borowik klinowotrzonowy


Boletus pulverulentus Opat.
borowik klinowotrzonowy (borowik omglony)


Boletus pulverulentus
18.09.2006, okolice Rogowa; znal. 060918.2
Copyright © by Marek Snowarski
Boletus pulverulentus
(przymiar50 mm) pod bukami, grupa 8 sztuk / gregarious under beech; 30.07.2000, Dolny Śląsk, lasy milickie; znal. 000730.13
Copyright © by Marek Snowarski
Boletus pulverulentus
(przymiar20 mm) młody owocnik pod modrzewiem, po drugiej stronie drogi leśnej kwartał starej buczyny / solitary; young specimen under larch, also close to beech; 17.07.1999, Dolny Śląsk, lasy milickie; znal. 990717.6
Copyright © by Marek Snowarski

OwocnikFruitbody Boletus pulverulentusBoletus pulverulentus  Wszystkie części owocnika nawet lekko otarte, szybko i silnie sinieją, do barwy niemal czernej.
  Kapelusz dość zmiennej barwy, brązowy, ciemnobrązowy, czasem jasny orzechowo-brązowy, szarooliwkowy, czasem z wiekiem z rdzawym odcieniem; 40-80(100) mm średnicy; początkowo półkulisty, z wiekiem wypukły do płaskiego, a nawet z zagłębionym środkiem; powierzchnia gładka, aksamitna, z wiekiem także popękana, wilgotna nieco lepka; brzeg długo podgięty i często pofałdowany.
  Pory cytrynowo- do złotożółtych, z wiekiem oliwkowożółte. Rurki oliwkowo-żółte, 5-15(20) mm długości, przyrośnięte do trzonu, nieco wykrojone do krótko zbiegających.
  Trzon w górnej części żółty i narastająco ku podstawie brązowoczerwony do purpurowoczerwonego; 40-70 x 10-25 mm, równogruby lub zwężający się ku podstawie; powierzchnia delikatnie aksamitna, bez siateczki.
  Miąższ żółty, natychmiast przebarwia się sino, zapach przyjemny lub niewyczuwalny, smak łagodny, przyjemny.
  All parts of fruitbody immediately bruising dark blue even when handled.
  Pileus of variable colour, brown, dark brown, sometimes pale brown, grey-olive, occasionally with rusty tint in age; 40-80(100) mm broad; at first hemispheric, in age convex to plane and even with uplifted margin; surface dry, velutinous, with age areolate, subviscid when wet; margin undulating and incurved for a long time.
  Pores lemon-yellow to gold-yellow, olive-yellow in age. Tubes olive-yellow, 5-15(20) mm long; depressed at the stipe to short decurrent.
  Stipe yellow in upper part, increasingly red or red-brown toward the base; 40-70 x 10-25 mm, equal or tapering toward the base; surface subvelutinous, without reticulation.
  Flesh yellow, immediately becoming blue; smell pleasant, indistinct or no smell; taste mild, pleasant.
ZarodnikiSpores   Wysyp zarodników ciemnooliwkowy, oliwkowobrązowy. Zarodniki cylindryczne do elipsoidalnych, część ze ściętym końcem, gładkie, żółte, z kropelkami, 16-20 x 4.5-5.5 µm.
  Spore print dark olive, olive-brown. Spores cylindric to ellipsoid, same of them with truncating end, smooth, yellow, with drops, 16-20 x 4.5-5.5 µm.
Występowanie   Niezbyt częsty choć spotykany w wielu miejscach, w lasach liściastych i iglastych, na glebach kwaśnych i ubogich, piaszczystych. Pojedynczo lub w grupach od lata do jesieni.
  Not common, but widely distributed in hardwood and coniferous forests on acidic and basic soils. Solitary to gregarious, summer-fall.
VII2:99; VII3:00; IX2:06; IX3:06;
WartośćImportance   Jadalny.
  Edible.
UwagiRemarks
Xerocomus subtomentosus
Xerocomus subtomentosus

Z uwagi na niewielkie rozmiary i mało masywną budowę, na pierwszy rzut oka borowik klinowotrzonowy może przypominać podgrzybka zajączka (Xerocomus subtomentosus). Jest to drobny borowik, bez pękatego trzonu a nawet często ze zwężającym się ku podstawie trzonem. Pory żółte, trzon bez siateczki, w górnej części też żółty. Wszystkie części owocnika nawet lekko otarte czy uciśnięte, szybko i silnie sinieją.
Boletus radicans
B. radicans

Podobnie zabarwiony borowik korzeniasty (Boletus radicans) ma masywne owocniki, osiągające bardzo duże rozmiary, ma zgrubiały u podstawy trzon, choć też zakończony korzeniasto, kapelusz raczej jasno zabarwiony, miąższ także natychmiast sinieje lecz słabiej i po kilku minutach blednie, smak gorzki, u młodych owocników powinno się dać zaobserwować delikatną żółtą siateczkę na trzonie.

