grzyby.pl
Fungi » Div.Ascomycota » subDiv.Pezizomycotina » Cl.Pezizomycetes » subCl.Pezizomycetidae » Ord.Pezizales » Fam.Morchellaceae » Morchella »

Morchella gigas (Batsch) Pers.

smardz półwolny, mitrówka półwolna
Mitrophora hybrida (Sowerby ex Grev.) Boud. · Mitrophora semilibera (DC.) Lév. · Morchella gigas Pers. [wg MB (2023-1-8)] · Morchella hybrida Pers. · Morchella semilibera DC. [gł. w MB (2023-1-8)]
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Morchella gigas (smardz półwolny)
pojedynczo na poboczu drogi w lesie łęgowym; 24.04.1999, Dolny Śląsk, dolina Odry; copyright © by Marek Snowarski
Morchella gigas (smardz półwolny)
stary, nieco podeschnięty owocnik, w lesie obok strumienia; 01.05.1998, Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich; copyright © by Marek Snowarski
Morchella gigas (smardz półwolny)
pojedynczo na poboczu drogi w lesie łęgowym; 24.04.1999, Dolny Śląsk, dolina Odry; copyright © by Marek Snowarski

owocnik

Morchella gigas (smardz półwolny)
Główka dzwonkowata lub dzwonkowato-stożkowata, tylko w połowie przyrośnięta do trzonu, reszta główki jest swobodna i może nieco odstawać; znacznie może różnić się rozmiarami, 20-40 (80) x 10-40 mm; powierzchnia żeberkowana, pomiędzy wysokimi i cienkimi pionowymi żebrami znajdują się alweole ustawione w pionowe rzędy i rozdzielone niskimi listewkami; barwa alweoli żółtobrązowa, jasnobrązowa do oliwkowobrązowej; żebra i listewki ciemnobrązowe do czarnobrązowych.

Trzon białawy, kremowy, żółtawy lub ochrowy; 40-120 x 10-25 (50) mm, przeważnie zdecydowanie dłuższy od główki chociaż mogą być też inne proporcje - pokrój owocników jest bardzo zmienny, nieregularnie cylindryczny, podłużnie szeroko bruzdkowany; powierzchnia pokryta drobnymi ziarenkami zwłaszcza w górnej części; wewnątrz pusty.

Miąższ białawy, woskowaty, cienki (2-3 mm); raczej kruchy. Zapach wyraźny, przyjemny swoisty korzenny.Główka dzwonkowata lub dzwonkowato-stożkowata, tylko w połowie przyrośnięta do trzonu, reszta główki jest swobodna i może nieco odstawać; znacznie może różnić się rozmiarami, 20-40 (80) x 10-40 mm; powierzchnia żeberkowana, pomiędzy wysokimi i cienkimi pionowymi żebrami znajdują się alweole ustawione w pionowe rzędy i rozdzielone niskimi listewkami; barwa alweoli żółtobrązowa, jasnobrązowa do oliwkowobrązowej; żebra i listewki ciemnobrązowe do czarnobrązowych.

space

Miąższ białawy, woskowaty, cienki (2-3 mm); raczej kruchy. Zapach wyraźny, przyjemny swoisty korzenny.

Head bell-shaped or bell-conical, half grown into the stipe, rest of the head free and may slightly project; varying greatly in size, 20-40 (80) x 10-40 mm; surface ribbed, between high and thin vertical ribs situated alveole in vertical rows and separated by low ribes; alveole coloured yellow-brown, light brown to olive-brown; ribs are dark brown to black-brown.

Stipe whitish, creamy, yellowish or ochre; 40-120 x 10-25 (50) mm, usually much longer than the head although other proportions also found - shape of sporocarps is very changing, irregularly cylindrical, longitudinally broadly growed; surface covered with fine granules especially in upper part; hollow inside.

Flesh whitish, waxy, thin (2-3 mm); quite fragile. Smell distinct, pleasant characteristic spicy.

