50 mm) licznie pod bukami / 
| OwocnikFruitbody |  Kapelusz młody czerwonobrązowy, kasztanowobrązowy, z oliwkowym odcieniem, pokryty grubą warstwą śluzu, w centrum ciemniejszy, z wiekiem suchy i czarnobrązowy, lśniący; powierzchnia bez strefowań, naga, gładka; początkowo wypukły, potem rozpostarty z niewyraźnym garbkiem, 40-80(120) mm średnicy; brzeg długo podwinięty, ostry, jaśniejszy.Blaszki białe, jasno ochrowo-żółtawe, z wiekiem czerwonobrązowo, rdzawo plamiste, na starość także z czerniejącym ostrzem; gęste, zatokowato przyrośnięte lub wykrojone. Trzon z czerwonobrązowymi włókienkami, w górze białawy, powierzchnia sucha, drobno kosmkowata, bez strefy pierścieniowej; 50-80 x 10-15 mm, równogruby, często w dolnej części rozszerzony i korzeniasto zakończony; sztywny, elastyczny, z wiekiem pusty. Miąższ biały, kremowy, uszkodzony brązowieje, w podstawie trzonu czerwonobrązowy; łagodny lub nieco gorzkawy, bez zapachu lub o słabym mącznym zapachu. Pileus young red-brown, chestnut-brown, with olive tint, covered thickly with mucus, centrally darker, with age dry and black-brown, glossy; surface not zonate, glabrous, smooth; initially convex, later expanding with an inconspicuous umbo, 40-80(120) mm in diameter; margin incurved for a long time, acute, lighter coloured. Lamellae white, light ochraceous-yellow, with age red-brown, rusty-spotted, at maturity also with blackening edge; close, sinuate. Stipe with red-brown fibrils, at apex whitish, surface dry, finely fibrillose, without ring zone; 50-80 x 10-15 mm, equal, often lower part enlarged and rooting; stiff, elastic, with age hollow. Flesh white, cream-coloured, injured turns brown, at the base of the stipe red-brown; mild or slightly bitterish, odourless or smell weak farinaceous. | ||
| ZarodnikiSpores | Wysyp zarodników biały. Zarodniki bezbarwne, jajowate, 5-7 x 3,5-5 µm. Spore print white. Spores hyaline, ovoid, 5-7 x 3,5-5 µm. | ||
| Występowanie | Dość częsta. Od lata do jesieni, w lasach liściastych, zwłaszcza pod bukami, zwykle w grupach a nawet kępkach. Widespread. Summer-fall. In hardwood forests, primarily under Fagus, solitary to gregarious, often almost clustered. VII3:00; VIII1:00; | ||
| WartośćImportance | Niejadalna. Inedible. | ||
| UwagiRemarks | Inne brązowe gąski z mniej lub bardziej śluzowatym kapeluszu i o mniej lub bardziej wyraźnym mącznym zapachu oraz smaku to występujące w lasach liściastych: Tricholoma ustaloides z wyraźną białą strefą pierścieniową na trzonie, gąska żółtobrunatna (Tricholoma fulvum) z siarkowożółtymi blaszkami i żółtym miąższem, gąska topolowa (Tricholoma populinum) wyrasta pod topolami z brązowiejącym trzonem i blaszkami. W lasach iglastych głównie pod sosnami można spotkać Tricholoma albobrunneum z porozrywaną strefą pierścieniową, gąska gorzkawa (Tricholoma stans) z gładkim, promieniście włóknistym i nieco śluzowatym kapeluszem, gąska dachówkowata (Tricholoma imbricatum) z drobno spękanym, suchym kapeluszem i Tricholoma pessundatum z silnie śluzowatym kapeluszem i czerniejącym ostrzami blaszek. Other brown Tricholoma with more or less mucous cap and more or less distinct farinaceous odour and taste are found in deciduous forests: Tricholoma ustaloides with distinct white ring zone on the stipe, Tricholoma fulvum with sulphur-yellow lamellae and yellow flesh, Tricholoma populinum grows under poplars and has browning stipe and gills. In deciduous forests mainly under pine-trees can be found Tricholoma albobrunneum with split ring zone, Tricholoma stans with a smooth, radially fibrillose and slightly mucous cap, Tricholoma imbricatum with minutely cracked, dry cap, and Tricholoma pessundatum with strongly mucous cap and with blackening edges of gills. | ||
| W rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) |
| ||
| W publikacjach po 2000 r. | Tricholoma ustale (Fr.) P. Kumm. - Basidiomycota synonimy: T. fulvellum (Fr.) Gillet Flisińska 2004, Ławrynowicz i in. 2002, Flisińska 2000, Lisiewska i Reszel 2000, Friedrich i Orzechowska 2002 , Lisiewska 2000, Łuszczyński 2007, Łuszczyński 2008, Gierczyk i in. 2009, | ||
| Literatura (REFERENCES) | Breitenbach J., Kraenzlin F., 1991 - Fungi of Switzerland 3 - Boletes & Agarics 1st part n.439 [26III] Michael, Hennig, Kreisel, 1979 - Handbuch fur Pilzfreunde 3. Blatterpilze - Hellblattler (3 Auf. 1979) n.209 [18III] Garnweidner, E., 1994 - Encyklopedia kieszonkowa - Grzyby. n.126 [3] | ||
| W Internecie (LINKS) | Lista (7) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać. List of (7) external links available in professional version; here use link on the left to locate it. | ||
| Fotografie 1:1 (Natural size photographs) |
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version |
Tricholoma ustale (Fr.: Fr.) Kummer
gąska bukowa (gąska ogorzała)