Boletus pulverulentus has slender, relatively small fruitbody, which looks more like e.g. Xerocomus subtomentosus then Boletus.
Boletus radicans has large, robust fruitbody, with massive stipe, its cap is usually of light colour, flesh immediately bluing but less and fading after few minutes; taste bitter; at young specimens delicate yellow reticulation could be seen.

Opis uproszczony Gatunek niezbyt częsty, Spotykany w lasach liściastych i iglastych, na glebach kwaśnych i ubogich, piaszczystych. Owocniki wyrastają pojedynczo lub w grupach od lata do jesieni.

Jadalny.

Z uwagi na niewielkie rozmiary i mało masywną budowę, na pierwszy rzut oka borowik klinowotrzonowy może przypominać podgrzybka zajączka. Jest to drobny borowik, bez pękatego trzonu a nawet często ze zwężającym się ku podstawie trzonem. Pory żółte, trzon bez siateczki, w górnej części też żółty. Wszystkie części owocnika nawet lekko otarte czy uciśnięte, szybko i silnie sinieją.

Kapelusz dość zmiennej barwy, brązowy, ciemnobrązowy, czasem jasny orzechowobrązowy, szarooliwkowy, z wiekiem może mieć rdzawe plamy. Średnica osiąga 4-10 cm. Początkowo jest półkulisty, z wiekiem staje się wypukły do płaskiego, a nawet może mieć zagłębienie w środku. Powierzchnia kapelusza jest gładka, aksamitna, z wiekiem także popękana; wilgotna może być nieco lepka; brzeg długo podgięty i często pofałdowany.

Pory i rurki cytrynowo- do złotożółtych, z wiekiem oliwkowożółte.

Trzon żółty w górnej części i narastająco ku podstawie brązowoczerwony do purpurowoczerwonego; równogruby lub zwężający się ku podstawie. Powierzchnia trzonu delikatnie aksamitna, bez siateczki.

Miąższ żółty, na cięciu natychmiast przebarwia się sino. Zapach ma przyjemny lub niewyczuwalny, smak łagodny, przyjemny.

Jest wiele względnie podobnych gatunków z grupy "kolorowych borowików", w tym niejadalne i słabo trujące. Ich oznaczanie wymaga użycia pełnego klucza do borowików.

W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ)
Specyfikacja zapisów na dzień 2010.03.10 14:36

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 44510 AD-18, 120852 BB-09, 105237 BE-48, 36063 CF-39, 70458 CF-39, 48961 DF-22,

Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 160623 BB-09, 71327 CA-98, 134677 CE-30, 71844 DA-80, 109235 DA-80, 109284 DA-80, 138724 DA-80, 138727 DA-80, 46685 DD-78, 139739 DE-64, 138937 DG-04, 45861 FF-93, 46687 GC-65,

W publikacjach po 2000 r. Boletus pulverulentus Opat. - Basidiomycota
synonimy: Xerocomus pulverulentus (Opat.) E.-J. Gilbert
Flisińska 2004, Lisiewska 2004, Szczepkowski i Kubiak 2008, Wilga 2004b, Łuszczyński 2002, Łuszczyński 2007, Kujawa i Gierczyk 2007, Łuszczyński 2008, Wojewoda 2008, Wilga 2000b, Wilga 2001a, Wilga 2004f, Wilga i Ciechanowski 2007,
Literatura (REFERENCES) Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 - Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part n.14 [26III]
Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.282 [5]
Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? p.141 [2]
Garnweidner, E., 1994 - Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. n.21 [3]
W Internecie (LINKS) Lista (10) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (10) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Boletus pulverulentus

06 09 22 - 2 - 17 fot.
(Puszcza Białowieska)

Boletus pulverulentus

06 09 18 - 2 - 5 fot.
(okolice Rogowa)

Boletus pulverulentus

00 07 30 - 13 (Marek Snowarski) - 2 fot.
(Dolny Śląsk, lasy milickie)

Boletus pulverulentus

99 07 17 - 6 (Marek Snowarski) - 3 fot.
(Dolny Śląsk, lasy milickie)



Copyright © 2001-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 05.11.2009 (utworzona/CREATED 16.02.2001) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


EGIPT |