Xerocomus chrysenteron

Kapelusz ciemnobrązowy, brązowy; 30-80 mm średnicy, półkulisty, z wiekiem wypukły do rozpostartego; powierzchnia jedynie w czasie wilgotnej pogody nieco lepka, poza tym sucha, matowa, aksamitna, zamszowata, często spękana zwłaszcza na brzegu kapelusza, w miejscach nadjedzonych lub w pęknięciach miąższ czerwonawy, zwłaszcza przy brzegu kapelusza.

Trzon żółtawy, zwykle z czerwonymi smugami różnej intensywności, zwłaszcza u podstawy; 50-100 x 10-15 mm, równogruby, czasem nieco wygięty, długi i wysmukły, podstawa przeważnie nieco zwężona; powierzchnia sucha, gładka lub wzdłużnie rowkowana; podstawa z białawożółtawą grzybnią.

Pileus dark brown, brown; 30-80 mm broad, hemispheric, then becoming convex to nearly plane at maturity; surface dry, dull, velutinous, tomentose, only during wet weather slightly viscid; often areolate, specially on cap margin, exposed context (in cracks or eaten places) is pinkish-red, at least at the margin.
Pores at first pale yellow, golden-yellow, then olive-yellow; large (1-2 mm broad), inregular, more or less bruising blue. Tubes concolorous; 5-10 mm long; adnate to decurrent.
Stipe yellowish, usually with red tints at least at the base; 50-100 x 10-15 mm, equal, often bent, long and slender, slightly tapering toward the base; surface dry, smooth or longitudinally ridged; with white or yellowish mycelium at the base.
Flesh yellow-whiteish, pale yellow, under cuticle red, unchanging or slightly blueing; fibrillose in stipe, in cap relatively thick, soft, quick attacked by insects; smell indistinct; taste mild, slightly acidic (for some people unpleasant) or none.

Wysyp zarodników oliwkowobrązowy. Zarodniki wydłużone, wrzecionowate do elipsoidalnych lub jajowato-elipsoidalnych, bez ściętego końca, gładkie, 10.5-16 x 4-6.5 µm.

Spore print olive-brown. Spores elongate, fusiform to ellipsoid or ovoid-ellipsoid, not truncate, smooth, 10.5-16 x 4-6.5 µm.

Najpospolitszy grzyb rurkowy. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, pojedynczo i w grupach, nieraz masowo, w lasach iglastych i liściastych.

Very common. Fruitbodies from summer till fall, solitary or gregarious, often en masse, in coniferous and hardwood forests.

Grzyb jadalny. Opinie co do smakowitości są podzielone. Wiele osób niechętnie go spożywa z powodu kwaskowatego smaku i zapachu, który jest odbierany przez nie jako nieprzyjemny. W moje ocenie ten smak jest specyficzny, można lubić lub nie, kwestia gustu. Młode wyglądają ślicznie w marynacie, dobre też na gęsto, w zupie i suszone. Nieco starsze owocniki łatwo pleśnieją, zwłaszcza pory. Poza tym, ten gatunek bardzo przyjemnie się zbiera, zwłaszcza młode, gdy mają ciemnobrązowy, aż czarny kapelusz o ładnej fakturze.

Edible. According taste opinion vary, some people consider its taste as very unpleasant, other like it, de gustibus est non disputandum. Older specimens are often infected by white mold, which is distinctly seen when looked at pores.

podgrzybek czerwonawy (Xerocomus rubellus)

Podobny podgrzybek obciętozarodnikowy (Xerocomus porosporus) (=X. truncatus) - rośnie głównie pod dębami, różni się kształtem zarodników które mają ścięty koniec. Makroskopowo odznacza się szarzejącą postawą trzonu i brakiem czerwonego odcienia miąższu w miejscu spękań.

Nieco mniej podobne są: Podgrzybek zajączek (Xerocomus subtomentosus) ma oliwkowożółty kapelusz a pory są jaskrawo złotożółte.

Xerocomus porosporus (=X. truncatus) - looks almost the same, grows mainly under oaks, differs by shape of spores which has truncated one end. Macroscopically characteristic is graying base of stipe and pale, not reddish context in cracked parts of cap surface.
Xerocomus rubellus when young has characteristic, living red cap which soon fading ant then looks very close to other brown species of Xerocomus.
Xerocomus pruinatus is characterized by rarely cracked pileus surface with vinaceous-red margin; stipe is at first pure yellow, then reddish; microscopically differs by cuticle structure and uneven spores surface.