Bovista plumbea Pers.

Owocnik kulisty lub nieco spłaszczony, 10-35(50) mm średnicy, przytwierdzony do podłoża pęczkiem grzybni, dojrzały łatwo odrywa się. Osłona zewnętrzna (egzoperydium) biała, potem żółtawa, brązowieje, początkowo gładkie, potem o nieco zamszowa, ziarnistaj powierzchni, łuszczy się nieregularnymi płatami poczynając od szczytu, jak obierane jajko. Osłona wewnętrzna (endoperydium) pergaminowata, papierowata, dość sztywna, gładka, cienka, ołowianoszara do brązowoszarego, matowa, jedynie u bardzo starych egzemplarzy czernieje; pęka na szczycie dużą, nieregularną szczeliną, u starych owocników brzeg może być regularnie wywinięty. Gleba biała, potem żółtosiarkowa, oliwkowożółtawa, oliwkowobrązowa do umbry; kłaczkowata; podglebia brak.

Zarodniki krótko jajowate lub elipsoidalne, drobno brodawkowane, 4-5 µm średnicy, brązowe, przeświecające z kroplą; z długimi sterygmami, 8-14 µm.

Młode owocniki, o jeszcze białym wnętrzu, są jadalne.[105]

Pospolita, zwłaszcza na niżu. Owocniki wyrastają zwykle w grupach, od lata do jesieni, poza lasami, na glebach piaszczystych, umiarkowanie wilgotnych i suchych, w miejscach trawiastych i ruderalnych; gatunek nitrofilny. W wyższych położeniach na tych samych stanowiskach występuje raczej kurzawka czerniejąca (Bovista nigrescens).

Od purchawek (Lycoperdon) kurzawki różnią się brakiem podglebia i nieregularnie pękającą osłoną zewnętrzną. Podobna kurzawka czerniejąca (Bovista nigrescens) różni się ciemną brązowa do czarniawej, błyszczącą osłoną wewnętrzną u dojrzałych owocników.