grzyby trujące - to może zabić

Statystycznie rzecz biorąc, grzyb są przyczyną znikomego procenta zatruć. Prym wiodą te wywołane przedawkowaniem leków. Jednak to zatrucia grzybami są medialne, bo jest tam rzekomo element przypadku, a tragedia dotyka bliskie, a niewinne, osoby. Rodzinę.

Liczba gatunków grzybów silnie trujących, takich które zdarza się nieostrożnym grzybiarzom zebrać i zjeść, bo są duże i mniej lub bardziej podobne do zbieranych jadalnych, nie jest wielka. To raptem kilka gatunków. Ze statystyk SANEPiD wynika, że niemal wszystkie bardzo ciężkie i śmiertelne zatrucia są spowodowane przez jeden gatunek — muchomora zielonawego (Amanita phalloides)/ (nazywanego też muchomorem sromotnikowym), zdecydowana większość pozostałych silnych zatruć jest dziełem krowiaka podwiniętego (Paxillus involutus)/ (nazywanego potocznie olszówką). Wszystkie niebezpiecznie trujące grzyby występujące w Polsce są grzybami blaszkowymi lub o innej formie owocników ale bez rurek pod spodem kapelusza.

Ten mini przewodnik jest przeznaczony dla grzybiarza. Bez szumu informacyjnego i bez wiki-bełkotu. Nauczy Cię tej sztuki, pod warunkiem, że będziesz uważny(a), roztropny(a) i rzetelnie przyłożysz się do zrozumienia budowy grzybów - wtedy zaczniesz dostrzegać cechy odróżniające od siebie gatunki.

Muchomor zielonawy (Amanita phalloides)/ jest przyczyną niemal wszystkich śmiertelnych i ciężkich zatruć grzybami — dlatego jego wyglądu i cech charakterystycznych każdy grzybiarz musi nauczyć się „na pamięć”.

Zwyczajowa nazwa „sromotnik” jest wyjątkowo myląca (bo nawiązuje do nieszkodliwego, o zupełnie innym wyglądzie sromotnika smrodliwego (Phallus impudicus)/) — lepiej śmiertelnie trującego muchomora nazywać nie budzącym wątpliwości określeniem muchomor zielonawy.

Trujący krowiak podwinięty (Paxillus involutus)/, „olszówka”, do lat siedemdziesiątych XX w. był dość powszechnie zbierany przez grzybiarzy. Występuje masowo, także w suchszych okresach lata. Często jednak wywołuje zatrucia, lżejsze lub ciężkie, w skrajnych przypadkach śmiertelne. Dlatego niewątpliwie musi być traktowany jako grzyb niebezpiecznie trujący.

W Polsce występują dwa śmiertelnie trujące białe gatunki muchomorów. Stosunkowo częsty jest muchomor jadowity (Amanita virosa)/. Rzadko spotyka się formę albinotyczną białej odmiany muchomora zielonawego (Amanita phalloides var. alba)/.

W Polsce nie ma silnie trujących dużych nadrzewnych grzybów, o pokroju i masywności takiej jak u powszechnie zbieranej Armillaria mellea sensu lato/.

Trująca jest też pospolita maślankę wiązkową (Hypholoma fasciculare)/

Lejkówki liściowej (Clitocybe phyllophila)/ i pokrewne jej, podobne gatunki drobnych lejkówek, wywołuje bardzo silne zatrucia muskaryną. Stanowią zagrożenie dla zbierających drobne grzyby jadalne, zwłaszcza te rosnące w trawie jak np. twardzioszek przydrożny (Marasmius oreades)/.

Włókniak ceglasty (Inosperma erubescens)/ to silnie trujący duży grzyb, podobny do wiosennej jadalnej gęśnicy wiosennej (Calocybe gambosa)/ i jadalnych dzwonkówek (Entoloma)/. Zbieranie wiosennych jadalnych grzybów blaszkowych to sport wyłącznie dla świadomych grzybiarzy.

Od starożytności piestrzenice były jadane, na co wskazuje choćby łaciński epitet gatunkowy. Tymczasem nie jest to bezpieczny grzyb — surowa piestrzenica kasztanowata oraz opary podczas jej przetwarzania są śmiertelnie trujące, nie mniej niż muchomor zielonawy. Dopiero w procesie suszenia lub gotowania toksyna ulatnia się. Mimo wszystko nie należy jej zbierać i zjadać, gdyż jest zbyt nieobliczalna.

Gąska zielonka (Tricholoma equestre)/ jest ciekawym przykładem grzyba, który choć powszechnie zbierany, to jednak w pewnych warunkach może doprowadzić do ciężkiego zatrucia, a notowano nawet pojedyncze przypadki zgonu.