edibleGREJ

Tricholoma scalpturatum (Fr.) Quél. (1872)

gąska żółknąca (gąska srebrzystoszara)
Tricholoma argyraceum (Bull.) Gill. auct. pl.

owocnik (Fruitbody)

Kapelusz zmiennej barwy od jasnoszerej do grafitowoszarej, czasem także z szarobrązowymi tonami, z promieniście ułożonymi drobne włókienkami lub łuseczkami, mogą być ułożone one mniej lub bardziej wyraźnie koncentrycznie; z wiekiem powoli żółknący poczynając od brzegu; powierzchnia kapelusza sucha; 25-60(80) mm średnicy; początkowo półkulisto-dzwonkowaty, potem wypukły, w końcu rozpostarty, z płaskim garbkiem; brzeg długo podwinięty, czasem z szarawymi resztkami włóknistej osłony.

Ten akapit w przeglądowej wersji atlasu ma dokładnie ten sam rozmiar co w pełnej wersji atlasu. Właściwa treść jest jednak zastąpiona tekstem który właśnie czytasz. Pełna w

Trzon białawy, szary, powierzchnia jedwabiście lśniąca, podłużnie szarawo włókienkowata, może żółknąć; czasem widoczne włókniste resztki osłony częściowej; 30-60 × 5-10 mm, krępy, równogruby, u niektórych egzemplarzy z wiekiem podstawa bywa rozszerzona; pełny.

Ten akapit w przeglądowej wersji atlasu ma dokładnie ten sam rozmiar co w pełnej wersji atlasu. Właściwa treść jest jednak zastąp

Pileus when young grey-brown, sometimes with a lilac tint, later gradually lighter-coloured, to creamy-beige and cracked into minute fibrous scales of dark brown colour and sometimes with a red tinge; with age slowly yellowing starting from the margin; dry; 25-60(80) mm in diameter; convex, with age plane, with a flat umbo; margin incurved for a long time, sometimes with remnants of a fibrous veil.
Lamellae white to off-white-gray, yellowing with age; broad, with uneven wavy or crenate edges.
Stipe whitish, gray, surface silky gloss, longitudinally fibrillose, may grow yellow; sometimes visible fibrous veil remains; 30-60 × 5-10 mm, equal, base sometimes wider; solid.
Flesh white, thin in the pileus; smell distinct farinaceous; taste mild, farinaceous.

zarodniki (Spores)

Wysyp zarodników biały. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, z kroplami, 4.5-6 × 3-4 µm.

Spore print white. Spores ellipsoid, smooth, hyaline, with drops, 4.5-6 × 3-4 µm.

występowanie

Częsta. Pojedynczo i w grupach, od lata do jesieni, w różnych lasach, parkach, zaroślach, na poboczach dróg.

Widespread. Solitary or gregarious, summer-fall, in hardwood and coniferous forests, in parks, shrubs and on roadsides.

wartość (Importance)

Jadalność kontrowersyjna.

Probably inedible.

uwagi (Remarks)

Przebarwianie się owocnika następuje (jeśli wogóle) u gąsek bardzo powoli - z wiekiem lub w razie uszkodzeń w przeciągu wielu godzin od zbioru, może być to żółknięcie (jak w przypadku tego gatunku) lub czerwienienie.
Czasami wyróżnia się jako osobny gatunek Tricholoma argyraceum - nie żółknie, ma delikatniejsze owocniki, kapelusz srebrzystobiały o powierzchni z przylegającymi włókienkami i co najwyżej słabo łuseczkowatej.
Trocholoma scalpturatum
T. pardinum

Ten akapit w przeglądowej wersji atlasu ma dokładnie ten sam rozmiar co w pełnej wersji atlasu. Właściwa treść jest jednak zastąpiona tekstem który właśnie czytasz. Pełna wersja to nie tylko pełen tekst opisó

In Tricholoma sporocarp discolours very slowly (if at all) - with age or on injury after many hours since the pick, it may either turn yellow (as is the case with this species) or red.
Sometimes Tricholoma argyraceum is distinguished as a separate species - it is not yellowing, has more delicate fruitbodies, the cap is silver-white and its surface with adpressed fibrils and sporadically slightly fibrillose-scaly.
Similar gray Tricholoma Tricholoma pardinum grows in the same habitats, has thick large scales on the cap, a squatty, clavate stipe, distinctly farinaceous taste and odour, spores are larger, septa with clamps.

znaleziska Tricholoma scalpturatum na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 156409 AD-19,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 177846 CC-90, 165076 DA-80, 165753 DA-80, 176777 DA-80, 120054 DE-56, 152477 DE-56, 175156 DE-56, 169373 GC-01, 170028 GC-12, 181496 GC-12, 181497 GC-12,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

120054 Tricholoma scalpturatum; 2,5 km NE,Wygoda,gm.Gidle,pow.radomszczański, DE-56; 06.10.2008; pobocze leśnej drogi,przy młodniku sosnowym (rośnie również kilka modrzewi),po drugiej stronie drogi wysokopienny las sosnowy z brzozami na obrzeżu i dębowym podrostem; na ziemi duża grupa 80-100 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi:
siedlisko
fot. 214257 fot. 214258 fot. 214259 fot. 214260 fot. 214261 fot. 214262

