| Owocnik Fruitbody |
Kapelusz ciemno szarobrązowy, z żółtawymi, zielonkawymi lub nieco fioletowymi odcieniami i z wyraźnymi czarnymi promieniście ułożonymi włókienkami; 50-100(120) mm średnicy, początkowo dzwonkowato-wypukły, potem rozpostarty, z obłym garbkie; powierzchnia gładka, wilgotna nieco lepka, błyszcząca; brzeg długo podwinięty, ostry, z wiekiem pękający. Blaszki białawe, szerokie, grubawe; szeroko przyrośnięte i nieco zbiegające ząbkiem; ostrze gładkie. Trzon biały, plami się żółto-brązowo lub oliwkowo-brązowo; 50-80(100) × 10-30 mm, równogruby; pełny, twardy; powierzchnia wzdłużnie włókienkowata. Miąższ biały do wodniście szarego; w centrum kapelusza i korze trzonu może żółknąć; cienkomięsisty w kapeluszu; zapach słaby mączny; smak łagodny, mączny. Pileus dark grey-brown, with yellowish, greenish or slightly violet hues and with distinct black radially laid out fibrils; 50-100(120) mm in diameter, initially campanulate-convex, later plane, with an obtuse umbo; surface smooth, slightly viscid when moist, glossy; margin inrolled for a long time, acute, with age rimose. Lamellae whitish, broad, somewhat thick; adnate and slightly notched; edge smooth. Stipe white, stains yellow-brown or olive-brown; 50-80(100) × 10-30 mm, equal; solid, hard; surface longitudinally fibrillose. Flesh white to watery grey; the centre of the pileus and the cortex of the stipe can yellow; thin-fleshed in pileus; smell weak farinaceous; taste mild, farinaceous. | ||
| Zarodniki Spores |
Wysyp zarodników biały. Zarodniki prawie kuliste do szeroko elipsoidalnych, gładkie, przejrzyste, 5-7 × 4-5.5 µm. Spore print white. Spores subglobous to broadly ellipsoid, smooth, hyaline, 5-7 × 4-5.5 µm. | ||
| Występowanie | Pospolita. Owocniki wyrastają późną jesienią, pojedynczo lub w grupach, w lasach iglastych i mieszanych, pod sosną, świerkiem, jodłą. Common. Late fall, solitary or gregarious, in coniferous and mixed forests, under pine, spruce, Abies. VIII3:05; X1:00; X2:08; XI2:06; | ||
| Wartość Importance |
Dobry i poszukiwany grzyb jadalny. Good edible. | ||
| Uwagi Remarks |
Jeśli chodzi o podobieństwo różnych cech (nie barwy) to gatunek ten należy do kręgu gąski rozdzielonej (Tricholoma sejunctum), dość podobna Tricholoma luridum różni się oliwkowo-brązową barwą kapelusza i prawie dwukrotnie dłuższymi (do 10 µm.) zarodnikami; inne gatunki z tego kręgu są bardziej zielono lub oliwkowo zabarwione. Podobnie zabarwiona, pospolita gąska ziemista (Tricholoma terreum) jest drobniejsza, ma drobnołuseczkowatą powierzchnię kapelusza i szare blaszki. Porównaj też z innymi szaro zabarwionymi gąskami jak np. gąska pieprzna (Tricholoma virgatum). Considering the time it appears, its habitat and value as an edible mushroom, it is analogous to Man on Horseback (Tricholoma equestre), from which it differs in a completely different colour of the cap and the gills. As far as resemblance of various characteristics is concerned (with the exception of colour), this species belongs to the circle of Tricholoma sejunctum, a quite similar Tricholoma luridum differs in the olive-brown cap and nearly twice as long ( up to 10 µm.) spores; other species of the kind are more green or olive coloured. Similarly coloured, common Tricholoma terreum is tinier, has squamulose pileal surface and gray gills. Compare also with other grey coloured Tricholoma such as e.g. Tricholoma virgatum. | ||
| W publikacjach po 2000 r. | Tricholoma portentosum (Fr.) Quel. - Basidiomycota Flisińska 2004, Flisińska 2000, Łuszczyński 2001, Łuszczyński 2008, Ławrynowicz 2000, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009a, | ||
| Literatura (REFERENCES) | Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 - Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part n.428 [26III] Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.166 [49] Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.319 [5] Wojewoda W., 1994 - Podręczny atlas grzybów. n.49 [4] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (11) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (11) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | |||
|