edible

Macrolepiota konradii (Huijsman ex Orton) Moser 1967

czubajka gwiaździsta
Lepiota konradii Huijsm. ex P.D.Orton · Lepiota gracilenta ss. Cke. · Lepiota excoriata var. mastoidea (Fr.) Konr. & Maubl.
Macrolepiota konradii
po kilka pod dębami/grabami · few together under oaks/hornbeam; 19.10.2002, lasy Milickie, okolice Żmigrodu; znal. 021019.2
copyright © by Marek Snowarski
Macrolepiota konradii
bardzo mały owocnik, pod dębami/grabami · tin sporocarp under oaks/hornbeam
Macrolepiota konradii
zmienność układu łusek na kapeluszu u niedużych owocników · variability of scales in small sporocarps
Macrolepiota konradii
dojrzały owocnik, pod dębami/grabami · mature sporocarp, under oaks/hornbeam
Macrolepiota konradii
po kilka pod dębami/grabami · few together under oaks/hornbeam

owocnik (Fruitbody)

Macrolepiota konradii
Macrolepiota konradii
Macrolepiota konradii
Kapelusz półkulisty potem wypukły z wyraźnym garbkiem, początkowo niepopękany, potem w centrum niepopękany, ku brzegom popękany na duże płaty, na krawędzi kapelusza także drobne, przylegające, zabarwione brązowo-szaro, pomiędzy nimi powierzchnia kapelusza biała potem kremowa, drobnokosmkowata; 50-90 mm średnicy; brzeg długo z resztkami białej osłony.

Blaszki wolne, białe do kremowych.

Trzon o powierzchni jasnobrązowej spękanej na drobne łuseczki lub zygzakowaty wzorek na ciemnym, ochrowym tle; 60-150 x 6-15 mm, cylindryczny, z cebulowato zgrubiałą podstawą do 25 mm średnicy; pierścień pojedynczy, duży, nieco przesuwalny, spód pierścienia, zwłaszcza na brzegach brązowawy, brzeg pierścienia z kłaczkami.

Miąższ biały, powoli różowiejący w trzonie, smak i zapach łagodne jak u czubajki kani (Macrolepiota procera).

Pileus hemispherical later convex with an acute umbo, initially not areolate, brown-gray; with age areolate except for the centre of the cap, towards the margin split into large close-fitting lobes, towards the pileal margin smaller lobesin the cracks pileal surface white later cream-coloured, finely fibrillose; 50-90 mm in diameter; margin long with white veil remains.

Lamellae free, white to cream-coloured.

Stipe surface light brown, cracked into minute squamules or zigzaggy pattern on dark, ochre background; 60-150 x 6-15 mm, cylindrical, with bulbous enlarged base up to 25 mm in diameter; the ring single, large, slightly sliding, underside of the ring, particularly on the edges, brownish, margin of the ring with flocci.

Flesh white, slowly becoming pink in the stem, taste and smell mild like those of Parasol Mushroom (Macrolepiota procera).

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, z wyraźną porą rostkową, dekstrynoidalne, metachromatyczne, 13-16.5 x 8.5-10.5 µm.

Spore print white. Spores ellipsoid, with a distinct germ pore, dextrinoid, metachromatic, 13-16.5 x 8.5-10.5 µm.

występowanie

Częsta. Od lata do jesieni, pojedynczo i w grupach w lasach i zaroślach liściastych, w parkach.

Common. Summer-fall, solitary or gregarious in decidious forests and bushes, in parks.

wartość (Importance)

Jadalny, aromat jak u czubajki kani (Macrolepiota procera).

Edible.

uwagi (Remarks)

Macrolepiota mastoidea
Przez zbierających kanie do konsumpcji raczej nie odróżniana od czubajki kani (Macrolepiota procera) i traktowana jako jej mała, leśna forma.

Od czubajka białotrzonowa (Macrolepiota excoriata) odróżnia się ciemniejszym zabarwieniem kapelusza i obecnością drobnych brązowych łuseczek na powierzchni trzonu.

Czubajka beżowa (Macrolepiota mastoidea) (fot. obok) ma drobne łuseczki i zwykle wyraźny, ostry garbek.

Those collecting Macrolepiota for consumption usually do not distinguish it from Parasol Mushroom (Macrolepiota procera) and treat as its smaller forest forma.

It differs from Macrolepiota excoriata in a darker coloured cap and tiny brown squamules on the surface of the stipe.

Macrolepiota mastoidea (photo) has tiny squamules and a usually distinct acute umbo.

Inne fotografie · Additional photographs
Macrolepiota konradii
pierścień drobnego owocnika w powiększeniu · ring of small sporocarp close-up
Macrolepiota konradii
podstawa trzonu drobnego owocnika · stipe base of small sporocarp
Macrolepiota konradii
pierścień · ring
Macrolepiota konradii
przekrój · cross section
Macrolepiota konradii
po kilka pod dębami/grabami · few together under oaks/hornbeam
Macrolepiota konradii
pierścień · ring
Macrolepiota konradii
widok od spodu · underside view
Macrolepiota konradii
po kilka pod dębami/grabami · few together under oaks/hornbeam

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

znaleziska Macrolepiota konradii na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 195145 DA-80,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

195145 Macrolepiota konradii; TPK Gdańsk Oliwa Dolina Zielona, pow. gdański, woj. pomorskie, DA-80; 30.09.2011; Las mieszany,buk,sosna,brzoza,świerk,dąb; w ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Błażej Gierczyk; eksykat: BGF/BF/MWR/110930/0001, fot. tak, notatka: http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/447692.html
uwagi: fot. 463589
forma ochrony-Trójmiejski PK

literatura · references
· Candusso, M., Lanzoni, G., 1990 — Lepiota s.l. Fungi Europaei 4. [53]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 — Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part [26IV]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista 2 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 2 external links available in Full Version - use now

Copyright © 2002-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 23.01.2004 · została utworzona/was created 02.11.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Macrolepiota_konradii.htm">czubajka gwiaździsta - Macrolepiota konradii - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Macrolepiota_konradii.htm]czubajka gwiaździsta - Macrolepiota konradii - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]