50 mm) duże owocniki z wiekiem silnie blaknące, pod bukami / | Owocnik Fruitbody |
Kapelusz 10-100(120) mm; żółty, jasnożółty do pomarańczowożółtego; kapelusz początkowo jest guzkowaty, później wypukły z podwiniętym brzegiem a u starszych okazów rozpostarty, wreszcie niemal lejkowaty; brzeg z wiekiem falisty, klapowany; powierzchnia kapelusza gładka, matowa. Listewki barwy kapelusza, wyraźnie wykształcone, grube, nieregularnie widlasto rozgałęzione, często poprzecznie ze sobą połączone - jest to szczególnie widoczne u starych egzemplarzach; daleko zbiegające na trzon. Trzon barwy kapelusza lecz nieco jaśniejszy; 30-70 x 7-20 mm, o podstawie zwężonej, wyżej szeroki i płynnie przechodzący w kapelusz, często wygięty; pełny, twardy. Miąższ biały do bladożółtego; zwarty, łamliwy, w trzonie włóknisty. Zapach miły, owocowy, korzenny, może przypominać pieprz. Smak łagodny, kwaskowaty do ostrawego. Pileus 10-100(120) mm; yellow, pale yellow to orange yellow; pileus at first button-like, then convex with incurved margin, then plane to depressed with wavy margin; surface smooth, dull. Ridges in place of gills, colored like the cap, broad, inregular forking, anastomosing (especially in mature sporocarps); decurrent far at stipe. Stipe coloured as pileus; 30-70 x 7-20 mm, tapered at the base, above broad, often bent; solid and firm. Flesh white to pale yellow; firm, fragile at cap, fibrillose at stipe; smell pleasant, fruity, spicy, could resemble black pepper; taste mild, sourish to slightly hot. | ||||
| Zarodniki Spores |
Wysyp białawy, żółtawy lub jasnoochrowożółty. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, z ziarnistą zawartością, 7-11 x 4-6.5 µm. Spore print pale yellow. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, with granular contents, 7-11 x 4-6.5 µm. | ||||
| Występowanie |  Bardzo pospolity gatunek. Owocniki wyrastają na ziemi, w grupach i szeregach w różnego typu lasach w górach i na nizinach, od czerwca do października, przy czym obficie już na początku sezonu. Szczególnie często spotyka się je na piaszczystych, kwaśnych glebach.Very common. In groups, summer-fall. In hardwood and coniferous forests. VI2:99; VII1:98,99; VII2:00; VIII1:05; VIII2:97; | ||||
| Wartość Importance |
Jadalny. Jeden z najlepszych grzybów w Polskich lasach. Bardzo smaczny, o specyficznym aromacie i wyczuwalnym po chwili lekko ostrym posmaku. Przyjemnie się zbiera, bo są to ładne grzyby i jedynie sporadycznie stare egzemplarze mają "robaki". Edible and choice. In my opinion the best of edible mushrooms in polish forests. Its specific aroma and taste is very pleasant it is also pleasure to collect them. Chanterelles are rarely infested with fly larva. | ||||
| Uwagi Remarks |
Kurka jest bardzo charakterystycznym grzybem i trudnym do pomylenia. Z wierzchu łudząco podobna jest pospolita lisówka pomarańczowa (Hygrophoropsis aurantiaca). Jadalna ale niektóre źródła twierdzą, że zjedzona w dużej ilości może wywoływać lekkie zatrucia typu żołądkowego. Łatwo ją odróżnić zaglądając na spód kapelusza widać, że ma ona jaskrawo pomarańczowe, bardzo gęste i wąskie blaszki, miąższ kaeplusza w porównaniu do kurki jest bardzo cienki a konsystencja miękka. Równie, jeśli nie bardziej łudząco podobny gdy oglądany z wierzchu, jest kolczak obłączasty (Hydnum repandum), ten jednak ma na spodniej stronie kapelusza kolczasty hymenofor. W Polsce nie jest to problem, ale w cieplejszych krajach - zwłaszcza w klimacie