chronionyred listGREJ
· ochrona ścisła (I.22); b/wył. gosp. (§7.1)
· Czerwona Lista — E–wymierający - krytycznie zagrożony

Geastrum fornicatum (Huds.) Hook.

gwiazdosz wzniesiony gwiazdosz wierzchołkowy
na stronie — opis · zarodniki · występowanie
Geastrum fornicatum (gwiazdosz wzniesiony)

Imel, Słowacja; copyright © by Míla Dobešová

Geastrum fornicatum (gwiazdosz wzniesiony)

dojrzały owocnik

Geastrum fornicatum (gwiazdosz wzniesiony)

rozwijający się owocnik; pod owocnikiem widoczne rozszczepiona, zewnętrzna część (A) osłony zewnętrznej

Geastrum fornicatum (gwiazdosz wzniesiony)

młody owocnik, perystom, powierzchna endoperydium, wewnętrzna powierzchnia egzoperydium, miąższ egzoperydium

Geastrum fornicatum (gwiazdosz wzniesiony)

rozwijający się owocnik; endoperydium siedzące

opis

Do pewnego stopnia podobny gwiazdosz czteropromienny (Geastrum quadrifidum) ma mniejsze owocniki, a ujście zarodników jest otoczone wyraźnym talerzykiem.
Owocnik początkowo zamknięty, kulisty, w miarę rozwoju coraz bardziej spłaszczony, 40-70 mm średnicy, o powierzchni pokrytej grzybnią przerośniętą z podłożem.

space

Osłona wewnętrzna (endoperydium) kulistawa, przy wysychaniu nieco spłaszcza się, 10-30 mm średnicy, z wiekiem czarnobrązowe. Szyjka krótka i szeroka, widoczna u suchych egzemplarzy, 2(5) mm długości i 4 mm szerokości; nieco jaśniejsza od endoperydium, brązowoszara. Apofiza zwykle wyraźna. Ujście zarodników (perystom) stożkowaty, włóknisty, bez wyraźnej granicy, bez talerzyka i bez ograniczającego wałeczka. Kolumella niska, półkulista, miękka, watowata. Gleba ciemno-czekoladowobrązowa.

zarodniki

Zarodniki kuliste, delikatnie brodawkowane, 3.5-4.5(5) µm średnicy.

space

występowanie

Gatunek podlega ochronie ścisłej (poz. I.22 wg aktualnego rozporządzenia). Nie mają do niego zastosowania wyłączenia spod ochrony uzasadnione względami godpodarki rolnej, leśnej lub rybackiej (§7.1). Do ustawowej ochrony został włączony w 2004 roku.
Bardzo rzadki. Owocniki wyrastają pojedyczno lub w grupach, w parkach i innych miejscach z dużą ilością ściółki.

Statusy czerwonej listy. [125]: E–wymierający - krytycznie zagrożony