budowa owocnika
Owocniki średnie i małe. Kapelusz wypukły. U wielu gatunków ze śluzowatą powierzchnią. Blaszki szerokie, przyrośnięte. Dojrzałe czarnofioletowe. Przeważnie na ostrzu blaszki znajdują się cystydy. Trzon zwykle z wyraźnym pierścieniem, rzadziej z zanikającym. Wysyp zarodników brązowy, purpurowobrązowy lub czarno-brązowo-fioletowy. Zarodniki owalne, gładkie, z niewyraźną lub wyraźną porą rostkową.
występowanie
W Europie około 15(16) gatunków. Saprofity, przeważnie rosną na żyznej glebie i na rozkładającym się drewnie.
Klucz do Stropharia (pierścieniak)
| gatunek | cechy charakterystyczne | siedlisko, podłoże, występowanie | |
niebieskie - kapelusz niebieskozielony, niebieskawy; uwaga: może bardzo szybko odbarwiać się do brudnobiałego lub jasnożółtego jeśli nie, to przejdź do punktu nieniebieskie | |||
ostrza blaszek białe
jeśli nie, to przejdź do punktu ostrza blaszek tej samej barwy | |||
 | Stropharia aeruginosa (łysiczka niebieskozielona [pierścieniak grynszpanowy])  
| pospolicie; na resztkach drewna, ziemi, na ściółce w lasach różnego typu | |
Stropharia pseudocyanea (łysiczka zielononiebieska) (=albocyanea)   pierścień słabo wykształcony, włókienkowaty, szybko zanika lub brak; kapelusz blado-zielonożółty, szybko odbarwia się do ochrowego; dojrzałe blaszki purpurowo-brązowe do czekoladowo-brązowych | na terenach trawiastych; na resztkach traw | ||
ostrza blaszek tej samej barwy - ostrze blaszki tej samej barwy co powierzchnia blaszki; są na nim tylko chrysocystydy jeśli nie, to przejdź do punktu ostrza blaszek białe | |||
 | Stropharia caerulea (łysiczka niebieskawa [pierścieniak modry]) powierzchnia kapelusza silnie śluzowata gdy wilgotna, nie łuseczkowata, bez resztek osłony, ewentualnie słabe resztki osłony jedynie na brzegu kapelusza; dojrzałe blaszki z filetowo-szarym odcieniem; pierścień słaby, włókienkowaty, szybko zanika | częsty; na ziemi i na humusie w lasach i poza nimi | |
| Stropharia squamulosa powierzchnia kapelusza prawie sucha, pękająca w miarę dojrzewania na szorstkie, przylegające łuseczki; dojrzałe blaszki brązowe bez fioletowego odcienia | rzadki; na resztkach drewna liściastego | ||
nieniebieskie - kapelusz bez barw niebieskich, niebieskozielonych - jest białawy, żółtawy lub brązowy jeśli nie, to przejdź do punktu niebieskie | |||
| 2.1. Owocniki wyrastają na drewnie w lasach. Trzon poniżej pierścienia z łuseczkami. | |||
| 2.1.1. Owocniki mięsiste z mocnym trzonem. Kapelusz silnie śluzowaty. | |||
 | Stropharia hornemannii (łysiczka okazała)  kapelusz kremowy, czasem z fioletowym odcieniem | rzadki, związany z chłodniejszym klimatem na północy Europy, spotykany także w górach; owocniki wyrastają w grupach, na butwiejącym drewnie drzew liściastych, zwłaszcza brzozy ale także i na drewnie drzew iglastych | |
 | Pholiota albocrenulata (łuskwiak karbowany) (=Stropharia albocrenulata)  blaszki w miarę dojrzewania zarodników szarobrązowe z fioletowym odcieniem, z wiekiem do ciemnobrązowych; ostrze blaszki ząbkowane, u młodych owocników z kroplami | bardzo rzadki; owocniki wyrastają u podstawy żywych i martwych drzew liściastych i iglastych | |
| 2.1.2. Owocniki z cienkim miąższem i z bardzo długim i cienkim (<1cm) trzonem. Kapelusz nieco lepki. | |||
