Lepista

gąsówka

owocnik (Fruitbody)

Z wyglądu podobne do lejkówek lub gąsek. Kapelusz nie higrofaniczny, mięsisty, u młodych egzemplarzy z podwiniętym brzegiem; barwy fioletowawej, niebieskawej, białawej, szarej, mięsnobrązowej, czerwonawobrązowej, żółtobrązowej. Blaszki przy trzonie zaokrąglone do mniej lub bardziej zbiegające. Trzon o powierzchni włókienkowatej. Postawa silnie przerośnięta z podłożem, z filcowatą grzybnią. Wysyp zarodników barwy blado-różowo-cielistej, kremowy, żółtawy lub białawy.

Zarodniki punktowane, rzadziej gładkie; nieamyloidalne, cyanofilne, niedojrzałe nieco zapadnięte. Cystyd brak. Sprzążki obecne.

występowanie

W Europie kilkanaście gatunków. Saprotroficzne, wyrastają na ziemi lub silnie rozłożonym drewnie. Często w czarcich kręgach.

wartość (Importance)

Chociaż wszystkie gatunki są jadalne, to większość może powodować niestrawność lub jest małowartościowa. Na pewno warto zbierać gąsówkę nagą (Lepista nuda) tworzącą duże, smaczne, fioletowe owocniki.

uwagi (Remarks)

Rodzaj podobny do rodzaju lejkówka (Clitocybe) oraz do rodzaju gąska (Tricholoma). Różni się od nich wyglądem zarodników i budową mikroskopową.
Klucz do Lepista (gąsówka)

Klucz oparto o:
Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84, Handbuch fur Pilzfreunde.
gatunekcechy charakterystyczneśr.kap. [mm]siedlisko, podłoże, występowanie
1. Blaszki białawe, szarobrązowawe, ochrowe.
1.1. Blaszki wycięte.
Lepista irina
Lepista irina (gąsówka irysowa)
  
 Lepista singeri
  
Lepista luscina
Lepista luscina (gąsówka szarobrązowa) GREJ
  
Lepista personata
Lepista personata (gąsówka dwubarwna) (=saeva) edibleGREJ
t. fioletowy
50-120(160)na obrzeżach lasów i poza nimi
częsta
1.2. Blaszki zbiegające.
Lepista gilva
Lepista flaccida (gąsówka rudawa [gąsówka płowa, gąsówka podwinięta]) (=gilva, inversa) edible
kapelusz ochrowożółty, mięsisty, z wodnistymi plamami, blaszki białe do żółtawych
 lasy iglaste
 Lepista densifolia
kapelusz białawy, w centrum żółtawy lub brązowawy, bez plam, cienkomięsisty, bez zapachu
Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now
 lasy iglaste i mieszane> rzadki
pojedynczo
Lepista nebularis
Lepista nebularis (lejkówka szarawa [gąsówka mglista]) edible
kapelusz szary, szarobrązowy, białawo oszroniony, mięsisty, bez plam; blaszki żółtawe; specyficzny zapach
 lasy liściaste i iglaste bardzo pospolita
2. Blaszki fioletowe lub lila.
Lepista nuda
Lepista nuda (g. naga [gąsówka naga]) good edible
Warty uwagi duży grzyb jadalny o fioletowych owocnikach
 częsta
 Lepista glaucocana

Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now
  
Lepista sordida
Lepista sordida (gąsówka brudnofioletowa [gąsówka brudna]) GREJ
  
Copyright © 1998-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 18.11.2009 · została utworzona/was created 03.01.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Lepista.htm">gąsówka - Lepista - gąsówki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Lepista.htm]gąsówka - Lepista - gąsówki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]