Exidia nigricans (kisielnica czarniawa)

owocnik

Owocniki pozrastane ze sobą, tworzą rozpostartą powłokę, o powierzchni nieregularnie pofałdowanej, guzełkowatej; szerokości 30-250(300) mm i więcej, grubość 5-10(20) mm; czarny, szaroczarny, czasem prześwitujący, szary, oliwkowy, brązowawy. Górna powierzchnia zarodnikonośna, błyszcząca, smolistoczarna, delikatnie punktowana.

space

Sporocarps aggregated into expanding masses, surface irregularly undulating, rough; 30-250(300) mm or more across, 5-10(20) mm thick; black, gray-black, sometimes transparent, gray, olive, brownish. Upper surface fertile, glossy,pitch black, delicately verruculose.

space

zarodniki

Wysyp zarodników biały. Zarodniki cylindryczne, wygięte, gładkie, bezbarwne, nieamyloidalne, (6)10-12(23) x (3.5)4-5(9) µm.

Spore print white. Spores cylindrical, bent, smooth, hyaline, inamyloid, (6)10-12(23) x (3.5)4-5(9) µm.

występowanie

jest w czekliście ^[105]

Pospolity na niżu i w niższych położeniach górskich. Owocniki wyrastają na martwym drewnie drzew liściastych (b. rzadko iglastych), często na powierzchni cięcia pni bukowych i na gałęziach. Przez cały rok. Głównie zimą i wiosną. W lasach, parkach, ogrodach i przy drogach.

Common. Fruitbodies appears on surface of hardwood wood (rarely on wood of conifers) during wet periods year round.

gatunki podobne

Kisielnica smołowata (Exidia pithya) wyrasta na drewnie świerkowym, ma cienkie, czarnogranatowe owocniki.

Simillar kisielnica smołowata (Exidia pithya) grows on spruce wood, fruitbodies are thiner, black-blue.

wybrane okazy · selected collections ⇈

nomenklatura, etymologia ℹ️ ⇈

poznanie znaczenia i pochodzenia nazwy ułatwia jej zapamiętanie

Exidia nigricans (With.) P. Roberts • Exidia plana Donk [🔉 * pla·na] · Exidia glandulosa sensu auct. · Exidia glandulosa f. plana (F.H.Wigg.) Anon. [🔉 * pla·na] · Tremella plana F.H. Wigg. [🔉 * pla·na] • (pl) kisielnica czarniawa · kisielec kędzierzawy · kisielnica kędzierzawa • Black Witch's Butter /en/

planus, -a, -um (lat., adj.) — płaski, równy; liczne epitety złożone np. planifolius "płaskolistny", planipetalus "płaskopłatkowy"

