wyborny jadalnyred listGREJ
· Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem

Sparassis crispa (Wulfen) Fr. (1821)

siedzuń sosnowy szmaciak gałęzisty (potocznie: kozia broda) (potocznie: Cauliflower mushroom /en/)
na stronie — owocnik · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Sparassis crispa (siedzuń sosnowy)

pokrój; 28.09.2006, Puszcza Białowieska; copyright © by Marek Snowarski

Sparassis crispa (siedzuń sosnowy)

pokrój

Sparassis crispa (siedzuń sosnowy)

młody owocnik

owocnik

Sparassis crispa (siedzuń sosnowy)
Duży, nieregularnie kulisty, kalafiorowaty, 100-250(400) mm szerokości, 100-150 mm wysokości; składa się z krótkiego trzonu wpuszczonego w korzenie porażonego drzewa, od niego odchodzą liczne gęsto ułożone odgałęzienia zakończone płaskimi, zaokrąglonymi, łopatkami czy też listkami o gładkiej powierzchni, na niej są tworzone zarodniki; barwa listków kremowa, z czasem ciemnieją do żółtawej, ochrowej a zakończenia brązowieją.

space

Sporocarp large, in shape more or less globose, 100-250(400) mm broad and 100-150 mm tall; consist of broad and short rooting base, connected with roots of parasited wood and dense flattened branches with rounded leaf-like endings, on their surface spores are produced; colour of branches cream, in age darkening to pale yellow or ocher, endings become brownish.

space

zarodniki

Wysyp biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, 4.5-6 x 3.5-4.5 µm.

Sporeprint white. Spores ellipsoid, smooth, 4.5-6 x 3.5-4.5 µm.

występowanie

Od 1983 do 2014r. znajdował się pod ochroną. Obecnie nie jest chroniony z racji pospolitości i braku zagrożenia. Pod ochroną częściową znajduje się tylko rzadki siedzuń dębowy (Sparassis laminosa).
Sparassis crispa (siedzuń sosnowy)

owocnik obok sosny

Nieczęsty. Owocniki wyrastają pojedynczo, od lipca do października, u podstawy porażonych przez niego sosen; także saprotroficznie na drewnie sosnowym.

Not common. Summer-fall around trunks of pine or spruce, sometimes on stumps of this trees.

Statusy czerwonej listy. [125]: R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem

wartość

Bardzo smaczny grzyb jadalny. Jedyną jego wadą jest silne zabrudzenie i zapiaszczenie ulokowane w trudno dostępnych zakamarkach wnętrza owocnika. Dobrą metodą czyszczenia jest dokładne płukanie pod bieżącą wodą grzyba pokrojonego na niezbyt grube plastry. A i mimo takich zabiegów należy, w trosce o zęby, ostrożnie jeść potrawę. Bardzo trudno jest pozbyć się całego piasku.

Edible and tasty.

uwagi

Ostatnia kodyfikacja polskich nazw grzybów, kierując się względami estetycznymi (nazwa kojarzyła się ze szmatą), zmieniła wcześniej obowiązującą nazwę rodzajową szmaciak na siedzuń.

space

Bardzo podobne, jeśli nie identyczne, osobniki wyrastające na korzeniach jodły bywają także wydzielane w osobny takson - siedzuń dębowy (Sparassis laminosa) - ma on szerokie, jasne rozgałęzienia.

Similar specie siedzuń dębowy (Sparassis laminosa) grown on roots of decidious trees, usually oaks, is paller, whitis, leaves are broader, not so dense; specimens groving on fir are by some treated as different taxon - siedzuń dębowy (Sparassis laminosa) - has broad, pale endings.
znalezisko 20060928.10.06 - Sparassis crispa (siedzuń sosnowy); Puszcza Białowieska

8f · 20060928.10.06
/Puszcza Białowieska/

znalezisko 20020817.3b.02 - Sparassis crispa (siedzuń sosnowy); Trutnov, Czechy

2f · 20020817.3b.02
leg. Marek Snowarski
/Trutnov, Czechy/

znalezisko 19990911.2.99 - Sparassis crispa (siedzuń sosnowy); Dolny Śląsk, lasy milickie

1f · 19990911.2.99
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, lasy milickie/