Helvella acetabulum (piestrzyca pucharowata)

owocnik

Owocnik składa się z pucharowatego kapelusza i pofałdowanego trzonu; cały ma (20)40-90(100) mm wysokości i 20-60 mm szerokości; trzon stanowi +- 1/3 owocnika. Część kapeluszowa jest nieregularnie półkulista, potem miseczkowata z porozrywanym brzegiem. Wewnętrzna płodna część jest gładka, szarobrązowa, czerwonobrązowa, oliwkowobrązowa, zwykle z fioletowym odcieniem; zewnętrzna płonna jest jaśniejsza, pokryta drobnym nalotem i z białawymi żebrami odchodzącymi od trzonu. Trzon białawy z siatką żeber.

space

Sporocarp comprises a chaliced cap and an uneven stipe; the whole is (20)40-90(100) mm high and 20-60 mm broad; the stipe makes +- 1/3 of the sporocarp. The pileus part is irregularly hemispherical, later cup-shaped with a torn margin. Inner fertile part is smooth, grey-brown, red-brown, olive-brown, usually with a violet tint; external sterile part is lighter, covered with fine pruina and whitish ribs extending from the stipe. Stipe whitish with a network of ribs.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki bezbarwne, elipsoidalne, gładkie, z dużą centralną kroplą tłuszczu, 18-24 x 12-15 µm.

Spore print white. Spores hyaline, ellipsoid, smooth, with a large central oil droplet, 18-24 x 12-15 µm.

występowanie

jest w czekliście Chmiel (2006) ^[140]

Dość częsta. Owocniki wyrastają na ziemi, wiosną, od końca kwietnia do czerwca, pojedynczo lub w grupach, w różnego typu lasach na glebach zawierających wapń.

Common. Spring, solitary or gregarious, in different types of forests on basic soils.

jadalne czy trujące? 🟡

ważne! dla grzybiarzy

Niejadalna z powodu łykowatego miąższu.[134]

Edible but of low quality.

uwagi

Helvella solitaria (piestrzyca wielkogłowa)

Podobną formę owocników ma piestrzyca wielkogłowa (Helvella solitaria)/ - różni się smuklejszym trzone, wenwętrzna powierzchnia miseczki jest brązowa, jest ona zwykle nieco złożona - jak muszla małża lub siodłowato wygięta, dolna powierzchnia miseczki nie jest żebrowana lub tylko nieznacznie.

literatura · references

specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈

publikacje w bazie Projektu Bibliografii Grzybów Wielkoowocnikowych Polski (z adnotowanym wykazem taksonów):
Abromeit (1881)^[3707] (as Peziza acetabulum), Adamczyk (1996)^[2591], Adamczyk (2003)^[1264] (as: Paxina acetabulum), Adamczyk (2003)^[1263] (as: Paxina acetabulum), Adamczyk (2007)^[1268] (as: Paxina acetabulum), Adamczyk (2011)^[1272], Berdau (1876)^[2608] (as Peziza Acetabulum), Błoński (1896)^[2614], Bujakiewicz (1973)^[2632] (as Paxina acetabulum), Chachuła (2022)^[4102], Chachuła et al. (2016)^[4094], Chachuła et al. (2020)^[1374], Chmiel & Ronikier (2007)^[1398], Domian et al. (2022)^[3712], Eichler (1904)^[2750], Fiedorowicz (2009)^[1441], Flisińska (1984)^[2777], Flisińska (1997)^[2785], Flisińska (2000)^[1448], Friedrich (2013)^[1464], Gierczyk (2022)^[3842], Gierczyk et al. (2018)^[1501], Gorczak et al. (2023)^[3717], Gumińska (1962)^[2816] (as Acetabula vulgaris), Gumińska (1990)^[2831] (as Paxina acetabulum), Kozłowska et al. (2019)^[1707], Kozłowska et al. (2019)^[1706], Kudławiec et al. (2024)^[3925], Kujawa (2009)^[1752], Kujawa et al. (2019)^[1779], Lisiewska (1961)^[2954], Lisiewska (1963)^[2955], Lisiewska (1965)^[2956], Lisiewska (1966)^[2958], Lisiewska & Malinger (2001)^[1846] (as: Paxina acetabulum), Lisiewska & Nowicka (1979)^[2965], Ławrynowicz (1973)^[2994] (as Paxina acetabulum), Namysłowski (1910)^[3029] (as Acetabula sulcata), Namysłowski (1914)^[3031] (as Acetabula sulcata), Nespiak (1962)^[3039], Nespiak (1965)^[3040], Rudnicka-Jezierska (1965)^[3160] (as Acetabula vulgaris), Ruta et al. (2014)^[3705], Schroeter (1908)^[3183], Szczepkowski (2007)^[2295], Teodorowicz (1933)^[3299], Wojewoda (1974)^[3372]

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GRej

zapisy w GRej wg stanu na 26.03.2026 18:29 1 znaleziska Helvella acetabulum (piestrzyca pucharowata) na terenie Polski

ID na żółtym tle, to oznaczenie zweryfikowane przez kustosza GRej, pozostałe oczekują na weryfikację ze statusem przyjęty [tj. wpis poprawny pod względem formalnym].

Poniżej są pokazane fotografie załączone do wpisu GRej. Po kliknięciu na ID wpisu, w rekordzie GRej czasem mogą być pokazane fotografie z wątku bio-forum.pl związanego z tym wpisem; w tym wypadku bez 100% pewności, czy dotyczą one wpisu. Aby upewnić się które odnoszą się do wpisu, należy zajrzeć do wątku.

DA80 345341 FE49 367793

ID 345 341 oznaczenie: Helvella acetabulum; lokalizacja: Gdańsk Strzyża ul. Wojska Polskiego, pow. Gdańsk, woj. pomorskie, DA80; data zbioru: 17 maj 2021; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: zieleniec, ziemia, kilkanaście owocników; leg. det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, BG; uwagi: fot.1228066 fot.1228067 fot.1228068 fot.1228069 fot.1228070 [notatka: nie] [fotografie: tak];

ID 367 793 oznaczenie: Helvella acetabulum; lokalizacja: Borkowszczyzna - 51.093772, 22.782129, pow. świdnicki, woj. lubelskie, FE49; data zbioru: 5 maj 2023; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: Las grabowo-topolowo-sosnowy, Na leśnej drodze, Kilkanaście sztuk; leg. det. Robert Kozak; rev. Błażej Gierczyk 17 mar 2025; eksykat: BGF0016279; uwagi: fot.1429566 fot.1429567 [fotografie: tak];