literatura · references

specyfikacja literatury jest widoczna na szerszym ekranie 🛈

publikacje w bazie Projektu Bibliografii Grzybów Wielkoowocnikowych Polski (z adnotowanym wykazem taksonów):
Adamczyk (1995)^[2590] (as Exidia plana), Adamczyk (2003)^[1263], Adamczyk (2003)^[1264], Adamczyk (2007)^[1268], Adamczyk i in. (2008)^[1281], Brzeg & Lisiewska (2020)^[1331], Bujakiewicz (1986)^[2636] (as Exidia plana), Bujakiewicz (1989)^[2638] (as Exidia plana), Bujakiewicz (1994)^[2642] (as Exidia plana), Bujakiewicz (1997)^[2644] (as Exidia plana), Bujakiewicz (1999)^[2646] (as Exidia plana), Bujakiewicz (2011)^[1343], Bujakiewicz & Fiebich (1992)^[2647] (as Exidia plana), Bujakiewicz & Kujawa (2010)^[1346], Bujakiewicz & Lisiewska (1983)^[2652] (as Exidia plana), Bujakiewicz & Stefaniak (2009)^[1349], Chachuła (2018)^[1365], Chachuła (2018)^[1371], Chachuła (2022)^[4102], Chachuła (2023)^[3714], Chachuła et al. (2015)^[1372], Chachuła et al. (2016)^[4094], Domański Z. (2001)^[3794] (as Exidia plana), Domian et al. (2025)^[4107], Fiedorowicz (2009)^[1441], Fiedorowicz (2020)^[1444] (as: E. nigricans), Flisińska (2002)^[1451] (as: E. glandulosa), Friedrich (2001)^[1454], Friedrich (2010)^[1460], Friedrich (2013)^[1464], Friedrich (2020)^[1466], Friedrich & Orzechowska (2002)^[1468], Gierczyk (2022)^[3842], Gierczyk & Kujawa (2020)^[1487] (as: E. nigricans), Gierczyk et al. (2009)^[1482], Gierczyk et al. (2014)^[1493], Gierczyk et al. (2017)^[1508], Gierczyk et al. (2018)^[1501], Gierczyk et al. (2018)^[1503], Gierczyk et al. (2018)^[1509], Gierczyk et al. (2019)^[1495], Gierczyk et al. (2020)^[1497] (as: E. nigricans), Gorczak et al. (2023)^[3717], Gumińska (1992)^[2832] (as Exidia plana), Halama (2015)^[1546], Halama & Panek (2000)^[1558] (as: E. glandulosa), Halama & Romański (2010)^[1565], Hoffeins et al. (2017)^[1589] (as: E. nigricans), Jasnowska et al. (1986)^[2878] (as Exidia glandulosa - kisielec kędzierzawy), Jermaczek et al. (2025)^[3960], Kałucka (2009)^[1626], Karasiński (2009)^[1637], Karasiński et al. (2015)^[1643], Kozłowska et al. (2015)^[1704], Kozłowska et al. (2019)^[1706], Kryza i Puciata (2009)^[1726], Kudławiec (2015)^[1739], Kudławiec (2017)^[1741], Kudławiec (2020)^[3856], Kudławiec & Misiuna (2014)^[1744], Kudławiec et al. (2014)^[1745], Kudławiec et al. (2024)^[3925], Kujawa (2009)^[1752], Kujawa (2009a)^[1753], Kujawa & Kujawa (2008)^[1791], Kujawa et al. (2012)^[1800], Kujawa et al. (2015)^[1780], Kujawa et al. (2019)^[1779], Kujawa et al. (2020)^[1783] (as: E. nigricans), Kujawa et al. (2020)^[1799], Kujawa et al. (2023)^[3757], Kwiatkowska (2017)^[1821] (as: E. nigricans), Lisiewska (2000)^[1838] (as: E. glandulosa), Ławrynowicz (2000)^[1858], Ławrynowicz (2001)^[1859], Ławrynowicz (2001)^[1860], Ławrynowicz & Stasińska (2000)^[1871], Ławrynowicz & Szkodzik (2002)^[1872], Ławrynowicz et al. (2001)^[1867], Ławrynowicz et al. (2002)^[1863], Ławrynowicz i in. (2002a)^[1864], Łuszczyński (2000c)^[1885], Łuszczyński (2001)^[1886], Łuszczyński (2007)^[1896], Łuszczyński (2008)^[1898], Łyczek & Domian (2010)^[1930], Marciszewska et al. (2020)^[1937], Olesiński & Wojewoda (1985)^[3069] (as Exidia glandulosa (Bull.) Fr. s. J a hn (1979) = E. plana s. Donk), Piątek (1999)^[3093] (as Exidia plana), Pietras et al. (2016)^[2079] (as: E. nigricans), Piętka & Grzywacz (2018)^[2098] (as: E. nigricans), Piskorski (2017)^[2103] (as: E. nigricans), Piskorski (2021)^[2104] (as: E. nigricans), Romański (2009)^[2126], Ronikier (2002)^[2128], Rudawska et al. (2022)^[4082], Rutkowski et al. (2014)^[2186], Salamaga & Slusarczyk (2014)^[2188], Stasińska (2008)^[2229], Stasińska (2011)^[2234], Stasińska (2012)^[2235], Stasińska & Sotek (2003)^[2248], Stasińska & Sotek (2016)^[2255], Stasińska & Sotek (2017)^[2256], Stasińska & Sotek (2020)^[2257] (as: E. nigricans), Stasińska et al. (2004)^[2260], Stasińska et al. (2024)^[3924], Szczepkowski (2007)^[2295], Szczepkowski (2017)^[2304], Szczepkowski & Piętka (2007-2008)^[2355], Szczepkowski et al. (2008)^[2347], Szczepkowski et al. (2009)^[2327], Szczepkowski et al. (2022)^[2339] (as: E. nigricans), Szkodzik (2005)^[2371], Ślusarczyk (2007)^[2387], Ślusarczyk (2009)^[2388], Ślusarczyk (2019)^[2393], Ślusarczyk (2021)^[2400] (as: E. nigricans), Wilga (2004)^[2441] (as: E. glandulosa), Wilga & Wantoch-Rekowski (2010)^[2473], Wilga & Wantoch-Rekowski (2011)^[2475], Wilga & Wantoch-Rekowski (2019)^[2488], Wilga & Wantoch-Rekowski (2025)^[4070] (as Exidia plana), Wilga et al. (1998)^[3346] (as Exidia plana), Wilga i Wantoch-Rekowski (2017)^[2486], Wojewoda (1979)^[3380], Wojewoda (2002)^[2506], Wojewoda (2005)^[2524], Wojewoda et al. (2004)^[2537], Wojewoda et al. (2016)^[2542], Zieliński et al. (2006)^[2567]

w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych GRej

zapisy w GRej wg stanu na 17.01.2026 20:18 1 znaleziska Exidia nigricans (kisielnica czarniawa) na terenie Polski

ID na żółtym tle, to oznaczenie zweryfikowane przez kustosza GRej, pozostałe oczekują na weryfikację ze statusem przyjęty [tj. wpis poprawny pod względem formalnym].

Poniżej są pokazane fotografie załączone do wpisu GRej. Po kliknięciu na ID wpisu, w rekordzie GRej czasem mogą być pokazane fotografie z wątku bio-forum.pl związanego z tym wpisem; w tym wypadku bez 100% pewności, czy dotyczą one wpisu. Aby upewnić się które odnoszą się do wpisu, należy zajrzeć do wątku.

CC15 312606

ID 312 606 oznaczenie: Exidia nigricans; lokalizacja: Mochle, pow. bydgoski, woj. kujawsko-pomorskie, CC15; data zbioru: 12 mar 2018; sielisko, podłoże, sposób wzrostu: Zabudowane siedlisko rolne., Ubiegłoroczna łodyga bylicy pospolitej (Artemisia vulgaris)., Grupa owocników w różnym wieku.; leg. det. Przemysław Drzewiecki; eksykat: Tak - zostanie przesłany.; uwagi: Fot.1-4!; [bf:983609]; Zgłoszenie uzasadnione nietypowością substratu. [notatka: nie] [fotografie: tak]; związane wątki bio-forum.pl: 983609 ;