Tricholoma
gąska
na stronie — Budowa owocników · Występowanie · Wartość (Importance) · klucz · Tricholoma cingulatum (gąska wierzbowa)
budowa owocników
Owocniki duże lub mniejsze. Kapelusza niehigrofaniczne. Brzeg zwykle w młodości podwinięty, potem prosty. Powierzchnia sucha lub lepka. Blaszki są zatokowato przyrośnięte do trzonu lub wykrojone. Nigdy nie zbiegające. Trzon walcowaty, zwykle gruby. U części gatunków widoczna włókienkowata osłona częściowa, jej resztki widoczne w postaci włóknistej strefy na powierzchni trzonu. Wysyp zarodników biały, nieamyloidalny. Zarodniki gładkie, owalne.
występowanie
W Europie ok. 65 gatunków. Grzyby mikoryzowe, zawsze wyrastające na ziemi, przeważnie w lasach.
wartość (Importance)
 |
Klucz do Tricholoma (gąska)
Klucz za:
Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84, Handbuch fur Pilzfreunde.
Moser, M., 1983, Die Roehrlinge und Blaetterpilze (Polyporales, Boletales, Agaricales, Russulales) in Kleine Kryptogamenflora, Band IIb/2.
| gatunek specie | cechy charakterystyczne | siedlisko, podłoże, występowanie |
| 1 Kapelusz żółtozielony, oliwkowozielony, oliwkowobrązowy Pileus yellow-green, olive-green to olive-brown | ||
| 1.1 Blaszki żółte Lamellae yellow | ||
 | Tricholoma sulphureum (g. siarkowa)  b. intensywny, odrażający zapach gazu świetlnego; wszystkie części owocnika żółte od oliwkowożółtego intensive repulsiv odor like carbide-illuminating gas; all parts of fruitbody sulfur-yellow to yellow-olive | różnego typu lasy hardwood and coniferous forests częsty pojedynczo i po kilka lato-jesień common; solitary or in groups of few; summer-fall |
| Tricholoma equestre (g. zielonka [prośnianka]) (=flavovirens)    zapach świeżej mąki flesh with farinaceous odor | lasy iglaste na piaskach ale też lasy liściaste i wokół nich częsta w grupach i pojedynczo 9-11 |
| Tricholoma aestuans | ||
| 1.2 Blaszki białawe, miąższ w blaszkach biały. | ||
| Tricholoma luteovirens | ||
 | Tricholoma saponaceum (g. mydlana) | |
 | Tricholoma sejunctum (gąska zielonożółta [gąska rozłączna])   | |
| Tricholoma malluvium | ||
| 2 Kapelusz pomarańczowy, czerwonobrązowy, ciemnobrązowy. Pileus orange, red-brown, dark brown. | ||
| 2.1 Trzon z wyraźnym skórzastym pierścieniem | ||
| Tricholoma caligatum | ||
Tricholoma focale  | ||
| 2.2 | ||
| Tricholoma subannulatum | ||
 | Tricholoma colossus (gąska wielka [gąska olbrzymia])   | |
| Tricholoma psammopum | ||
| Tricholoma aurantium | ||
| 2.3 Trzon bez pierścienia. Stipe without annular zone. | ||
| 2.3.1 Kapelusz suchy. Pileus dry. | ||
 | Tricholoma imbricatum (g. dachówkowata) | |
 | Tricholoma vaccinum (g. krowia) | |
| Tricholoma helviodor | ||
| Tricholoma goniospermum | ||
| 2.3.2. Kapelusz śluzowaty. Pileus viscid. | ||
 | Tricholoma fulvum (gąska żółtobrunatna) (=flavobrunneum) blaszki i miąższ w trzonie jasnożółte | nieczęsta pod brzozami i świerkami |
| Tricholoma pessundatum | w lasach iglastych, zwłaszcza pod sosnami | |
 | Tricholoma ustale (g. ogorzała [gąska ogorzała]) blaszki i miąższ białe z wiekiem rdzawo-plamiste i brązowiejące | w lasach liściastych, zwłaszcza pod bukami w grupach, czasem w wiązkach częsta lato-jesień |
| Tricholoma striatum (=albobrunneum) | w lasach iglastych, pod sosnami | |
 | Tricholoma stans (gąska gorzkawa) | pod sosnami |
 | Tricholoma populinum (gąska topolowa)  | pod topolami |
| 3 Kapelusz szary, szarobrązowy, czarniawy. Pileus gray, gray-brown, blackish. | ||
| 3.1 Kapelusz śluzowaty, z promienistymi włóknistymi strefowaniami. Pileus slightly lubricous, radialy fibrillous. | ||
 | Tricholoma portentosum (g. niekształtna [gąska siwka])  | |
| 3.2 Kapelusz suchy, gładki. Pileus dry, smooth. | ||
| Tricholoma sudum | ||