Head bell-shaped or bell-conical, half grown into the stipe, rest of the head free and may slightly project; varying greatly in size, 20-40 (80) x 10-40 mm; surface ribbed, between high and thin vertical ribs situated alveole in vertical rows and separated by low ribes; alveole coloured yellow-brown, light brown to olive-brown; ribs are dark brown to black-brown.

space

Flesh whitish, waxy, thin (2-3 mm); quite fragile. Smell distinct, pleasant characteristic spicy.

zarodniki

Wysyp zarodników oliwkowożółty (bladoochrowy). Zarodniki elipsoidalne, bezbarwne, gładkie, bez kropelek tłuszczu, 20-30 x 12-18 µm.Wysyp zarodników oliwkowożółty (bladoochrowy). Zarodniki elipsoidalne, bezbarwne, gładkie, bez kropelek tłuszczu, 20-30 x 12-18 µm.
Spore print olive-yellow (pale ochre). Spores ellipsoid, hyaline, smooth, without oil droplets, 20-30 x 12-18 µm.
Spore print olive-yellow (pale ochre). Spores ellipsoid, hyaline, smooth, without oil droplets, 20-30 x 12-18 µm.

występowanie

Jest w czekliście.[140]
Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.55 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 1983 roku. Za zezwoleniem może być pozyskiwany przez ręczny zbiór owocnikow.
Ochronie podlegają tylko okazy rosnące poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych oraz poza terenami zieleni.
Morchella gigas (smardz półwolny)
Dość rzadki gatunek. Owocniki wyrastają od kwietnia do maja w wilgotnych, cienistych lasach i zaroślach nadrzecznych, w lasach łęgowych na żyznych glebach. Często pod olszą lub jesionem.Dość rzadki gatunek. Owocniki wyrastają od kwietnia do maja w wilgotnych, cienistych lasach i zaroślach nadrzecznych, w lasach łęgowych na żyznych glebach. Często pod olszą lub jesionem.
Not common. Spring (end of april in lowlands of Poland) in floodplane forest on rich soils.
Not common. Spring (end of april in lowlands of Poland) in floodplane forest on rich soils.
Statusy czerwonej listy. [125]: R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem

jadalne czy trujące? 🟢

Jadalny.Jadalny.

Edible.

space

Owocniki są zmienne w proporcjach główki i trzonu oraz w wymiarach. W tym samym miejscu mogą wyrastać egzemplarze karłowate i olbrzymie.

Podobna naparstniczka czeska (Verpa bohemica) ma główkę przyrośniętą jedynie na szczycie i wąskie, faliste nie tak głębokie żebra.

Naparstniczka stożkowata (Verpa conica) o podobnym pokroju, ma główkę przyrośniętą jedynie na szczycie, główka jest bardziej gładka, pofałdowana, bez żeber.

smardz (Morchella) mają główkę w całości przyrośniętą do trzonu.

Częsta, niebezpiecznie trująca, piestrzenica kasztanowata (Gyromitra esculenta) nie ma żeberkowanej główki lecz mózgowato pofałdowaną.Owocniki są zmienne w proporcjach główki i trzonu oraz w wymiarach. W tym samym miejscu mogą wyrastać egzemplarze karłowate i olbrzymie.

space

Naparstniczka stożkowata (Verpa conica) o podobnym pokroju, ma główkę przyrośniętą jedynie na szczycie, główka jest bardziej gładka, pofałdowana, bez żeber.

space

Częsta, niebezpiecznie trująca, piestrzenica kasztanowata (Gyromitra esculenta) nie ma żeberkowanej główki lecz mózgowato pofałdowaną.

Sporocarps changing in proportions of the head and the stipe and in measurements. In the same spot can be found both scrub and giant specimens.

Similar naparstniczka czeska (Verpa bohemica) (photo) has the head grown in only in apex and narrow, undulating, not very deep ribs.

naparstniczka stożkowata (Verpa conica) of similar type, has the head grown in only in ape , the head is smoother, uneven, ribless.

smardz (Morchella) have the head grown entirely with the stipe.

Common, deadly poisonous, piestrzenica kasztanowata (Gyromitra esculenta) (photo) does not have a ribbed head but cerebrally undulating one.

Sporocarps changing in proportions of the head and the stipe and in measurements. In the same spot can be found both scrub and giant specimens.

space

naparstniczka stożkowata (Verpa conica) of similar type, has the head grown in only in ape , the head is smoother, uneven, ribless.

space

Common, deadly poisonous, piestrzenica kasztanowata (Gyromitra esculenta) (photo) does not have a ribbed head but cerebrally undulating one.