Tricholoma saponaceum (Fr.: Fr.) P. Kumm.

Kapelusz zmiennej barwy, oliwkowy, szarobrązowy, szarozielony, żółtobrązowy, czarniawy; 40-80(100) mm średnicy, wypukły z podwiniętym brzegiem, dojrzały rozpostarty z nieregularnie pofałdowanym brzegiem; powierzchnia gdy wilgotna nieco lepka i słabo błyszcząca, poza tym sucha matowa; w czasie suchej pogody skórka może być popękana; miąższ w kapeluszu dość cienki.

Blaszki barwy od kremowej do zielonożółtawej, często poplamione rdzawobrunatno; rzadkie, grube; wykrojone lub zatokowato wycięte.

Trzon kremowy z wzdłużnymi szarobrązowymi włókienkami, barwy kapelusza ale jaśniejszy; miejsca uciśnięte powoli brązowieją, uszkodzone miejsca czasami przybierają barwę bladoróżową, zwłaszcza w podstawie trzonu; 45-80(100) x 15-30 mm, równogruby, ale też i nieregularny, powyginany; powierzchnia gładka lub z czarniawymi, drobnymi łuseczkami.

Miąższ białawy, czasem nabiegły czerwonawo. Zapach nieprzyjemny, stęchły zapach surowego mydła (szarego mydła, ługu). Smak łagodny do gorzkawego lub lekko słodkawego. Wszystkie części owocnika, w szczególności podstawa trzonu, po uszkodzeniu, w przeciągu kilkunastu minutach, mogą przebarwiać się blado czerwono, różowawo.

Wysyp zarodników biały. Zarodniki szerokoelipsoidalne, gładkie, nieamyloidalne, 5-6 x 3.5-4 µm.

Częsta. W lasach iglastych i liściastych. Owocniki wyrastają gromadnie od września do listopada.

Common. Summer-fall, usually gregarious in coniferous and deciduous forests on different types of soil.

Niejadalna. Słabo trująca.

Inedible, slightly poisonous.

Bardzo zmienny gatuenk. Dobrą cechą wyróżniająca jest czerwienienie miąższu (czasem po dłuższym czasie). Charakterystyczny zapach nie zawsze jest wyraźnie wyczuwalny.

Gąska czerwieniejąca (Tricholoma orirubens Quel.) tworzy owocniki podobne kształtem i barwą. Miąższ ma wyraźny mączny zapach. Blaszki za młodu białawe, po dojrzeniu są różowawe.