jadalnyred listGREJ
· Czerwona Lista — V–narażony na wymarcie

Sarcodon imbricatus (L.) P. Karst

sarniak świerkowy sarniak dachówkowaty
Hydnum imbricatum L. ex Fr.
Sarcodon imbricatus (sarniak świerkowy)
pokrój; 08.10.2005, Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Pruzina-Briestenne, Preserve Briestenske skaly (BRI1, Q6977c); copyright © by Marek Snowarski
Sarcodon imbricatus (sarniak świerkowy)
hymenofor
Sarcodon imbricatus (sarniak świerkowy)
przekrój
Sarcodon imbricatus (sarniak świerkowy)
pokrój
Sarcodon imbricatus (sarniak świerkowy)
pokrój
GREJ: ID111702 (© autora fot.)

opis

Sarcodon imbricatus (sarniak świerkowy)
Owocniki duże, 60-200(300) mm średnicy. Kapelusz brązowy, z czerwonym odcieniem, brzeg jaśniejszy, do białawego; powierzchnia z ciemniejszymi łuskami, ciemnobrązowymi do czarnobrązowych, grubymi, trójkątnymi, odstającymi łuskami; łuski ułożone zwykle koncentrycznie; nieregularnie okrągły, początkowo wypukły, z wiekiem rozpostarty, z zagłębionym centrum i pofałdowany.

space

Trzon młody białawy, z wiekiem szarawy, brązowawy, podstawa jaśniejsza; 30-80 x 10-30; powierzchnia aksamitna, gładka; cylindryczny do maczugowatego; pełny.

space

Sporocarps large, 60-200(300) mm in diameter. Pileus brown, with reddish tint, margin lighter coloured, to whitish; surface with darker scales, dark brown to black-brown, thick, triangular, erect scales; the scales usually concentric; irregularly spherical, initially convex, with age plane, centrally depressed, and undulating.

space

Stipe young whitish, with age greyish, brownish, the base lighter-coloured; 30-80 x 10-30; surface velutinous, smooth; cylindrical to clavate; solid.

space

zarodniki

Wysyp zarodników szarobrązowy. Zarodniki okrągławe, z kanciastymi wyrostkami, brązowawe, 6-8 x 5-5.5 µm.

Spore print grey-brown. Spores subglobose, with angular tubercles, brownish, 6-8 x 5-5.5 µm.

występowanie

Do 2014r. cały rodzaj sarniak (Sarcodon) podlegał ochronie gatunkowej. W tym roku lista gatunków chronionych została zmieniona w ten sposób że ochronie podlegają jedynie rzadkie gatunki z tego rodzaju a sarniak świerkowy (Sarcodon imbricatus) nie podlega ochronie gatunkowej.
Miejscami częsty, zwłaszcza w górach. Owocniki wyrastają w pojedynczo, w grupach lub zrośnięte po kilka, czasem masowo, pod świerkami; preferuje gleby kwaśne, piaszczyste.

Common in mountains. Summer-fall, solitary, gregarious, clustered in spruce and pine forests; prefer acidic, sandy soils.

Statusy czerwonej listy. [125]: V–narażony na wymarcie

wartość

Jadalny gdy młody ale bez większej wartości bo są łykowate, a starsze mogą być gorzkawe.

space

Sarniak sosnowy (Sarcodon squamosus) jest niemal identyczny. Odróżnia się głównie partnerem mikoryzowym, którym jest sosna.

uwagi

Podobnej barwy ale drobniej łuseczkowaty jest sarniak szorstki (Sarcodon scabrosus). Rośnie on w lasach liściastych, ma drobniejsze łuseczki. Jego miąższ jest przebarwiony sino w podstawie trzonu i jest bardzo gorzki.

space

nie ma tej fotografii (w tabeli Fotografie) /gatunki/Hydnum_repandum.htm

Najczęściej spotykanym gatunkiem o kolczastym hymenoforze jest kolczak obłączasty (Hydnum repandum) ma on barwę żółtą do pomarańczowordzawej i z wierzchu jest bardzo podobny do pieprznik jadalny (Cantharellus cibarius).

space

znalezisko 20051008.5.05 - Sarcodon imbricatus (sarniak świerkowy); Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Pruzina-Briestenne, Preserve Briestenske skaly (BRI1, Q6977c)
4f · 20051008.5.05
/Slovakia, Strazovske vrchy Mts., Pruzina-Briestenne, Preserve Briestenske skaly (BRI1, Q6977c)/
znaleziska Sarcodon imbricatus na terenie Polski

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GREJ

zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2017.09.14
ID na żółtym tle to oznaczenie zweryfikowane przez kustorza GREJ, pozostałe oczekują na weryfikację.

