Amanita pantherina (DC.) Krombh. [🔉 a·ma·ni·ta *]

Kapelusz brązowożółty, brązowoszary, jasnobrązowy do ciemnobrązowego; 40-100(120) mm średnicy, młody półkulisty, potem wypukły i płaski; powierzchnia wilgotna nieco lepka, sucha jedwabista, z licznymi białawymi, dość regularnie rozmieszczonymi łatkami; brzeg wyraźnie prążkowany (u odmiany górskiej var. abietinum, rosnące pod świerkami nie prążkowany), długo podwinięty.
Blaszki białe, gęste, wolne; ostrza z białymi kłaczkami.
Trzon biały; 50-120(150) x 10-20(25) mm, równogruby, podstawa trzonu zgrubiała, do 40 mm, w postaci wydłużonej bulwki, zaokrąglonej od spodu, z widocznymi resztki osłony w postaci jednego lub kilku wałeczkowatych, delikatnych, złożonych z kłaczków pierścieni w górnej części bulwki i ponad nią (jej wygląd bywa określany mianem "wywiniętej skarpety"); młody pełny, z wiekiem pusty; pierścień błoniasty, zwisający, górna powierzchnia pierścienia gładka, nie prążkowana; resztki osłony w postaci jednego lub kilku wałeczkowatych pierścieni nad bulwką.
Miąższ biały, także bezpośrednio pod skórką kapelusza, kruchy; zapach specyficzny, mdły; smak łagodny.

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, nieamyloidalne, 9-12 x 7-9 µm.

Częsty. Od lata do jesieni, pojedynczo lub w grupach w lasach liściastych (często pod dębami) i iglastych (pod świerkami w górach ciemniejsza i masywniejsza odmiana muchomor jodłowy (Amanita pantherina f. abietinum) - patrz uwagi poniżej), spotykany zarówno na glebach gliniastych, jak i piaszczystych, na obojętnych i kwaśnych.

Wywołuje zatrucia o gwałtownym przebiegu, ale rzadko śmiertelne, właściwości toksyczne podobne do muchomor czerwony (Amanita muscaria)

Muchomor plamisty jest grzybem silnie trującym, należy do grupy kilku częstych gatunków muchomorów o brązowym kapeluszu. Są wśród nich gatunki trujące jak i dobre grzyby jadalne.

Szczególnie często może dochodzić do pomyłek ze smacznym, jadalnym muchomorem twardawym (Amanita excelsa)/, zwłaszcza że górska odmiana muchomora plamistego ma podobnie jak muchomor twardawy nieprążkowany brzeg kapelusza. Cechami które w tym wypadku wskazują na muchomora twardawego jest prążkowanie górnej powierzchni pierścienia, zapach rzodkwi i korzeniasto zaostrzony spód bulwiasto zgrubiałego trzonu z odmienną budową pochwy.

Smacznego jadalnego muchomor czerwieniejący (Amanita rubescens)/ – najpewniej odróżnimy od muchomora plamistego po czerwieniejącym po uszkodzeniu miąższu i blaszkach, nieprążkowanym brzegu kapelusza i po prążkowanej górnej powierzchni pierścienia. Wygląd pochwy jest także odmienny.

Podobnie zabarwiona brązowa forma muchomora czerwonego (Amanita muscaria) wydzielana w osobny gatunek muchomor królewski (Amanita regalis) odróżnia się żółtobrązową barwą miąższu pod skórką kapelusza i inną podstawą trzonu.