śródziemnomorskim - rośnie na drewnie trujący kielichowiec pomarańczowy (Omphalotus olearius) łudząco podobny do kurki. Powoduje on poważne zatrucia typu żółądkowo-jelitowego. Chanterelle is very characteristic specie and difficult to mistaken. From above looks very similar to False Chanterelle (Hygrophoropsis aurantiaca), it is slightly toxic, if one looks under cap can see vivid orange lamellae (not ridges), it has no smell. Also very similar from above is Hedgehog (Hydnum repandum), it has tooth-like surface under cap. In warmer regions of Europe, on rotten wood, grows toxic Jack O'Lantern (Omphalotus olearius) with regular gills and usually eccentric stipe. | ||||
| Podobne "kurki" | Jest szereg rzadszych gatunków pieprzników, czasem też ujmowanych jako odmiany pieprznika jadalnego (Cantharellus cibarius). Różnią się one od "normalnej kurki" masywnością owocników i barwą. Mają też węższe spektrum siedlisk które wybierają. W mojej ocenie nie różnią się pomiędzy sobą "pieprznikowym aromatem". There are forms which differ somewhat in colour, robustnes, got specific habitat requirements, at present they are described in varietas or species range.
Pieprznik blady (Cantharellus pallens) rośnie w lasach liściastych i ma duże, masywne owocniki podobnie jak pieprznik jadalny; różni się tylko jasną kremowożółtą barwą.
Pieprznik ametystowy (Cantharellus amethysteus) różni się od pieprznika jadalnego tylko powierzchnią kapelusza młodych owocników, która ma delikatnymi fioletowe łuseczki, rośnie pod drzewami liściastymi na pogórzu południa Polski.
Pieprznik pomarańczowy (Cantharellus friesii) to rzadki gatunek, rośnie pod bukami, zwykle pojedynczo, ma owocniki delikatniejsze, o cienkim miąższu, pomarańczowym kapeluszu i hymenoforze bladoróżowym z liliowym odcieniem.
Pieprznik rdzewiejący (Cantharellus ferruginascens) rośnie pod grabami i dębami; owocniki nieco mniej masywne, jaśniejsze, ochrowożółte, czasem z oliwkowym lub liliowym odcieniem, miejsca otarte zazwyczaj po kilku minutach przybierają rdzawoczerwonobrązową barwę. | ||||
| W publikacjach po 2000 r. | Cantharellus cibarius Fr. - Basidiomycota Flisińska 2004, Narkiewicz 2001a, Friedrich 2006, Lisiewska 2006, Ławrynowicz i in. 2002, Ławrynowicz i in. 2001, Flisińska 2000, Łuszczyński 2001, Bujakiewicz 2004, Wojewoda i in. 2004, Celka 2002, Flisińska 2000a, Friedrich i Orzechowska 2002, Szczepkowski i in. 2008, Ławrynowicz 2001, Mleczko 2004b, Wilga 2004a, Wilga 2002b, Wilga 2004b, Ławrynowicz 2001a, Ławrynowicz i Stasińska 2000, Halama i Panek 2000, Lisiewska 2000, Łuszczyński 2000c, Fiedorowicz i in. 2000, Stasińska 2000, Adamczyk i in. 2008, Friedrich 2002, Łuszczyński 2007, Czarnecka i Janiec 2002, Flisińska 2002, Krupa i Krupa 2000, Wilga 2004c, Wilga 2004d, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Wilga 2005b, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009, Wilga 2000b, Wilga 2001a, Wilga 2005c, Wilga 2004e, Wilga 2004f, Wilga 2008, Wilga i Ciechanowski 2007, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008a, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a, | ||||
| Literatura (REFERENCES) | - [] | ||||
| W Internecie (LINKS) | Lista (22) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (22) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | ||||
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Inne fotografie Additional photographs | ||||
|
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | |
|
