wyborny jadalny

Boletus erythropus (Fr.) Krombh.

borowik ceglastopory (potocznie: gniewus, pociec, ceglak)
Boletus luridiformis Rostk. · Boletus luridus var. erythropus (Pers.) Fr., Syst. mycol. (Lundae) 1: 591 (1821) · Boletus erythropus sensu Persoon [Syn. Met. Fung.: 513 (1801)], (= Boletus queletii) · Boletus erythropus sensu auct. mult. (= Boletus luridiformis var. luridiformis)
na stronie — owocnik · zarodniki · występowanie · wartość · uwagi · forma żółta · znaleziska
Boletus erythropus (borowik ceglastopory)

pokrój; 07.09.2004, okolice Milicza; copyright © by Marek Snowarski

Boletus erythropus (borowik ceglastopory)

pokrój

Boletus erythropus (borowik ceglastopory)

owocnik

Boletus erythropus (borowik ceglastopory)

miąższ na cięciu po 90sek.

Boletus erythropus (borowik ceglastopory)

pory|pores

Boletus erythropus (borowik ceglastopory)

powierzchnia trzonu|stipe surface

Kapelusz ciemnobrązowy, kasztanowobrązowy, z wiekiem z ocieniami ceglastoczerwonymi lub oliwkowymi; (50)80 - 150(200) mm średnicy, początkowo półkulisty, potem poduszkowaty, u starych rozpostarty; powierzchnia matowa, zamszowata, u starych egzemplarzy naga, nieco lepka gdy wilgotna; skórka nie daje się oddzielić od miąższu.

space

Trzon żółty z czerwonymi kosmkami lub ziarenkami, bez siateczki, u podstawy czerwonobrązowy; powierzchnia sucha, już przy lekkim ucisku przebarwia się ciemnogranatowo; 40(130)-150(180) x 20-40(60) mm, zwykle nieco maczugowaty, ale też równogruby lub rzadziej ze zwężoną postawą.

space

space

zarodniki

Wysyp zarodników oliwkowobrązowawy. Zarodniki elipsoidalno-wrzecionowate, gładkie, (11)13-18(19) x (4.5)5- 6.5(7) µm.

Spore print olive-brown. Spores ellipsoid-fusiform, smooth, (11)13-18(19) x (4.5)5- 6.5(7) µm.

występowanie

Dość często spotykany, zwłaszcza na południu Polski, na pogórzu i w górach. Owocniki wyrastają od lata do jesieni, w lasach iglastych i liściastych, preferuje buczyny lub świerczyny i kwaśne gleby.

Common. Summer-fall, solitary or gregarious in hardwood and coniferous forests, prefers acidic soils.

wartość

Bardzo dobry grzyb jadalny. Jak wiele innych gatunków grzybów na surowo, lub niedogotowany jest trujący - powoduje zaburzenia żołądkowe. Jako zasadę należy przyjąć że grzyby nie mogą być jadane na surowo, muszą być ugotowane, usmażone lub uduszone. Jedynie miejscami jest tradycja jego zbierania, głównie na południu Polski.

Edible but must be well cooked.
Jest cała grupa borowików o czerwono zabarwionych porach, przy ich oznaczaniu należy zwrócić uwagę na rysunek siateczki na trzonie lub jego brak, barwę kapelusza i przebarwianie się miąższu.

space

jest bardzo rzadki. Kapelusz oliwkowożółty lub oliwkowobrunatny z czerwonym odcieniem; trzon prawie gładki, u góry żółtawy, u dołu czerwonawy; miąższu niebieszczeje słabo, powoli; preferuje gleby wapienne.

space

forma żółta

Rzadka spotykana jest forma tego gatunku, nie potrafiąca syntetyzować czerwonego barwnika - borowik ceglastopory odmiana żonkilowa (Boletus luridiformis var. discolor) – wszystkie części owocnika są wtedy żółte. Można ją pomylić z wieloma innymi borowikami o żółtych porach i jasnym kapeluszu – są wśród nich gatunki niejadalne i słabo trujące.
znalezisko 20060831.1.06 - Boletus erythropus (borowik ceglastopory); okolice Kościerzyny

8f · 20060831.1.06
/okolice Kościerzyny/

znalezisko 20040907.6.04 - Boletus erythropus (borowik ceglastopory); okolice Milicza

7f · 20040907.6.04
/okolice Milicza/

znalezisko 20020824.5.02 - Boletus erythropus (borowik ceglastopory); lasy milickie, groble stawów

5f · 20020824.5.02
leg. Marek Snowarski
/lasy milickie, groble stawów/

znalezisko 20010808.7.01 - Boletus erythropus (borowik ceglastopory); Kaszuby

4f · 20010808.7.01
leg. Marek Snowarski
/Kaszuby/

znalezisko 19980919.15.98 - Boletus erythropus (borowik ceglastopory); Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich

1f · 19980919.15.98
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich/

znalezisko 19971101.5.97 - Boletus erythropus (borowik ceglastopory); Dolny Śląsk, okolice Żmigrodu

2f · 19971101.5.97
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, okolice Żmigrodu/