jadalnyred listGREJ
· Czerwona Lista — I–o niekreślonym zagrożeniu

Hygrophorus hypothejus

wodnicha późna wodnicha jasnożółta
na stronie — opis · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna)

pokrój, blaszki; 18.11.2006, okolice Wrocławia; copyright © by Marek Snowarski

Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna)

średnio dojrzałe; masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku

Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna)

masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku

Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna)

masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku

Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna)

stare owocniki; masowo na obrzeżach młodnika sosnowego na piasku

opis

Kapelusz oliwkowobrunatny, brudnooliwkowy, żółtooliwkowy, w cetrum ciemniejszy, zmienny, z wiekiem zaczynają dominować odcienie żółci i czerwieni; (20)30 - 50(100) mm średnicy, początkowo półkulisty, z wiekiem wypukły do płaskiego i wklęsłego, czasem ze słabo zaznaczonym garbkiem; powierzchnia gładka, silnie śluzowata gdy wilgotna, może być spękana; brzeg długo podgięty, początkowo połączony śluzowatą osłoną z trzonem.

space

Trzon początkowo biały, później ciemnieje żółty do pomarańczowoczerwonego; (30)50-100 x 3-7 mm równogruby lub nieco zwężony u podstawy; pierścień słabo zaznaczony, wysoko, śluzowaty; powierzchnia trzonu wzdłużnie włókienkowata, poniżej strefy pierścieniowej śluzowata.

space

Pileus olive-brown, dull olive, yellow-olive, darker in the center, variable, in age more yellow and red tinges; (20)30 - 50(100) mm broad, hemispheric at first, convex, in age plane to depressed with small umbo; surface glabrous, distinctly viscid when moist; margin at first incurved with slimy veil connected with stipe.

space

Stipe white at first, then darkening to yellow and orangered; 30(50)-100 x 3-7 mm, equal or narrowed at the base; ring zone indistinct, high, glutinous; surface fibrillose, below ring zone viscid.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki wydłużone, elipsoidalne, gładkie, bezbarwne, nieamyloidalne, 7-9 x 4-5 µm.

Spore print white. Spores long ellipsoid, smooth, hyaline, inamyloid, 7-9 x 4-5 µm.

występowanie

Pospolity. Owocniki pojawiają się późną jesienią i wczesną zimą, gromadnie, w lasach szpilkowych, głównie sosnowych (dwuigielnych) i mieszanych - na glebach kwaśnych.

Common. Late fall - early winter, gregarious, often in large quantity, in coniferous forests, mostly under two-needle pines.

Statusy czerwonej listy. [125]: I–o niekreślonym zagrożeniu

wartość

Jadalny. W Polsce przeważnie nie zbierany. Raz próbowałem i nie polecam. Ma nieprzyjemną konsystencję ("rozłazi się") i smak jakby żywiczny. Jednak wg informacji mojej korespondentki Moniki Przyborowskiej, mającej większe doświadczenia kulinarne z tym gatunkiem: "Tak jest wyłącznie w przypadku bardzo starych egzemplarzy, poznaje się je po jasnobrązowym kolorze kapelusza i żółtych lub pomarańczowych blaszkach. Młoda wodnicha, z kapeluszem ciemnobrązowym lub oliwkowym i jasnooliwkowymi do jasnożółtych blaszkami jest zwarta i ma przyjemny smak. To mój ulubiony grzyb do marynowania. Nadaje się też do suszenia i każdego rodzaju obróbki."

Edible but nothing special.

uwagi

Clitocybe brumalis (lejkówka zimowa)

Clitocybe brumalis (lejkówka zimowa)

Charakterystyczna jest dla tego gatunku późnojesienna pora występowania. Można pomylić z lejkówka (Clitocybe) np. z wyrastającą w tych samych miejscach o tej samej porze roku lejkówka zimowa (Clitocybe brumalis) (fot. obok), której owocniki na pierwszy rzut są bardzo podobne. W grę wchodzą także niektóre drobne zasłonak (Cortinarius), te różnią się jednak rdzawobrązowym wysypem zarodników.

space

This specie is well characterized by late fruiting season. Could be mistaken with some lejkówka (Clitocybe), e.g. Clitocybe brumali (first photo in this paragraph) fruitbodies are similar at the first sight and it grows in the same places and the same time. Small zasłonak (Cortinarius) species also should be considered, they differ by rusty-brown spore print.

space

znalezisko 20061118.7.06 - Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna); okolice Wrocławia

5f · 20061118.7.06
/okolice Wrocławia/

znalezisko 20001117.8.00 - Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna); Dolny Śląsk, okolice Oławy

4f · 20001117.8.00
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Oławy/

znalezisko 20001111.15.00 - Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna); Dolny Śląsk, okolice Oławy

2f · 20001111.15.00
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Oławy/

znalezisko 19971116.1.97 - Hygrophorus hypothejus (wodnicha późna); Dolny Śląsk, okolice Oławy

4f · 19971116.1.97
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Oławy/