Russula atropurpurea (Krombh.) Britzelm., Bot. Zbl. 54: 99 (1893)

gołąbek ciemnopurpurowy
Russula krombholzii Shaffer · Russula rubra Cooke · Russula undulata Velen.
na stronie — owocnik · zarodniki · cystydy · skórka kapelusza · występowanie · znaleziska
Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)

grupa pod dębami; 02.10.2001, Dolny Śląsk, dolina Odry; copyright © by Marek Snowarski

Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)

Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)

Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)

grupa w podmokłym miejscu db/bk

Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)

spores from spore print, in Melzer (Zaiss 100x/1.3/Phv, planachr., Oil.im., green interf. filter)

owocnik

Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy)

Kapelusz żywo ciemnoczerwony, krwisty, karmazynowy, purpurowoczerwony, w centrum może być ciemniejszy do czerwonoczarnego, w miejscach wypłukanych plamisty żółtawoszary, szarolila; formy ciemnoróżowe, czerwonofioletowe, brudnolila, szaro-oliwkowo-brązowawe; duży, 40-100(120) mm średnicy, dość masywny, początkowo półkulisty, potem rozpostarty, z wiekiem wklęsły, szeroko lejkowaty, nieregularnie pofałdowany; brzeg tępawy, falisty, na starość nieco karbowany; skórka gładka, w czasie wilgotnej pogody lepkawa, błyszcząca; silnie zrośnięta z miąższem, z trudem daje się oderwać na brzegu lub jedynie do połowy promienia kapelusza.

space

Trzon masywny, 30-80(100) × 15-30 mm, równogruby; powierzchnia biała, z wiekiem jasno brudnożółtawa, rzadko miejscami nabiegła różowo, u podstawy czasem z rdzawymi plamami, gładka, u szczytu nieco żeberkowana; wnętrze początkowo pełne i zwarte, z wiekiem kruchy o watowatym wnętrzu.

space

Z FeSO4 pomarańczowo-różowy. Z gwajakiem reakcja pozytywna, szybka lub wolna. Z fenolem różowo-brązowawa.

zarodniki

Barwa wysypu zarodników czysto biała. Zarodniki szeroko elipsoidalne, dość grubo brodawkowate, z delikatną siateczką, niepełną, łysinka słabo amyloidalna, 7.2-9 × 5.7-7.2 µm. Podstawki 30-50 × 4-9 µm.

cystydy

Cystydy liczne, wrzecionowate, z krótkim kończykiem, błękitniejące w sulfowanilinie, 70-100(120) × 7-13 µm.

skórka kapelusza

W skórce kapelusza dermatocystydy, wydłużone, bez lub 1-2 członowe, 50-80 µm długości, 6-9 µm średnicy, bez inkrustacji. Zakończenia komórek skórki kapelusza rozgałęzione, (3)4-6 µm średnicy.

występowanie

Dość częsty. Owocniki wyrastają od lata do jesieni. Gatunek o szerokim spektrum ekologicznym. Występuje w lasach liściastych i iglastych. Forma typowa znajdowana jest w miejscach suchych w lasach sosnowych z domieszką dębów.
znalezisko 20000730.15.00 - Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy); Dolny Śląsk, lasy milickie

2f · 20000730.15.00
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, lasy milickie/

znalezisko 20011002.10.01 - Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy); Dolny Śląsk, dolina Odry

3f · 20011002.10.01
leg. Marek Snowarski
/Dolny Śląsk, dolina Odry/

znalezisko 20011006.5.01 - Russula atropurpurea (gołąbek ciemnopurpurowy); okolice Wrocławia

3f · 20011006.5.01
leg. Marek Snowarski
/okolice Wrocławia/