grzyby.pl

Geastrum pectinatum Pers.

gwiazdosz długoszyjkowy, gwiazdosz grzebieniasty
Geastrum calyculatum Fuckel
autorzy i statusy taksonu są widoczne na szerszym ekranie 🛈
Geastrum Geastrum Geastrum GeastrumGeastrumgwiazdosz najmniejszy (Geastrum minimum)gwiazdosz czteropromienny (Geastrum quadrifidum)
Geastrum pectinatum (gwiazdosz długoszyjkowy)
starsze owocników; 29.09.2001, Dolny Śląsk, okolice Twardogóry; copyright © by Marek Snowarski
Geastrum pectinatum (gwiazdosz długoszyjkowy)
młody owocnik
Geastrum pectinatum (gwiazdosz długoszyjkowy)
Geastrum pectinatum (gwiazdosz długoszyjkowy)

owocnik

Geastrum pectinatum (gwiazdosz długoszyjkowy)
W stanie zamkniętym kulistawy, 10-50 mm średnicy, powierzchnia pokryta grzybnią przerośniętą z podłożem, powierzchnia osłony zewnętrznej gładka, matowa, biaława do jasnobrązowej. Osłona zewnętrzna (egzoperydium) pęka do połowy wysokości na kilka do kilkunastu ostrych płatów, które mogą być dalej rozszczepione na końcach; nie higroskopijna; grubość osłony zewnętrznej dochodzi do 5 mm; strona wewnętrzna jest początkowo pokryta mączystym, szarobrązowym nalotem, z wiekiem brązowa i popękana poprzecznie z zwykle jasnym pasem na brzegach płatów.

Osłona wewnętrzna (endoperydium) kulista, z wiekiem spłaszczona, 8-30 mm średnicy; ciemnobrązowa; wokół trzonka promieniście pomarszczona. Kołnierz (apofiza) u podstawy osłony wewnętrznej szeroki, bez mączystego nalotu, często jego powierzchnia promieniście pomarszczona, karbowana. Szyjka na której jest osadzone endoperydium długa 5-7 (13) mm, po wyschnięciu owocnika dobrze widoczna. U postawy szyjki często występuje zgrubienie będące częścią osłony zewnętrznej. Ujście (perystom) wyrażne, stożkowate, grzebieniaste (karbowane), do 8 mm długości; brązowe, często ciemniejsze od endoperydium; bez talerzyka, ale często otoczone wyraźnym wałeczkiem. Gleba czarnobrązowa. Kolumella w formie miękkiego kłaczka siegającego do ujścia, a nawet nieco wystającego.W stanie zamkniętym kulistawy, 10-50 mm średnicy, powierzchnia pokryta grzybnią przerośniętą z podłożem, powierzchnia osłony zewnętrznej gładka, matowa, biaława do jasnobrązowej. Osłona zewnętrzna (egzoperydium) pęka do połowy wysokości na kilka do kilkunastu ostrych płatów, które mogą być dalej rozszczepione na końcach; nie higroskopijna; grubość osłony zewnętrznej dochodzi do 5 mm; strona wewnętrzna jest początkowo pokryta mączystym, szarobrązowym nalotem, z wiekiem brązowa i popękana poprzecznie z zwykle jasnym pasem na brzegach płatów.

space

When closed subspherical, 10-50 mm in diameter, surface covered with mycelium attached to the substrate, surface of the outermost layer smooth, dull, whitish to pale brown. The outermost layer (exoperidium) cracks open half-way forming several to a dozen or so pointed lobes, which may further split at the tips; not hygroscopic ; exoperidium up to 5 mm thick; the inside initially covered with mealy, grey-brown pruina, with age brown and transversely cracked and usually with a light-coloured stripe along the edges of the lobes.

The innermost layer (endoperidium) spherical, with age compressed, 8-30 mm in diameter; dark brown; around the stalk radially wrinkled. Collar (apophysis) at the base of the endoperidium broad, lacking farinaceous pruina, often radially wrinkled. Neck on which the endoperidium rests 5-13 mm long, distinctly distinguishable when the sporocarp dried up. At the base of the neck often present callosity of the outermost layer. An opening (peristome) distinct, conical, wrinkled, up to 8 mm long; brown, often darker than endoperidium; without a disc-shaped halo, but often surrounded by a distinct ring. Gleba black-brown. Columella in the form of a soft floccus extending to the peristome, and slightly projecting.

