niebezpieczne trujące

Liczba gatunków grzybów silnie trujących, takich które zdarza się nieostrożnym grzybiarzom zebrać i zjeść, bo są duże i mniej lub bardziej podobne do zbieranych jadalnych, nie jest wielka.

space

Ze statystyk wynika, że niemal wszystkie bardzo ciężkie i śmiertelne zatrucia są spowodowane przez jeden gatunek — muchomora zielonawego (Amanita phalloides) (nazywanego też muchomorem sromotnikowym), zdecydowana większość pozostałych silnych zatruć jest dziełem krowiaka podwiniętego (Paxillus involutus) (nazywanego potocznie olszówką).

space

muchomor zielonawy, sromotnikowy

do demonstracji powiększenia użytecznego i powiększenia pustego

Muchomor zielonawy (Amanita phalloides) jest przyczyną niemal wszystkich śmiertelnych i ciężkich zatruć grzybami — dlatego jego wyglądu i cech charakterystycznych każdy grzybiarz musi nauczyć się „na pamięć”.

space

Zwyczajowa nazwa „sromotnik” jest wyjątkowo myląca (bo nawiązuje do nieszkodliwego, o zupełnie innym wyglądzie sromotnika smrodliwego (Phallus impudicus)) — lepiej śmiertelnie trującego muchomora nazywać nie budzącym wątpliwości określeniem muchomor zielonawy.

space

krowiak albo olszówka

do demonstracji powiększenia użytecznego i powiększenia pustego

Trujący krowiak podwinięty (Paxillus involutus), „olszówka”, do lat siedemdziesiątych XX w. był dość powszechnie zbierany przez grzybiarzy. Występuje masowo, także w suchszych okresach lata. Często jednak wywołuje zatrucia, lżejsze lub ciężkie, w skrajnych przypadkach śmiertelne. Dlatego niewątpliwie musi być traktowany jako grzyb niebezpiecznie trujący.

białe muchomory

Amanita virosa (muchomor jadowity)

muchomor jadowity (Amanita virosa); to nie pieczarka lecz śmiertelnie trujący muchomor

do demonstracji powiększenia użytecznego i powiększenia pustego

Amanita phalloides var. alba (muchomor zielonawy odmiana biała)

muchomor zielonawy odmiana biała (Amanita phalloides var. alba); to nie pieczarka lecz śmiertelnie trujący muchomor

W Polsce występują dwa śmiertelnie trujące białe gatunki muchomorów. Stosunkowo częsty jest muchomor jadowity (Amanita virosa). Rzadko spotyka się formę albinotyczną białej odmiany muchomora zielonawego (Amanita phalloides var. alba).

space

trujaki na drewnie

Hypholoma fasciculare (maślanka wiązkowa)

maślanka wiązkowa (Hypholoma fasciculare); wywołuje silne zatrucia, ma na szczęście charakterystyczny silny gorzki smak

do demonstracji powiększenia użytecznego i powiększenia pustego

W Polsce nie ma silnie trujących dużych nadrzewnych grzybów, o pokroju i masywności takiej jak u powszechnie zbieranej opieńki miodowej (Armillaria mellea sensu lato).

space

Trująca jest też pospolita maślankę trującą (Hypholoma fasciculare)

białe lejkówki

Clitocybe phyllophila (lejkówka liściowa)

do demonstracji powiększenia użytecznego i powiększenia pustego

Lejkówki liściowej (Clitocybe phyllophila) i pokrewne jej, podobne gatunki drobnych lejkówek, wywołuje bardzo silne zatrucia muskaryną. Stanowią zagrożenie dla zbierających drobne grzyby jadalne, zwłaszcza te rosnące w trawie jak np. twardzioszek przydrożny (Marasmius oreades).

wczesne grzyby

Inocybe erubescens (strzępiak ceglasty)

strzępiak ceglasty (Inocybe erubescens); zatrucie może być fatalne

Gyromitra esculenta (piestrzenica kasztanowata)

piestrzenica kasztanowata (Gyromitra esculenta); w pewnych warunkach może być śmiertelnie trująca

do demonstracji powiększenia użytecznego i powiększenia pustego

Strzępiak ceglasty (Inocybe erubescens) to silnie trujący duży grzyb, podobny do wiosennej jadalnej gęśnicy wiosennej (Calocybe gambosa) i jadalnych dzwonkówek (Entoloma). Zbieranie wiosennych jadalnych grzybów blaszkowych to sport wyłącznie dla świadomych grzybiarzy.

space

Od starożytności piestrzenice były jadane, na co wskazuje choćby łaciński epitet gatunkowy. Tymczasem nie jest to bezpieczny grzyb — surowa piestrzenica kasztanowata oraz opary podczas jej przetwarzania są śmiertelnie trujące, nie mniej niż muchomor zielonawy. Dopiero w procesie suszenia lub gotowania toksyna ulatnia się. Mimo wszystko nie należy jej zbierać i zjadać, gdyż jest zbyt nieobliczalna.

kontrowersyjne zielonki

do demonstracji powiększenia użytecznego i powiększenia pustego

Gąska zielonka (Tricholoma equestre) jest ciekawym przykładem grzyba, który choć powszechnie zbierany, to jednak w pewnych warunkach może doprowadzić do ciężkiego zatrucia, a notowano nawet pojedyncze przypadki zgonu.

space