152477 Tricholoma scalpturatum; 2,5 km NE,Wygoda,gm.Gidle, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 26.10.2009; pobocze leśnej drogi,przy młodniku sosnowym (rośnie również kilka modrzewi),po drugiej stronie drogi wysokopienny las sosnowy z brzozami na obrzeżu i dębowym podrostem; na ziemi grupa ponad 100 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: przy poprzednim zgłoszeniu, fot. tak, notatka: nie
uwagi: potwierdzenie ubiegłorocznego stanowiska ze zgłoszenia ID120054

fot. 293512 fot. 293513 fot. 293514

156409 Tricholoma scalpturatum; 0,5 km na NW od Świebodzina, pow. Świebodzin, woj. lubuskie, AD-19; 17.11.2006; skaj lasu mieszanego(Pinus, Betula, Populus tremula); na ziemi gromadnie, kilkanascie; leg. Tomasz Ślusarczyk; det. Tomasz Ślusarczyk [Tricholoma scalpturatum ss. lato]; eksykat: tak nr. 604 w zielniku autora, fot. tak, notatka: tak
uwagi:
fot. 307165

165076 Tricholoma scalpturatum; Gdańsk Żabianka ul.Pomorska, woj. pomorskie, DA-80; 18.05.2010; Wzdłuż ulicy na trawniku pod szpalerem drzew-lipa,kasztanowiec; w ziemi wzdłuż ciągów komunikacyjnych-rowerowych,pieszych kilkanaście owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 338180 fot. 338181

165753 Tricholoma scalpturatum; Gdańsk Oliwa ul.Michałowskiego, woj. pomorskie, DA-80; 24.05.2010; Osiedle mieszkaniowe wśród lasu brzoza,klon; na trawniku kilkadziesiąt owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, fot. tak, notatka: tak Wykaz grzybów TPK Gdańsk
uwagi: fot. 340517
Stanowisko obserwuję od 2005 r.

169373 Tricholoma scalpturatum; około 1.5 km na południe od Supraśla, pow. pow. Białystok, woj. woj. podlaskie, GC-01; 27.05.2010; las iglasty w średnim wieku z domieszką krzewów liściastych; bezpośrednio na ziemi na skraju drogi leśnej w bezpośrednim sąsiedztwie leszczyny trzy owocniki tuż obok siebie lecz nie pozrastane; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 356322 fot. 356323 fot. 356324

170028 Tricholoma scalpturatum; około 6 km. na południe od Supraśla, pow. pow. Białystok, woj. woj. podlaskie, GC-12; 19.06.2010; Stary las mieszany; na poboczu drogi leśnej, bezpośrednio na ziemi trzy owocniki tużobok siebie; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 359023 fot. 359024 fot. 359025

175156 Tricholoma scalpturatum; 2,5 km NE,Wygoda,gm.Gidle, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 19.09.2010; pobocze leśnej drogi,przy młodniku sosnowym (rośnie również kilka modrzewi),po drugiej stronie drogi wysokopienny las sosnowy z brzozami na obrzeżu i dębowym podrostem; na ziemi duża grupa ponad 100 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: przy pierwotnym zgłoszeniu, fot. tak, notatka: nie
uwagi: 51st1'0,56"N 19st28'56,12"E

fot. 375095 fot. 375096 fot. 375097

siedlisko
fot. 375098

176777 Tricholoma scalpturatum; Gdańsk Oliwa dolina Samborowo Aleja dębowa, pow. gdański, woj. pomorskie, DA-80; 17.09.2010; las mieszany,buk,sosna,świerk,dąb,brzoza; w ziemi kilka owocników; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, fot. tak, notatka: tak Wykaz grzybów TPK Gdańsk
uwagi: fot. 379774

177846 Tricholoma scalpturatum; 2 km na NE od Wierzonki, pow. poznański, woj. wielkopolskie, CC-90; 10.09.2010; las nad brzegiem jeziora o składzie: brzoza, dąb, głóg; na ziemi prawie nad samym brzegiem jeziora grupa ok. 20-30 rosnących pojedynczo, niektóre pozrastane u podstawy trzonu; leg. Barbara Kudławiec; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, zostanie dostarczony Ani K., fot. tak, notatka: nagranie na dyktafon+mapka
uwagi: zdjęcia w wątku http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/370025.html

181496 Tricholoma scalpturatum; 4km, na południe od Supraśla, pow. pow. białostocki, woj. woj. podlaskie, GC-12; 19.09.2010; Stary mieszany las puszczański, pobocze leśnej drogi; na ziemi kilkadziesiąt owocników w jednej grupie; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 394149 fot. 394150 fot. 394151

181497 Tricholoma scalpturatum; 5 km, na południe od Supraśla, pow. pow. białostocki, woj. woj. podlaskie, GC-12; 19.09.2010; Stary mieszany las puszczański, pobocze leśnej drogi; na ziemi kilka owocników w jednej grupie; leg. Mirosław Gryc; det. Mirosław Gryc; eksykat: tak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 394156 fot. 394157 fot. 394158
grzybki znalezione około 1 km od tych ze zgłoszenia ID: 181496

literatura · references
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 — Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part [26III]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1979 — Handbuch fur Pilzfreunde 3. Blatterpilze - Hellblattler (3 Auf. 1979) [18III]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Grünert, H. i R., 1995 — Grzyby. Leksykon przyrodniczy. [7]
· Galli, R., 2003 2nd ed. — I Tricolomi. [136]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista 5 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 5 external links available in Full Version - use now

Copyright © 2000-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 20.11.2009 · została utworzona/was created 16.09.2000
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Tricholoma_scalpturatum.htm">gąska żółknąca - Tricholoma scalpturatum - gąska srebrzystoszara - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Tricholoma_scalpturatum.htm]gąska żółknąca - Tricholoma scalpturatum - gąska srebrzystoszara - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]