When closed subspherical, 10-50 mm in diameter, surface covered with mycelium attached to the substrate, surface of the outermost layer smooth, dull, whitish to pale brown. The outermost layer (exoperidium) cracks open half-way forming several to a dozen or so pointed lobes, which may further split at the tips; not hygroscopic ; exoperidium up to 5 mm thick; the inside initially covered with mealy, grey-brown pruina, with age brown and transversely cracked and usually with a light-coloured stripe along the edges of the lobes.

space

zarodniki

Geastrum pectinatum (gwiazdosz długoszyjkowy)
Zarodniki kuliste, o dużych, długich do 1.5 µm, tępych brodawkach; średnica 6-7.5 µm nie licząc brodawek.Zarodniki kuliste, o dużych, długich do 1.5 µm, tępych brodawkach; średnica 6-7.5 µm nie licząc brodawek.
Spores globose, with large, up to 1.5 µm long, obtusely verrucose; 6-7.5 µm in diameter without verrucae.
Spores globose, with large, up to 1.5 µm long, obtusely verrucose; 6-7.5 µm in diameter without verrucae.

występowanie

Jest w czekliście.[105]
Do 2014 roku podlegał ochronie gatunkowej (podlegały jej wszystkie gatunki w rodzaju). Od tego roku nie jest chroniony (ochronie podlegają najrzadsze, wyspecyfikowane, gatunki rodzaju).
Nieczęsty. Owocniki wyrastają pojedynczo i po kilka, zazwyczaj w towarzystwie świerków.Nieczęsty. Owocniki wyrastają pojedynczo i po kilka, zazwyczaj w towarzystwie świerków.
Rare. Solitary of few together usually under spruce.
Rare. Solitary of few together usually under spruce.
Statusy czerwonej listy. [125]: V–narażony na wymarcie
Podobny gwiazdosz prążkowany (Geastrum striatum) ma mniejsze owocniki, wyrasta wśród roślinności azotolubnej, w parkach i lasach liściastych; ma wyraźną apofizę o ostrej krawędzi skierowanej ku dołowi (kołnierz w dolnej części "główki").Podobny gwiazdosz prążkowany (Geastrum striatum) ma mniejsze owocniki, wyrasta wśród roślinności azotolubnej, w parkach i lasach liściastych; ma wyraźną apofizę o ostrej krawędzi skierowanej ku dołowi (kołnierz w dolnej części "główki").
Similar gwiazdosz prążkowany (Geastrum striatum) has smaller sporocarps, grows among nitrophilous plants, in parks and deciduous forests; has a distinct apophysis with sharp margin pointing down.
Similar gwiazdosz prążkowany (Geastrum striatum) has smaller sporocarps, grows among nitrophilous plants, in parks and deciduous forests; has a distinct apophysis with sharp margin pointing down.

wybrane okazy · selected collections

znalezisko 20010929.13.01 - Geastrum pectinatum (gwiazdosz długoszyjkowy); Dolny Śląsk, okolice Twardogóry
010929-13
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Twardogóry/ #9
znalezisko 20020921.13.02 - Geastrum pectinatum (gwiazdosz długoszyjkowy); Kotlina Kłodzka, Krowiarki
020921-13
leg. Marek Snowarski
/Kotlina Kłodzka, Krowiarki/ #6
znalezisko 20010929.13a.01 - Geastrum pectinatum (gwiazdosz długoszyjkowy); Dolny Śląsk, okolice Twardogóry
010929-13a
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Twardogóry/ #5
znalezisko 20060615.35178.ah - Geastrum pectinatum (gwiazdosz długoszyjkowy); Olchowiec, pow. jasielski
060615-35178
leg. Anna Hreczka, det. Dariusz Karasiński
/Olchowiec, pow. jasielski/ #4