| 3.3 Kapelusz suchy, włóknisto-łuseczkowaty Pileus dry, fibrillose - squamose | ||
| 3.3.1 Trzon i kapelusz pokryty ciemnymi łuseczkami. Bez zapachu. Pileus as well as stipe with dark scales. Without any smell | ||
| Tricholoma atrosquamosum | ||
| Tricholoma scioides | ||
| Tricholoma squarrulosum | ||
| 3.3.2 Trzon biały, nagi lub z jasnymi kosmkowatymi łuseczkami. Stipe white, naked or with pale fibrillose scales. | ||
| 3.3.2.1 Zapach i smak przypominają mąkę. Smell and taste not farinaceous. | ||
 | Tricholoma pardinum (gąska tygrysia [gąska tygrysowata]) (=pardolatum) k. srebrzystoszary z czarniawymi łuskami; trzon z kosmkami; bl. żółtawe | lasy liściaste i iglaste |
| Tricholoma scalpturatum (gąska żółknąca [gąska srebrzystoszara]) (=argyraceum) k. srebrzystoszary do szarobrązowawego; t. nagi; bl. żółte lub zielonkawo poplamione | lasy liściaste i iglaste | |
| 3.3.2.2 Zapach i smak nie przypominają mąki. Smell and taste not farinaceous. | ||
| Tricholoma eingulatum Kapelusz szary, szarobrązowy, włóknistołuseczkowaty. Trzon z pierścieniem. | na pastwiskach, pod wierzbami | |
| Tricholoma hordum Kapelusz fioletowoszary, włóknistołuseczkowaty, z wyraźnym garbkiem. Ostrze blaszek czarniawe. Smak łagodny. | lasy liściaste | |
| Tricholoma inocyboides Kapelusz szarobiaławy, stożkowaty, ze szpiczastym środkiem. Smak łagodny. | lasy liściaste (brzozy, lipy) | |
 | Tricholoma terreum (g. ziemista [gąska ziemista]) Kapelusz szary, z nieco odstającymi drobnymi łuseczkami. Blaszki szare, ostrze karbowane. | zwykle lasy sosnowe, na piaskach zwykle gromadnie od sierpnia do listopada |
| Tricholoma orirubens (g. (czerwieniejąca)) Kapelusz szaroczarny, filcowato-łuseczkowaty. Blaszki różowe. Trzon czerwieniejący. | lasy liściaste i iglaste | |
 | Tricholoma virgatum (g. rózgowata [gąska rózgowata]) Kapelusz srebrzystoszary, z promienistymi włókienkami, ze szpiczastym środkiem. Smak paląco ostry. | pod sosnami latem i jesienią |
| 4 Kapelusz biały do cielistego. Pileus white to beige. | ||
| Tricholoma impolitum miejsca uszkodzone zabarwiają się siarkowożółto | ||
| 4.1. Wyraźny nieprzyjemny zapach. Kapelusz suchy. | ||
| Tricholoma inamoenum wyraźny nieprzyjemny zapach; ostrza blaszek czernieją | lasy iglaste | |
| Tricholoma lascivum | ||
| 4.2. Zapach mączny lub inny. Kapelusz suchy. | ||
 | Tricholoma apium (g. selerowa) miąższ o silnym selerowym zapachu | |
| Tricholoma stiparophyllum (g. biaława) (=album) k. białawy z żóławym lub beżowobrązowym centrum; nieprzyjemny ziemisty zapach | na łąkach pod brzozami | |
| Tricholoma cnista k. białawy do cielistożółtego, pomarańczowożółtego, matowy; trz. krótki; bl. białe, czerwieniejące; sm. łagodny | pod bukami | |
| 4.3. Bez zapachu lub zapach przyjemny. Kapelusz lepki lub suchy. | ||
 | Tricholoma columbetta (g. gołębia) k. czysto biały, ewentualnie z różowymi, fioletowymi lub zielonymi plamami; m. zwarty, bez zapachu; | pod bukami i innymi drzewami liściastymi |
| Tricholoma resplendens k. biały z żółtoochrowym centrum; zapach aromatyczny, morelowy | pod świerkami | |
| Tricholoma acerbum k. suchy, masywny, beżowy do bladocynamonowego; m. z gorzkim posmakiem | lasy liściaste pod dębami, bukami | |
Copyright © 1998-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 13.04.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 19.01.2010 · została utworzona/was created 30.08.1998
wersja publikacji 13.04.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 19.01.2010 · została utworzona/was created 30.08.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Tricholoma.htm">gąska - Tricholoma - gąski - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Tricholoma.htm">gąska - Tricholoma - gąski - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>