jadalnyGREJ

Entoloma clypeatum (L.) P. Kumm. (1871)

dzwonkówka tarczowata wieruszka tarczowata
na stronie — owocnik · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi
Entoloma clypeatum (dzwonkówka tarczowata)

pokrój; 21.08.2005 copyright © by Darek Karasiński

Entoloma clypeatum (dzwonkówka tarczowata)

pokrój

Entoloma clypeatum (dzwonkówka tarczowata)

pokrój

owocnik

Kapelusz higrofaniczny, wilgotny brązowy do ciemnobrązowego, zwykle z szarymi lub oliwkowymi odcieniami, rzadko ciepło czerwonawobrązowy, suchy jaśniejszy, beżowobrązowy, szarobrązowy; (20)30-120 mm średnicy, początkowo stożkowaty, w miarę wzrostu wypukły do płasko-wypukłego, zwykle z szerokim, niskim garbkiem; brzeg początkowo nieco podwinięty, potem prosty, u starych owocników pofalowany, wilgotny niewyraźnie prześwitująco prążkowany; powierzchnia gładka, naga, nieco lepka gdy wilgotna, sucha nieco szorstko-włókienkowata, z jedwabistym połyskiem.

space

Trzon początkowo biały, wkrótce z brudnoszarym, brudnobrązowym odcieniem; 40-150 × 4-20 mm, równogruby, prosty lub wygięty, podstawa mniej lub bardziej rozszerzona; bardzo zwarty, pełny; powierzchnia z przylegającymi włókienkami, w górze czasem biało oprószony, czasem ze wzdłużnymi bruzdami.

space

zarodniki

Wysyp zarodników różowy. Zarodniki w zarysie niemal kuliste, w przekroju optycznym 5-7-kątne, dość grubościenne, 9-11 × 7.5-10 µm.

występowanie

Częsta. Owocniki wyrastają zwykle w grupach, wiosną, w porze kwitnienia krzewów z rodziny różowatych (kwiecień, maj), pod drzewami i krzewami z tej rodziny, zwłaszcza pod głogiem, śliwami, jabłoniami, zarówno w naturalnych siedliskach jak i w sadach.

wartość

Jadalna. Ponieważ gatunki w rodzaju wieruszka są trudne do identyfikacji i niektóre są silnie trujące (np. podobna dzwonkówka trująca (Entoloma sinuatum), wyrasta głównie latem i jesienią) odradza się zbieranie wieruszek do jedzenia.

uwagi

Gatunek ten cechuje się dużą zmiennością i wyróżnia się kilka form. Jest też cała grupa gatunków dużych wieruszek tworzących owocniki wiosną w pobliżu różowatych lub wiązów.