48574 BF-24 39646 BF-25 39656 CB-14 78593 25091 22220 CB-24 78598 78597 25092 CB-25 207538 CB-53 23036 CB-67 44655 CE-37 229871 DF-98 155290 DG-04 138927 DG-23 146890 DG-26 170381 DG-27 111702 72825 155295 EG-28 76044 44014 EG-29 45168 EG-32 74386 EG-35 123350 GD-93 44130

 ID22220  Sarcodon imbricatus; 1 km za m. Śluza w stronę Tuszkowy, CB-14; 2005.10.06; Las iglasty, sosna.; Piaszczyste, igliwie, mech. 1 owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: u mnie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: Bardzo póżno w tym roku pojawiły się te grzyby.
fot. 20967 fot. 20968

 ID23036  Sarcodon imbricatus; Bory Tucholskie, 500 m na wschód do leśniczówki Bachorze, przy zielonym szlaku, CB-53; 2005.10.08; skraj boru chrobotkowego; posród mchów i porostów z rodzaju Cladonia pojedynczo; leg. Błażej Gierczyk; det. Błażej Gierczyk; eksykat: tak, herbarium autora, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi:
fot. 22411 fot. 22412



 ID25091  Sarcodon imbricatus; Tuszkowy, CB-14; 2005.11.11; Młodnik sosnowy.; Piaszczyste,mech. Jeden owocnik.; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 25455

 ID25092  Sarcodon imbricatus; Kalisz Kaszub.okolice PKP, CB-24; 2005.11.11; Las sosnowo-brzozowy.; Na poboczu drogi leśnej. jeden owocnik.; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa 2005. "Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych" - nowa forma gromadzenia danych mikologicznych pochodzących od amatorów. Podsumowanie roku 2005. Przegl. Przyr. 16 (3-4): 17-52
uwagi: fot. 25458



 ID39646  Sarcodon imbricatus; 4 km od Pokrzywna - dolnośląskie, BF-24; 23.08.2006; las świerkowy, na skarpie drogi; piaszczyste- gliniane 3 sztuki owocnikow; leg. Jarosław Szlegier; det. Jarosław Szlegier; , tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 49865

ID39656 Sarcodon imbricatus; Polanica Zdrój w kierunku Nw. Łomnicy, BF-25; 2006.08.27; Las świerkowy z domieszką buka, ok. 400 m. n.p.m., skarpa; piaszczysta skarpa Ok. 20 owocników, przeważnie młodych; leg. Piotr Perz; det. Piotr Perz; eksykat: Będzie u kustosza bazy, nie, notatka: tak, w postaci tego zgłoszenia; publikacja: nie
uwagi: bez uwag

 ID44014  Sarcodon imbricatus; Kwiatoń k/Uścia Gorlickiego, woj. małopolskie, EG-28; 2006.09.05; las jodłowo - świerkowy z pojedynczymi drzewami liściastymi; pod świerkami, na ziemi wśród ściółki grupkami po kilka owocników, razem ponad 25 szt.; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: nie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Sarniak dachówkowaty
fot. 56350 fot. 56351

 ID44130  Sarcodon imbricatus; 13 km przed Włodawą od strony Lublina ok 200 m od szosy w głąb lasu, GD-93; 2006.09.23; świerk, dąb, sosna, brzoza; na ziemi 2 owocniki zrośniete ze sobą trzonami, trzeci w odległości ok 30 cm, dosyć; leg. Robert Kozak; det. Marek Kruskal; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 56524

