yellow-brown; (40)50 - (100)150 mm broad, at first hemispheric, in age convex to expanding; surface smooth, with thick layer of slime, when dry silky or more or less dull, with radialy brown fibrils; margin acute.
  Pores at first yellowish, in age lemon-yellow to olive-yellow; narrow, 3-2 on millimetre, at first round then angled. Tubes yellowish, olive in age; adnate to decurrent.
  Stipe yellowish; 40-70(100) x 10-20 mm, equal or slightly enlarged at the base; with distinct annulus, white to more or less violet; stipe surface above annulus with brown drops, dotted; below annulus paler, also dotted.
  Flesh creme, above tubes lemon-yellow; soft; taste mild, pleasant, odour week, pleasant.
ZarodnikiSpores   Wysyp rdzawoochrowy. Zarodniki gładkie, elipsoidalne, 7-11 x 2.5-4 µm.
  Spore print rusty-ocher. Spores ellipsoid, smooth, 7-11 x 2.5-4 µm.
Występowanie   Bardzo pospolity. Owocniki wyrastają pojedynczo i w grupach od lata do jesieni, pod sosnami dwuigielnymi, często w młodnikach.
  Widespread. Solitary to gregarious summer-fall, under pine, principally Pinus sylvestris.
IX1:09; IX2:97; IX3:00,03; X1:97;
WartośćImportance   Jadalny. Ściąganie skórki kapelusza nie jest konieczne, jednak ułatwia oczyszczenie owocników z cząstek ziemi i podłoża przyklejonych do śluzowatego kapelusza i prze usunięcie części śluzu może uczyć potrawę bardziej apetyczną. W rzadkich wypadkach, u wrażliwych osób, może powodować wymioty i biegunkę dlatego w przypadku pierwszego spożywania tego gatunku należy spróbować tylko niewielką jego ilość.
  Edible.
UwagiRemarks
Suillus granulatus
S. granulatus
  W tych samych miejscach, pod sosnami dwuigielnymi, rośnie maślak ziarnisty (Suillus granulatus) ten jednak nie ma pierścienia i ma jaśniejszy kapelusz.
  This specie grows together with Suillus granulatus which differs by lack of ring and has paler pileus.
W publikacjach po 2000 r. Suillus luteus (L.) Roussel - Basidiomycota
Flisińska 2004, Ławrynowicz i in. 2002, Flisińska 2000, Bujakiewicz 2004, Łuszczyński 2000a, Łuszczyński 2001, Łuszczyński 2004, Wojewoda i in. 2004, Friedrich 2001, Stasińska 2008a, Szczepkowski i in. 2008, Mleczko 2004, Ławrynowicz 2001, Wilga 2004b, Łuszczyński 2000c, Łuszczyński 2007, Czarnecka i Janiec 2002 (as: Ixocomus luteus), Flisińska 2002, Wilga 2004c, Kałucka i Mleczko 2004, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Wilga 2005b, Gierczyk i in. 2009, Żółciak 2009, Ronikier 2009, Gumińska 2006, Wojewoda 2008, Iwański i in. 2006, Wilga 2000b, Wilga 2001a, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009,
Literatura (REFERENCES) Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.270 [5]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 - Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part n.47 [26III]
Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? p.125 [2]
Gerhardt, E., 1995 - Przewodnik grzyby. p.76 [1]
W Internecie (LINKS) Lista (16) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (16) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Suillus luteus

03 09 30 - 1 - 7 fot.
(Tatry, Słowacja, JEC 21)

Suillus luteus

00 09 23 - 4 (Marek Snowarski) - 2 fot.
(Dolny Śląsk, lasy milickie)

Suillus luteus

09 09 04 - 3 (Marek Snowarski) - 8 fot.
(Wójcice k. Biskupic Oławskich)



Copyright © 2001-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 20.12.2009 (utworzona/CREATED 05.01.2001) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


praca |