trujący

Hapalopilus nidulans (Fr.) P. Karst.

miękusz rabarbarowy
Hapalopilus rutilans (Pers.) Karst.
na stronie — opis · występowanie · wartość · uwagi · znaleziska
Hapalopilus nidulans (miękusz rabarbarowy)

pokrój; 24.07.2004, dolina Odry-Oławy; copyright © by Marek Snowarski

Hapalopilus nidulans (miękusz rabarbarowy)

hymenofor

Hapalopilus nidulans (miękusz rabarbarowy)

owocniki

Hapalopilus nidulans (miękusz rabarbarowy)

hymenofor

Hapalopilus nidulans (miękusz rabarbarowy)

przekrój

Hapalopilus nidulans (miękusz rabarbarowy)

reakcja górnej powierzchni owocnika z KOH

Hapalopilus nidulans (miękusz rabarbarowy)

górna powierzchnia owocnika

opis

Hapalopilus nidulans (miękusz rabarbarowy)

Owocnik bokiem przyrośnięty, półkulisty, konsolowaty, także rozpostarty lub rozpostarto odgięty w zależności od położenia na podłożu; poszczególne owocniki 20-40 mm szerokości, 20-90(120) mm długości i 10-30 mm grubości, wyrastają pojedynczo lub w grupach, częściowo zrośnięte, w rzędach lub dachówkowatych skupieniach; górna powierzchnia jednolicie brudnocielista, ochrowa, ochrowobrązowa, cynamonowa, początkowo delikatnie filcowata, z wiekiem naga, nierówna, jamkowata, miękka (bez krusty); brzeg tępy, rzadko nieco falisty.

space

Miąższ ± tej samej grubości co warstwa rurek; nieco jaśniejszy niż powierzchnia owocnika, przy ucisku (jak i pory oraz powierzchnia kapelusza) przebarwia się czerwonobrązowo; miękki, włóknisty, soczysty, po wyschnięciu korkowaty, łamliwy i bardzo lekki; słaby zapach anyżu; bez wyróżniającego się smaku. Pod wpływem zasad (np. KOH) wszystkie części owocnika natychmiast barwią się fioletowo, lilafioletowo - jest to reakcja charakterystyczna dla tego gatunku. Reakcja występuje też u eksykatów.

Sporocarp sessile, hemispherical, bracketlike, also resupinate or effuso-reflexed depending on the localisation on the substrate; individual sporocarps 20-40 mm across, 20-90(120) mm long and 10-30 mm thick, solitary or gregarious, partially concrescent, in rows or imbricate clusters; upper surface homogeneously dingy-flesh coloured, ochre, ochre-brown, cinnamon, initially slightly tomentose, with age glabrous, uneven, pitted, soft; margin obtuse, rarely slightly sinuous.

space

Flesh ± as thick as the tube layer; slightly lighter-coloured than the sporocarp surface, bruising (like pores and pileal surface) red-brown; soft, fibrous, succulent, when dried corky, brittle and very light; with faint smell of aniseed; lacking distinct taste. In reaction with alkalies (e.g. KOH) all parts of the sporocarp immediately turn violet, lilac-violet - a reaction characteristic of this species. Similar reaction with exsiccants.

występowanie

Częsty. Na martwym drewnie drzew liściastych, na gałęziach, rzadko jako słaby pasożyt, rzadko na drewnie drzew iglastych. Głównie na dębie, jarzębinie, brzozie, buku, grabie, leszczynie, rzadko na jodle.

Widespread. On dead wood of deciduous trees, on branches, seldom as a mild parasite, rarely on conifer wood. Mainly on oak, rowan-tree, birch, beech, hornbeam, hazel, seldom on fir.

wartość

Powoduje słabą zgniliznę drewna typu białego. Przed opracowaniem syntetycznych barwników był używany jako surowiec do barwienia tkanin.

Causes slight white soft rots. Prior to introduction of synthetic dyes, it was used to dye fabrics.
Łatwy do rozpoznania dzięki charakterystycznej fioletowej reakcji miąższu z zasadami. Podobnie (ale intensywniej w kierunku cynobrowej czerwieni) zabarwiony gęstoporek cynobrowy (Pycnoporus cinnabarinus) pod wpływem zasad czernieje.

space

Easy to distiguish thanks to its characteristic violet reaction of flesh with alkalies. Similarly (but brighter cinnabar red) coloured gęstoporek cynobrowy (Pycnoporus cinnabarinus) turns black in reaction with alkalies.
znalezisko 20040724.5.04 - Hapalopilus nidulans (miękusz rabarbarowy); dolina Odry-Oławy

11f · 20040724.5.04
/dolina Odry-Oławy/

znalezisko 20040704.6.04 - Hapalopilus nidulans (miękusz rabarbarowy); okolice Turwi

6f · 20040704.6.04
/okolice Turwi/