 ID44655  Sarcodon imbricatus; za torami m. Łążek pow. świecki gm. Osie woj. kuj-pom. Bory Tucholskie, CB-67; 2006.09.24; sosnowo-świerkowy; na ziemi,wokół dużo gałązek ok. 10 szt. co kilka metrów; leg. Janusz Kwiecinski; det. Janusz Kwiecinski; eksykat: nie, tak, notatka: spotkałem też pojedyńcze sztuki ok.4 km od wysypu w Łążku; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 57342

 ID45168  Sarcodon imbricatus; Krzywa k/Gładyszowa, pow. Gorlice, Beskid Niski, EG-29; 2006.09.22; cieniste stanowisko w lesie jodłowo - świerkowym, nad potokiem; na ziemi wśród ściółki i roślinności zielnej ponad 30 owocników w zwartych grupkach po kilka, niektóre bezmyślnie zniszczone przez pozyskiwaczy runa; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: nie, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Sarniak dachówkowaty
fot. 58126 fot. 58127

 ID48574  Sarcodon imbricatus; PN Bory Tucholskie w pobliżu miejsc. Czernica; 2006.10.06; bór; na ziemi w grupie, 2 owocniki; leg. Łukasz Lamentowicz, Michał Słowiński ; det. Marek Zychla; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 63797 fot. 63798
Zdjęcia wykonał Michał Słowiński.

 ID72825  Sarcodon imbricatus; 3 km W, Zubrzyca Górna, woj. małopolskie, pow. nowotarski, gmina Jabłonka, na wysokości 829m npm, DG-27; 2007.07.20; las iglasty jodłowo - świerkowy; na ziemi w mchu, wśród krzewinek borówki czarnej jagody, między lepiężnikami i skrzypami trzy owocniki pojedynczo i dwie grupki po kilka sztuk na powierzchni jednego metra kwadratowego, w pobliżu teren podmokły; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi:
fot. 110458 fot. 110459 fot. 110460

 ID74386  Sarcodon imbricatus; Podłaźce, Pieniński Park Narodowy, EG-32; 2007.08.18; Mała grupa świerków na polanie; na ziemi trzy grupy po dwa owocniki; leg. Piotr Chachuła; det. Piotr Chachuła; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 10/PC/6.02.12, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2013a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VIII. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2012. Przegląd Przyrodniczy 24(4): 10-41
uwagi: N 49st24'56,5"; E 20st22'22,5"; H - 650 m n.p.m.

fot. 114323 fot. 114324 fot. 114325

 ID76044  Sarcodon imbricatus; Smerekowiec, gorlicki Beskid Niski, EG-28; 2007.09.01; Las jodłowy ze świerkiem i bukiem, pod świerkami; na ziemi wśród ściółki i krzewinek borówki czarnej grupkami po kilka sztuk; leg. Zygmunt Augustowski; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: Sarniak dachówkowaty
fot. 118384 fot. 118385

ID78593 Sarcodon imbricatus; Tuszkowy, CB-14; 2007.09.23; Młodnik sosnowy; W ziemi Kilka owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, u Kustosza Bazy, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 124011

ID78597 Sarcodon imbricatus; Kalisz Kaszubski, CB-24; 2007.09.23; Las sosnowy.; w trawie ,ściółce Kilkanaście owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, u Kustosza Bazy, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 124025

ID78598 Sarcodon imbricatus; Szklana huta, CB-24; 2007.09.23; Las sosnowy; W ziemi 5 owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, u Kustosza Bazy, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 124028

 ID111702  Sarcodon imbricatus; Zubrzyca Górna, gmina Jabłonka, pow.nowotarski, woj.małopolskie, DG-27; 2008.08.05; las świerkowo-jodłowy; na ziemi kilkadziesiąt owocników w grupach po kilka sztuk i pojedynczo; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 195193 fot. 195194

 ID123350  Sarcodon imbricatus; Kosarzyska, pow. nowosądecki na wysokości pętli autobusowej, EG-35; 2006. 09. 16.; las iglasty z przewagą jodły i świerka, blisko potoku; na ziemi w igliwiu pojedynczo; leg. Jurek Ruszel; det. Jurek Ruszel; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi: fot. 222427

