chronionyred listGREJ
· ochrona częściowa (II.25); b/wył. gosp. (§7.1)
· Czerwona Lista — R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem

Geastrum quadrifidum DC. (1801)

gwiazdosz czteropromienny
na stronie — owocnik · zarodniki · występowanie · uwagi

GREJ: ID195910 (© autora fot.); copyright © by GREJ

Geastrum quadrifidum (gwiazdosz czteropromienny)

GREJ: ID120505 (© autora fot.)

GREJ: ID75399 (© autora fot.)

GREJ: ID81494 (© autora fot.)

owocnik

GREJ: ID153038 (© autora fot.)

GREJ: ID181970 (© autora fot.)

Owocnik początkowo zamknięty, kulisty, 10-20(30) mm średnicy, o powierzchni pokrytej cienką warstwą grzybni, jasnobrązowy.

space

Osłona wewnętrzna (endoperydium) kulistawe lub wydłużone, odwrotnie jajowate, 3.5-15 mm szerokości, ciemno-szarobrązowe; o powierzchni pokrytej drobnymi kryształkami; młoda szara, liliowo-brązowa, z wiekiem ochrowa, brązowawa.

space

Ujście zarodników (perystom) niskie lub wyciągnięte, włókniste, talerzyk wyraźny, ostro odcinający się, ograniczony wałeczkiem.

space

zarodniki

Zarodniki kuliste, wyraźnie brodawkowane (do 12 brodawek na obwodzie), 4.5-6 µm średnicy.

space

występowanie

Gatunek podlega ochronie częściowej (poz. II.25 wg aktualnego rozporządzenia). Nie mają do niego zastosowania wyłączenia spod ochrony uzasadnione względami godpodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§7.1). Do ustawowej ochrony został włączony w 2004 roku.

GREJ: ID75399 (© autora fot.)

GREJ: ID149882 (© autora fot.)

Stosunkow częsty. Owocniki pojawiają się pojedynczo lub w grupach, zwykle w lasach iglastych, na wapiennym podłożu, rzadziej w lasach liściastych, w zaroślach.

Statusy czerwonej listy. [125]: R–rzadki - potencjalnie zagrożony wymarciem

uwagi

Do pewnego stopnia podobny gwiazdosz wzniesiony (Geastrum fornicatum) ma znacznie większe owocniki, o grubszej miseczce, a ujście zarodników jest bez wyraźnego talerzyka. Gatunek zmiennny, wyróżniana jest forma paskowa (var. sabulosum) o jeszcze mniejszych owocnikach (10-15 mm średnicy), 5-6 ramionach, wydłużonym endoperydium i niewyraźnym talerzykiem.