| OwocnikFruitbody | Kapelusz zmiennej barwy od jasnoszerej do grafitowoszarej, czasem także z szarobrązowymi tonami, z promieniście ułożonymi drobne włókienkami lub łuseczkami, mogą być ułożone one mniej lub bardziej wyraźnie koncentrycznie; z wiekiem powoli żółknący poczynając od brzegu; powierzchnia kapelusza sucha; 25-60(80) mm średnicy; początkowo półkulisto-dzwonkowaty, potem wypukły, w końcu rozpostarty, z płaskim garbkiem; brzeg długo podwinięty, czasem z szarawymi resztkami włóknistej osłony. Blaszki białe do białawo-szarych, powoli żółknące z wiekiem (ale ta cecha może nie występować); szerokie, o ostrzu pofalowanym lub karbowanym, średnio gęste. Trzon białawy, szary, powierzchnia jedwabiście lśniąca, podłużnie szarawo włókienkowata, może żółknąć; czasem widoczne włókniste resztki osłony częściowej; 30-60 × 5-10 mm, krępy, równogruby, u niektórych egzemplarzy z wiekiem podstawa bywa rozszerzona; pełny. Miąższ biały, z tendencja do żółknięcia u starych egzemplarzy; zapach i smak silne, wyraźne mączne, smak łagodny. Pileus when young grey-brown, sometimes with a lilac tint, later gradually lighter-coloured, to creamy-beige and cracked into minute fibrous scales of dark brown colour and sometimes with a red tinge; with age slowly yellowing starting from the margin; dry; 25-60(80) mm in diameter; convex, with age plane, with a flat umbo; margin incurved for a long time, sometimes with remnants of a fibrous veil. | ||
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, z kroplami, 4.5-6 × 3-4 µm. Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, with drops, 4.5-6 × 3-4 µm. | ||
| Występowanie | Częsta. Pojedynczo i w grupach, od lata do jesieni, w różnych lasach, parkach, zaroślach, na poboczach dróg. Widespread. Solitary or gregarious, summer-fall, in hardwood and coniferous forests, in parks, shrubs and on roadsides. | ||
| WartośćImportance | Jadalność kontrowersyjna. Probably inedible. | ||
| UwagiRemarks | Przebarwianie się owocnika następuje (jeśli wogóle) u gąsek bardzo powoli - z wiekiem lub w razie uszkodzeń w przeciągu wielu godzin od zbioru, może być to żółknięcie (jak w przypadku tego gatunku) lub czerwienienie. Czasami wyróżnia się jako osobny gatunek Tricholoma argyraceum - nie żółknie, ma delikatniejsze owocniki, kapelusz srebrzystobiały o powierzchni z przylegającymi włókienkami i co najwyżej słabo łuseczkowatej.
Podobna gąska tygrysia (Tricholoma pardinum) rośnie w tych samych siedliskach, z grubymi dużymi łuskami na kapeluszu, trzon krępy, maczugowaty, silny mączny smak i zapach, zarodniki większe i strzępki ze sprzączkami. In Tricholoma sporocarp discolours very slowly (if at all) - with age or on injury after many hours since the pick, it may either turn yellow (as is the case with this species) or red. | ||
| W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) |
| ||
| W publikacjach po 2000 r. | Tricholoma scalpturatum (Fr.) Quel. ss. lato - Basidiomycota synonimy: T. argyraceum (Bull.) P. Kumm., T. inocybeoides Pears. uwagi: wg IF T. Aargyraceum = T. inocybeoides i jest to gatunek odrębny od T. scalpturatum Flisińska 2004 (as: Tricholoma inocybeoides i T. scalpturatum), Zieliński i in. 2007, Mleczko 2004, Ławrynowicz 2001a, Wojewoda 2008, Kujawa 2009 (as: T. argyraceum i T. scalpturatum), | ||
| Literatura (REFERENCES) | Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 - Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part n.431 [26III] Michael, Hennig, Kreisel, 1979 - Handbuch fur Pilzfreunde 3. Blatterpilze - Hellblattler (3 Auf. 1979) n.431 [18III] Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.162 [49] Grünert, H. i R., 1995 - Grzyby. Leksykon przyrodniczy. p.76 [7] Galli, R., 2003 2nd ed. - I Tricolomi. p.118 [136] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (5) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (5) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. |
Tricholoma scalpturatum (Fr.) Quél. (1872)
gąska żółknąca (gąska srebrzystoszara)
