Lepista
gąsówka
owocnik (Fruitbody)
Z wyglądu podobne do lejkówek lub gąsek. Kapelusz nie higrofaniczny, mięsisty, u młodych egzemplarzy z podwiniętym brzegiem; barwy fioletowawej, niebieskawej, białawej, szarej, mięsnobrązowej, czerwonawobrązowej, żółtobrązowej. Blaszki przy trzonie zaokrąglone do mniej lub bardziej zbiegające. Trzon o powierzchni włókienkowatej. Postawa silnie przerośnięta z podłożem, z filcowatą grzybnią. Wysyp zarodników barwy blado-różowo-cielistej, kremowy, żółtawy lub białawy.
Zarodniki punktowane, rzadziej gładkie; nieamyloidalne, cyanofilne, niedojrzałe nieco zapadnięte. Cystyd brak. Sprzążki obecne.
występowanie
W Europie kilkanaście gatunków. Saprotroficzne, wyrastają na ziemi lub silnie rozłożonym drewnie. Często w czarcich kręgach.
wartość (Importance)
Chociaż wszystkie gatunki są jadalne, to większość może powodować niestrawność lub jest małowartościowa. Na pewno warto zbierać gąsówkę nagą (Lepista nuda) tworzącą duże, smaczne, fioletowe owocniki.
uwagi (Remarks)
Rodzaj podobny do rodzaju lejkówka (Clitocybe) oraz do rodzaju gąska (Tricholoma). Różni się od nich wyglądem zarodników i budową mikroskopową.
Klucz do Lepista (gąsówka)
Klucz oparto o:
Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84, Handbuch fur Pilzfreunde.
| gatunek | cechy charakterystyczne | śr.kap. [mm] | siedlisko, podłoże, występowanie |
| 1. Blaszki białawe, szarobrązowawe, ochrowe. | |||
| 1.1. Blaszki wycięte. | |||
| Lepista irina (gąsówka irysowa) | |||
| Lepista singeri | |||
Lepista luscina (gąsówka szarobrązowa) ![]() | |||
Lepista personata (gąsówka dwubarwna) (=saeva) ![]() ![]() t. fioletowy | 50-120(160) | na obrzeżach lasów i poza nimi częsta | |
| 1.2. Blaszki zbiegające. | |||
Lepista flaccida (gąsówka rudawa [gąsówka płowa, gąsówka podwinięta]) (=gilva, inversa) ![]() kapelusz ochrowożółty, mięsisty, z wodnistymi plamami, blaszki białe do żółtawych | lasy iglaste | ||
| Lepista densifolia kapelusz białawy, w centrum żółtawy lub brązowawy, bez plam, cienkomięsisty, bez zapachu Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | lasy iglaste i mieszane> rzadki pojedynczo | ||
Lepista nebularis (lejkówka szarawa [gąsówka mglista]) ![]() kapelusz szary, szarobrązowy, białawo oszroniony, mięsisty, bez plam; blaszki żółtawe; specyficzny zapach | lasy liściaste i iglaste bardzo pospolita | ||
| 2. Blaszki fioletowe lub lila. | |||
Lepista nuda (g. naga [gąsówka naga]) ![]() Warty uwagi duży grzyb jadalny o fioletowych owocnikach | częsta | ||
| Lepista glaucocana Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
Lepista sordida (gąsówka brudnofioletowa [gąsówka brudna]) ![]() | |||
literatura · references
· Horak, E. 2005. — Röhrlinge und Blätterpilze in Europa. [102]
· Moser, M., 1983 — Die Roehrlinge und Blaetterpilze (Polyporales, Boletales, Agaricales, Russulales) in Kleine Kryptogamenflora, Band IIb/2. [27]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1979 — Handbuch fur Pilzfreunde 3. Blatterpilze - Hellblattler (3 Auf. 1979) [18III]
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. [1]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. [5]
· Vesely, Kotlaba, Pouzar, 1972 — Prehled ceskoslovenskych hub. [11]
· Horak, E. 2005. — Röhrlinge und Blätterpilze in Europa. [102]
· Moser, M., 1983 — Die Roehrlinge und Blaetterpilze (Polyporales, Boletales, Agaricales, Russulales) in Kleine Kryptogamenflora, Band IIb/2. [27]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1979 — Handbuch fur Pilzfreunde 3. Blatterpilze - Hellblattler (3 Auf. 1979) [18III]
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. [1]
· Gumińska B., Wojewoda W., 1983 — Grzyby i ich oznaczanie. [5]
· Vesely, Kotlaba, Pouzar, 1972 — Prehled ceskoslovenskych hub. [11]
Copyright © 1998-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 18.11.2009 · została utworzona/was created 03.01.1998
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 18.11.2009 · została utworzona/was created 03.01.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Lepista.htm">gąsówka - Lepista - gąsówki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Lepista.htm]gąsówka - Lepista - gąsówki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Lepista.htm">gąsówka - Lepista - gąsówki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Lepista.htm]gąsówka - Lepista - gąsówki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]









