jadalnychronionyred listGREJ
· jest w czekliście Wojewoda (2003) [105]
· ochrona częściowa (II.44 i III.2)
· Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie

Grifola frondosa (Dicks.) Gray

żagwica listkowata (potocznie: Hen of the woods /en/)
na stronie — owocnik · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Grifola frondosa (żagwica listkowata)

26.09.2006, Puszcza Białowieska; copyright © by Marek Snowarski

Grifola frondosa (żagwica listkowata)

Grifola frondosa (żagwica listkowata)

owocnik

Grifola frondosa (żagwica listkowata)

Owocniki w formie dużych wiązkowatych, krzaczkowatych, skupień wielu łopatkowatych kapeluszy; szerokość całej wiązki 200-500(1000) mm. Kapelusz ochrowe, szaro-brązowe do czarno-popielatych, ku podstawie jaśniejsze; o powierzchni promieniście włókienkowatej i promieniście pomarszczonej; kapelusze łopatkowate, muszlowate, liściowate, do 100 mm długości i szerokości, z bocznym trzonem; brzeg kapelusza cienki, zatokowato falisty.

space

Pory białawe do kremowych, uciśnięte nie zmieniają barwy; drobne 0.2-0.3(0.5) mm średnicy, (1)2(3) na mm, kanciaste lub zaokrąglone; brzeg postrzępiony. Rurki jednowarstwowe, krótkie, 2-3(5) mm długości, daleko zbiegają po trzonku.

space

Sporocarps in the form of large caespitose, coralloid, clustered spatulate pilei; the whole group 200-500(1000) mm broad. Pileus ochre, grey-brown to black-grey, towards the base lighter-coloured; with surface radially fibrillose and radially wrinkled; pilei spatulate, cochate, fan-like, up to 100 mm long and broad, with a lateral stipe; margin of the pileus thin, strongly undulating.

space

Pores whitish to cream-coloured, bruised do not change the colour; fine 0.2-0.3(0.5) mm in diameter, (1)2(3) per mm, polygonal or round; margin torn. Tubes single-layered, short, 2-3(5) mm long, decurrent far onto the stipe.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szeroko elipsoidalne, nieco przypłaszczone, gładkie, hialinowe, z jedną kroplą, rzadziej z 2-3, 5-6 × 3.5-4.5 µm.

Spore print white. Spores broadly ellipsoid, slightly flattened, smooth, hyaline, with one, rarely 2-3 drops, 5-6 × 3.5-4.5 µm.

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.44 i III.2 wg aktualnego rozporządzenia). Do ustawowej ochrony został włączony w 1983 roku. Do 2014r. znajdował się pod ochroną ścisłą; za zezwoleniem może być pozyskiwany przez ręczny zbiór owocników.
Grifola frondosa (żagwica listkowata)

Bardzo rzadka. Owocniki jednoroczne wyrastają latem i jesienią, przez szereg kolejnych lat na danym stanowisku, u podstawy pnia żywych i martwych drzew liściastych, pniaków i na korzeniach, zwłaszcza dębów i grabów, rzadziej kasztana jadalnego.

Very rare. Sporocarps annual, summer-fall, in the same place for many ears, at the base and close to live or dead hardwoods, preferably oak, hornbean, not often at Castanea sativa.

Statusy czerwonej listy. [125]: V–narażony na wymarcie

wartość

W Polsce podlega ochronie częściowej. Dopuszczony jest (za odpowiednim zezwoleniem) "ręczny zbiór owocników".

space

Podobne bardzo duże kępy owocników tworzy wachlarzowiec olbrzymi (Meripilus giganteus), wyrasta zwłaszcza na bukach, jego pory i powierzchnia kapelusza przy ucisku czernieją, kapelusze są większe, koncentrycznie strefowane, żółtoochrowe do kasztanowobrązowych, bez trzonu lub z krótkim; pory bardzo drobne, na granicy dostrzegalności gołym okiem.

space

Na jodłach wyrasta jodłownica górska (Bondarzewia mesenterica), ma większe pory i palący w smaku miąższ.

space

Podobnie zbudowana żagiew wielogłowa (Polyporus umbellatus) ma o wiele liczniejsze i mniejsze kapelusiki, z centralnie osadzonym trzonem.

space

znalezisko 20060926.28.06 - Grifola frondosa (żagwica listkowata); Puszcza Białowieska

12f · 20060926.28.06
/Puszcza Białowieska/

znalezisko 20060921.4.06 - Grifola frondosa (żagwica listkowata); Puszcza Białowieska

4f · 20060921.4.06
/Puszcza Białowieska/

znalezisko 20091018.1.09 - Grifola frondosa (żagwica listkowata); Wrocław, Las Strachociński

4f · 20091018.1.09
leg. Tomasz Pachlewski, det. Marek Snowarski
/Wrocław, Las Strachociński/