Atlas grzybiarza. Prawdziwki, podgrzybki, maślaki, koźlarze ...

na stronie — Grzyby rurkowe · prawdziwki · podgrzybki · zajączki · maślaki · koźlarze

grzyby rurkowe

Grzyby rurkowe, potocznie, a dość pokracznie, określane też są jako "grzyby z sitkiem" lub jeszcze gorzej "grzyby z gąbką pod kapeluszem".

space

Potoczna opinia, że grzyby rurkowe są bezpieczniejsze w zbieraniu, jest zgodny z prawdą. W grupie grzybów rurkowych nie ma występujących w Polsce gatunków niebezpiecznie trujących. Są jedynie takie, które mogą zepsuć smak potrawy lub wywołać niedyspozycje żołądkowo-jelitowe, czyli mówiąc prościej wymioty lub biegunkę.

prawdziwki

Boletus edulis
borowik szlachetny (Boletus edulis)
jest najchętniej zbieranym grzybem
Boletus reticulatus
borowik usiatkowany (Boletus reticulatus)
wyrasta wiosną i latem, równy, jeśli nie lepszy, od borowika szlachetnego
Tylopilus felleus
goryczak żółciowy (Tylopilus felleus)
potocznie zazwyczaj zwany "szatanem", nie jest trujący lecz niejadalny z racji niezwykle gorzkiego smaku; podobny do prawdziwka ale różni się między innymi różowawą barwą dojrzałych porów
Prawdziwek to potocznie nazwa obejmująca kilka gatunków borowików.

space

Prawdziwki są cenione w kuchni z uwagi na charakterystyczny, przyjemny aromat i smak jaki posiadają, zwłaszcza gdy zachowane są w formie suszu.

podgrzybki

Xerocomus badius
podgrzybek brunatny (Xerocomus badius)
to dobry, często spotykany grzyb jadalny
Boletus pulverulentus
borowik klinowotrzonowy (Boletus pulverulentus)
zwany też borowikiem omglonym, zwykle nie jest odróżniany przez grzybiarzy do innych "zajączków", wszystkie części owocnika przy uciśnięciu silnie sinieją
Podgrzybki (Xerocomus) z punktu widzenia grzybiarzy można podzielić na dwie grupy.

space

Do pełni szczęścia podgrzybkowi brunatnemu brakuje jednak swoistego aromatu jaki posiada suszony borowik szlachetny (Boletus edulis).

zajączki

Xerocomus subtomentosus
podgrzybek zajączek (Xerocomus subtomentosus)
to nieczęsty dość dobry grzyb jadalny
Xerocomus chrysenteron
podgrzybek złotopory (Xerocomus chrysenteron)
(podgrzybek złotawy), "zajączek" przez większość grzybiarzy nie odróżniany do podgrzybka zajączka; pospolity, łatwo pleśnieje i nienajlepszy w smaku choć młode egzemplarze są niczego sobie
Druga grupa podgrzybków to „zajączki” — znajduje się w niej kilku dość podobnych gatunków podgrzybków. Nie są wysoko cenione przez zbieraczy. Mają stosunkowo miękki, słabiej lub intensywniej żółty miąższ, który mniej lub bardziej sinieje. Powierzchnia kapelusza „zajączków” jest matowa, z wiekiem coraz bardziej aksamitna/zamszowa w dotyku i często spękana.

space

Szeregowi pożeracze podgrzybków nie odróżnią w swoich zbiorach i zjedzą w jednym sosie z banalnym podgrzybkiem złotawym, takie rzadkie gatunki grzybów jak np. poroblaszek żółtoczerwony (Phylloporus pelletieri) (młode owocniki), borowik klinowotrzonowy (Boletus pulverulentus) (o ile nie wystraszą się silnego sinienia), czy nawet złotak czerwonawy (Pulveroboletus lignicola).

space

maślaki

Suillus grevillei
maślak żółty (Suillus grevillei)
dobry jadalny maślak żółty rośnie pospolicie i w dużej liczbie pod modrzewiami
Suillus luteus
równie częsty, dobry maślak zwyczajny wyrasta pod sosną
Suillus bovinus
pospolity, związany z sosną maślak sitarz to podły grzyb jadalny, z uwagi na gumiasty miąższ
Wszystkie maślaki to dobre grzyby jadalne.

space

Patrząc konsumpcyjnie na maślaki powstaje kwestia — czy zdzierać lepką, śluzowatą skórkę, czy nie. To sprawa tradycji, ale też ma ona pewien wymiar praktyczny.

space

Nie wszystkim odpowiada też dość śluzowata konsystencja jaką przyjmie potrawa z nieobranych maślaków.

Suillus variegatus
maślak pstry (Suillus variegatus)

space

To tylko miejscami częsty, rosnący pod sosnami, bardzo dobry grzyb jadalny.

koźlarze

Leccinum scabrum
koźlarz babka (Leccinum scabrum)
jest najczęściej występującym koźlarzem, zawsze wyrasta w pobliżu brzóz i ma niezmienny, biały na przekroju miąższ
Leccinum carpini
koźlarz grabowy (Leccinum carpini)
to inny chętnie częsty przedstawiciel grupy brązowych i szarych koźlarzy o czerniejącym na przekroju miąższu
Leccinum testaceoscabrum
koźlarz pomarańczowożółty (Leccinum versipelle)
Wszystkie koźlarze to dobre grzyby jadalne. Trzon jest zwykle uznawany za zbyt twardy aby nadawał się do konsumpcji. Istotnie jest dość drewniany. Ale ususzony i drobno pokruszony, albo pokrojony na cienkie plastry, dobrze sprawdza się w potrawach z udziałem grzybów.

space

Z grzybiarskiego punktu widzenia gatunki koźlarzy można podzielić na dwie grupy.

Porphyrellus porphyrosporus
grzybiec purpurowozarodnikowy (Porphyrellus porphyrosporus)

space

Druga to koźlarze o czerwonych lub pomarańczowych kapeluszach jak np. Leccinum_versipelle i o czerniejącym na przekroju miąższu. Ta grupa jest szczególnie ceniona przez grzybiarzy z uwagi na jędrny miąższ kapelusza. Poszczególne gatunki czerwonych koźlarzy są związane z konkretnymi gatunkami drzew — brzozą, osiką a rzadsze z nich z sosną, dębem, świerkiem.

space

Copyright © 2011 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 23.09.2014.www · ostatnio zmieniana/last modified 27.08.2011 · została utworzona/was created 27.08.2011
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/prawdziwki-podgrzybki-maslaki-kozlarze.htm">Atlas grzybiarza. Prawdziwki, podgrzybki, maślaki, koźlarze ... - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>