red listGREJ
· Czerwona Lista — E–wymierający - krytycznie zagrożony

Geastrum minimum Schwein.

gwiazdosz najmniejszy
Geastrum minimum (gwiazdosz najmniejszy)

23.06.2006, Ostrava, Czechy; copyright © by Marek Snowarski

Geastrum minimum (gwiazdosz najmniejszy)
Geastrum minimum (gwiazdosz najmniejszy)
Geastrum minimum (gwiazdosz najmniejszy)
Geastrum minimum (gwiazdosz najmniejszy)

cechy makroskopowe

Owocnik w stanie zamkniętym podziemny, kulisty 3-8(18) mm średnicy.

space

Osłona wewnętrzna (endoperydium) ±kulista, 4-12 mm średnicy, tej samej barwy lub ciemniejsza co wewnętrzna powierzchnia ramion egzoperydium, płowiejejąc ciemnieje i staje się szare, szarobrązowe; powierzchnia oszroniona kryształkami (szczawianu wapnia [14]) długości ok. 50 µm (jeśli owocniki wyrosłe na ziemiach wapiennych) lub naga.

space

Ujście zarodników (perystom) stożkowate, niskie, czasem płaskie, o jedwabisto-włókienkowatej powierzchni; jaśniej zabarwiony niż reszta endoperydium.

space

cechy mikroskopowe

Geastrum minimum (gwiazdosz najmniejszy)
Zarodniki kuliste, szorstkie, 4.5-7.2 µm [129], brodawkowane, do 12 brodawek na obwodzie, 4.5-5.5(7) µm [14], z 12-16 brodawkami, 0.3-0.5 µm wysokości na obwodzie [127].

space

wartość

Do 2014 roku podlegał ochronie gatunkowej (podlegały jej wszystkie gatunki w rodzaju). Od tego roku nie jest chroniony (ochronie podlegają najrzadsze, wyspecyfikowane, gatunki rodzaju).

występowanie

Szeroko rozpowszechniony i zapewne z racji niewielkich rozmiarów przeoczany. Występuje na stanowiskach piaszczystych, kserotermicznych, w suchych lasach, zaroślach i na terenach trawiastych lub ruderalnych. Na niżu i wysoko w górach.

Statusy czerwonej listy. [125]: E–wymierający - krytycznie zagrożony

uwagi

Gatunek ten wyróżnia się niewielkimi rozmiarami, oszronioną powierzchią endoperydium i niekarbowaną, jedwabistą powierzchnią perystomu. Oszronioną powierzchnię endoperydium ma także gwiazdosz karzełkowaty (Geastrum schmidelii), ten jednak odróżnia się wyraźnie karbowaną powierzchnią perystomu.

Małe owocniki ma także gwiazdosz czteropromienny (Geastrum quadrifidum), ten ma jednak mniejszą liczbę ramion, zwykle 4-5 i u podstawy mocno podgiętych ramion trwałą miszeczkę ze ściółki przerośniętej grzybnią.

znalezisko 20060624.5.06 - Geastrum minimum (gwiazdosz najmniejszy); Svaty Jan Moravski, Słowacja

13f · 20060624.5.06
leg. M. Jeppson, Adamcik, det. M. Jeppson
/Svaty Jan Moravski, Słowacja/

znalezisko 20060623.4.06 - Geastrum minimum (gwiazdosz najmniejszy); Ostrava, Czechy

17f · 20060623.4.06
leg. H. Deckerova
/Ostrava, Czechy/

znalezisko 20081005.121144.ws - Geastrum minimum (gwiazdosz najmniejszy); Stalowa Wola

7f · 20081005.121144.ws
leg. Wiesław Smyrski
/Stalowa Wola/