| Owocnik Fruitbody |
Kapelusz żółtozielonkawy, może mieć oliwkowy, brązowy lub z ochrowy odcień; powierzchnia włókienkowata, często popękana na brązowo-rude łuseczki, wilgotna lepka; 40-80(120) mm średnicy; młody półkulisty, potem rozpostarty, czasem z tępym garbkiem, brzeg początkowo podwinięty, z wiekiem pofalowany, miąższ w kapeluszu gruby. Blaszki siarkowożółte; wąsko przyrośnięte lub wykrojone ząbkiem, gęste. Trzon zazwyczaj prawie cały zagłębiony w podłożu; jaśniejszy od kapelusza, jasnożółty; 30-90 x 10-20 mm; walcowaty; powierzchnia gładka lub z kosmkami; pełny. Miąższ białawy do bladożółtego, niezmienny; zwarty; smak łagodny; zapach świeżej mąki. Pileus yellow-greenish, with olive, brown, ochre tint; surface fibrous, often with rusty-brown scales in the center, viscid in moist weather; 40-80(120) mm broad; hemispheric when young, then expanded, often with obtuse umbo; margin incurved at first, undulating in age; flesh thick in cap. Lamellae sulphur-yellow, notched, close. Stipe often subhypogaeus; pale yellow; 30-90 x 10-20 mm; equal; surface smooth, weak floccose at the apex; solid. Flesh whitish to pale yellow, unchanging; firm; taste mild; smell farinaceous. | |||
| Zarodniki Spores |
Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, 6-8 x 3.5-5 µm. Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, 6-8 x 3.5-5 µm. | |||
| Występowanie |  Gatunek pospolity. Owocniki wyrastają pojedynczo lub w grupach od września do późnej jesieni, ze szczytem owocowania po pierwszych przymrozkach. Zwykle w lasach iglastych, zwłaszcza pod sosnami, na piasku.Common. Solitary to gregarious, late fall, on sandy soils in coniferous - usually Pinus - forests. IX3:99; X2:00; | |||
| Wartość Importance |
Wg. ostatnich badań gąska zielonka zjadana w dużej ilości, przez kilka dni pod rząd, może powodować lżejsze lub ciężkie zatrucia, w skrajnych przypadkach śmiertelne - zobacz uwagi na temat doniesień o zatruciach. Jest to smaczny i tradycyjnie poszukiwany i jedzony późnojesienny grzyb jadalny. W rozporządzeniu z 2008 roku jest to nadal gatunek dopuszczony do obrotu handlowego i przetwórstwa na terenie Polski. There is established tradition of edibility of this species. But recently (starting from 2001) there are scientific publications about poisoning cases when eaten in large quantity in few consecutive days. See remarks abouts recent publications about poisonings with Tricholoma equestre. In some countries (e.g. Germany) it is now officially considered as dangerous poisonous mushroom. | |||
| Uwagi Remarks |
Gąska zielonka ma dość charakterystyczny wygląd i trudno ją pomylić z innymi gatunkami. Inne zagrożenie przy zbieraniu zielonek to podobne gatunki z rodzaju zasłonak (Cortinarius), znajdują się wśród nich gatunki śmiertelnie trujące. Zasłonaki możemy odróżnić od gąsek dzięki charakterystycznej zasnówce, często bulwiastej podstawie trzonu i jednoznacznie przez barwię wysypu zarodników która u zasłonaków jest rdzawobrązowa a u wszystkie gąski mają biały wysyp zarodników. Man on Horseback (Tricholoma equestre) is quite characteristic and difficult to mistaken with other species. In genus Cortinarius are some species simillar to Man on Horseback (Tricholoma equestre), few of them are deadly poisonous. Cortinarius got rusty-brown spore-print, cortina and often bulbous stipe base. Spore print in Tricholoma species is white. | |||
| W publikacjach po 2000 r. | Tricholoma equestre (L.) P. Kumm. ss. lato - Basidiomycota synonimy: T. auratum (Paulet) Gillet, T. flavovirens (Pers.) S. Lundell Flisińska 2004, Friedrich 2006, Flisińska 2000, Łuszczyński 2001 (as: Tricholoma flavovirens), Łuszczyński 2004 (as: Tricholoma flavovirens), Friedrich i Orzechowska 2002 (as: Tricholoma flavovirens), Ławrynowicz 2001 (as: Tricholoma flavovirens), Wilga 2004a (as: T. flavovirens), Wilga 2002b (as: T. flavovirens), Wilga 2004b (as: T. flavovirens), Łuszczyński 2000c (as: T. flavovirens), Friedrich 2002, Łuszczyński 2002 (as: Tricholoma flavovirens), Łuszczyński 2007, Flisińska 2002, Krupa i Krupa 2000, Łuszczyński 2008, Ławrynowicz 2000 (as: T. flavovirens), Wilga 2004e, Wilga i Wantoch-Rekowski 2008 (as: T. flavovirens s. l.), Fiedorowicz 2009, | |||
| Literatura (REFERENCES) | Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.318 [5] Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84 - Handbuch fur Pilzfreunde. n.79 [18] Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 - Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part n.418 [26III] Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? p.219 [2] | |||
| W Internecie (LINKS) | Lista (11) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (11) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | |||
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
| Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii: Selected collections. Click on small photo to see all pictures: | |||
| |||
|