 ID138927  Sarcodon imbricatus; SE Czernichów, gmina Czernichów, pow.żywiecki, woj.śląskie, DG-04; 2009.07.21; las liściasty grabowo-brzozowy z domieszką świerka; na ziemi jeden owocnik; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 258142

 ID146890  Sarcodon imbricatus; Zbocza Pietraszki góra między Nieledwią a Lalikami gm. Milówka pow. Zywiec woj. śąskie, DG-23; 2009.09.04; las świerkowy z niewielka domieszką jodły; gruba ściółka iglasta; także na skraju łąki przylegającej do lasu kilkanaście egzemplarzy w niewielkim oddaleniu od siebie, pojedynczo lub podwa trzy egzemplarze; leg. Ryszard Taran; det. Ryszard Taran; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi: fot. 278449 fot. 278450 fot. 278451
Grzyby obserwuje w tym lesie od kilkunastu lat. Zauważam wyraźną tendencje spadkową. W połowie lat 90-tych było ich dużo w lasach otaczających Nieledwie. Teraz spotykam ich coraz mniej.

 ID155290  Sarcodon imbricatus; lasy NE Maków Podhalański, pow. suski, woj. małopolskie, DF-98; 2009.09.25; las iglasty z przewagą jodły i świerka, pojedyncze buki; na ziemi trzy owocniki; leg. Janusz Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi:
fot. 303277 fot. 303278

 ID155295  Sarcodon imbricatus; 3 km W Zubrzyca Górna, pow. nowotarski, woj. małopolskie, DG-27; 2009.10.04; górski las iglasty jodłowo-świerkowy; na ziemi jeden owocnik; leg. Joanna Gądek; det. Joanna Gądek; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011a. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część V. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2009. Przegląd Przyrodniczy 22(4): 16-68
uwagi: Potwierdzenie zgłoszenia z 2007 r ID: 72825 i z 2008r ID:111702.
fot. 303329

 ID170381  Sarcodon imbricatus; Lipnica Wielka (od strony Przywarówki), pow. nowotarski, woj. małopolskie, DG-26; 2010.08.14; las iglasty, jodłowo-świerkowy; na igliwiu w grupie 6 owocników; leg. Waldemar Czerniawski; det. Waldemar Czerniawski; eksykat: nie, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2012. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część VI. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2010. Przegląd Przyrodniczy 23(2): 3-59
uwagi: fot. 360509

 ID207538  Sarcodon imbricatus; Kalisz Kaszubski, pow. kościerski, woj. pomorskie, CB-25; 2012.11.04; las bukowy z domieszką świerka,brzoza,olsza,dab w pobliżu torfowiska; ziemia 3 owocniki; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: ZBŚRiL PAN, 1/MWR/6.12.12, tak, notatka: nie
uwagi: fot. 528556
obszar Natura 2000

 ID229871  Sarcodon imbricatus; 1,2 km na E od zabudowań Mieleszyna, pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-37; 2013.10.26; Las mieszany, przeważają świerki i buki; na ziemi pod świerkiem 26 osobników, rozproszonych w promieniu 5 m; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: chroniony, tak, notatka: nie
uwagi: Nadleśnictwo Przedborów Leśnictwo Koziołek oddział 978.
fot. 630991 fot. 630992 fot. 630993 fot. 630994

literatura · references
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. p.214 [5]
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 — Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi p.275 [26II]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. p.72 [49]
· Dermek A., 1988 — Grzyby znane i mniej znane. p.49 [9]
· Wojewoda, W., Ławrynowicz, M., 2006 — Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. [125]
· baza „publikacje po 2000 r.” #3547
obecnie nie jesteś zalogowany(a) — oglądasz okrojoną, przeglądową wersję atlasu — zaloguj się (pola w prawym górnym rogu każdej strony)
lub załóż konto dostępu o ile go jeszcze nie posiadasz

Copyright © 1997-2017 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
przeglądowa (zwykła) wersja atlasu 17.09.14 · ta strona była ostatnio zmieniana/last modified 19.04.2017 · powstała/was created 13.07.2002

Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="https://www.grzyby.pl.pl/gatunki/Sarcodon_imbricatus.htm"> Sarcodon imbricatus (sarniak świerkowy) - Atlas grzybów Polski grzyby.pl</a>