Tricholoma terreum (Schaeff.) Quél. (1871)

Kapelusz ciemnoszary do szarobrązowego; 40-80 mm średnicy, początkowo półkulisty do stożkowatego, potem wypukły lub rozpostarty, zwykle z uwypukleniem w centrum; powierzchnia sucha, matowa, podłużnie włókienkowata, z wiekiem drobno łuseczkowata barwy czarnoszarej, na brzegu mogą być drobne kosmki; w czasie suszy kapelusz może być promieniście popękany.

Blaszki początkowo białe, potem szarawe (wodnistobiałe), jasnopopielate, ku brzegowi kapelusza ciemniejsze; ostrze drobno piłkowane, dojrzałe często porozrywane; średnio gęste, szerokości 7-13 mm; z międzyblaszkami, dość gęste; ząbkiem wykrojone.

Trzon młody białawy, z wiekiem szary; 40-70 x 10-15 mm, cylindryczny, kruchy; powierzchnia włóknista lub z drobnymi kosmkami, u szczytu nieco mączyście oprószony; u starszych okazów wewnątrz gąbczasty, pusty.

Miąższ białawy, szarawy, w kapeluszu ciemniejszy, niezmienny, kruchy; smak łagodny, zapach słaby mączny lub brak zapachu.

Pileus dark grey to grey-brown; 40-80 mm in diameter, initially hemispherical to conic, later convex or plane, usually with a obtuse umbo; surface dry, dull, radialy fibrillose, with minute black-grey squamulae, at the margin may be found fine flocci; during drought the cap can be radially cracked.

Lamellae initially white, later greyish (watery-white), pale ash-grey, towards the margin of the cap darker; edge slightly crenate, mature often splitting; moderately close, 7-13 mm broad; with subgills, quite close; notched.

Stipe when young whitish, in age grey; 40-70 x 10-15 mm, cylindric, fragile; surface fibrillose or with fine flocci, in apex slightly mealy tomentose; in older specimens spongy inside, hollow.

Flesh whitish, greyish, in the cap darker, unchanging, brittle; taste mild, odour weakly farinaceous or none.

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, prawie kuliste, gładkie, z kroplami, 5-7 x 4-5 µm.

Spore print white. Spores broadly ellipsoid, subglobose, smooth, with droplets, 5-7 x 4-5 µm.

Gatunek pospolity. Wyrasta od sierpnia do listopada, zwykle w lasach sosnowych ale także w innych, zazwyczaj gromadnie, na piaskach i żyźniejszych glebach.

Common. Summer-fall, gregarious in coniferous and hardwood forest, most often under Pinus, on different types of soil.

Jadalny. Z uwagi na podobne inne gatunki gąsek o nieznanej jadalności raczej nie powinien byc zbierany.

Edible. There are many simillar species so not recommended because of species confusion.

Jest wiele podobnie zabarwionych gatunków gąsek. Gąska ziemista należy do mniejszych, ma szarawe blaszki, niezmienny miąższ i zapach mąki. Jako osobny gatunek bywa wyodrębniana gąska mysia (Tricholoma myomyces) - jest jaśniejsza, blaszki są kremowo zabarwione bez szarych odcieni, trzon biały, u młodych egzemplarzy z wyraźnymi włoknistymi resztkami osłony.

There are many gray Tricholoma species. Tricholoma terreum belongs to smaller ones, has grayish lamellae and unchanging flesh with farinaceous odour. Sometimes as separate specie is described Tricholoma myomyces - with lighter cap, lamellae are cream without gray tones, stipe white, in young specimes with trace of cortina on the stipe.