 | Stropharia squamosa (łysiczka łuskowata [pierścieniak łuskowaty])  Kapelusz oliwkowobrązowy, suchy ochrowo do rdzawobrązowego. Przeważnie bez garbka. | ||
| Stropharia thrausta Kapelusz ogniście pomarańczowobrązowy. Zwykle z małym garbkiem. Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | |||
| 2.2. Owocniki wyrastają na odchodach, słomie, glebie. Trzon bez łuseczek. | |||
| 2.2.1. Trzon śluzowaty. Owocniki małe, o cienkich trzonach. | |||
 | Stropharia semiglobata (łysiczka łajnowa [pierścieniak półkulisty]) k. jasny słomkowożółty do oliwkowożółtego z ciemniejszym, rdzawoochrowym centrum, +-półkulisty; bl. przyrośnięte, lub wykrojone; mniej lub bardziej wyraźny pierścień w górnej części trzonu; bez zapachu; podstawki 4-zarodnikowe | pastwiska, łąki itp., na nawozie; bardzo pospolity, w grupach, od czerwca | |
| Stropharia luteonitens k. stożkowato-wypukły, ochrowobrązowy do miodowożółtego; t. często korzeniasty, pierścień nietrwały, w połowie trzonu; zapach aromatyczny; podstawki 2 lub 4-zarodnikowe | nawożone łąki, ogrody itp. | ||
| 2.2.2. Trzon suchy. | |||
| 2.2.2.1. Duże owocniki. Średnica kapelusza 5-17 cm. Trzon grubszy niż 1 cm. | |||
 | Stropharia rugosoannulata (łysiczka uprawna [pierścieniak uprawny]) z grubym pierścieniem, trzon poniżej pierścienia bez łuseczek | na resztkach drewna, kompostowanych trocinach, słomie | |
| 2.2.2.2. Kapelusz o średnicy poniżej 6 cm. Trzon cieńszy niż 1 cm. | |||
| 2.2.2.2.1. Kapelusz prawie suchy. Trzon z wyraźnym pierścieniem rowkowanym na górnej części. | |||
 | Stropharia coronilla (łysiczka murawowa [pierścieniak wieńczony]) k. jasnoochrowy do jasnożółtego; bl. z wiekiem purpurowobrązowe; zarodniki 6.5-10 µm długości | częsty tereny trawiaste, pomiędzy ziołami, na resztkach roślinnych | |
 | Stropharia melanosperma k. biały z żółtawym centrum; bl. z wiekiem czarnoszare; zarodniki długości 9-11 µm | ||
| 2.2.2.2.2. Trzon i kapelusz z grubą warstwą śluzu. Trzon z niewyraźnym, zasnówkowatym pierścieniem. | |||
Stropharia albonitens  | |||
 | Stropharia inuncta (łysiczka kruchaweczkowata) | ||
wybrane znaleziska · selected collections
|
literatura · references
· Bas C., Kuyper Th. W., Noordeloos M.E., Vellinga E.C. 1999 — Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 4. Strophariaceae, Tricholomataceae. [80.4]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1981 — Handbuch fur Pilzfreunde 4. Blatterpilze - Dunkelblattler (2 Auf. 1981) [18IV]
· Bas C., Kuyper Th. W., Noordeloos M.E., Vellinga E.C. 1999 — Flora Agaricina Neerlandica. Vol. 4. Strophariaceae, Tricholomataceae. [80.4]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1981 — Handbuch fur Pilzfreunde 4. Blatterpilze - Dunkelblattler (2 Auf. 1981) [18IV]
Copyright © 1998-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 03.03.2006 · została utworzona/was created 29.10.1998
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 03.03.2006 · została utworzona/was created 29.10.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Stropharia.htm">pierścieniak - Stropharia - pierścieniaki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Stropharia.htm]pierścieniak - Stropharia - pierścieniaki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Stropharia.htm">pierścieniak - Stropharia - pierścieniaki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Stropharia.htm]pierścieniak - Stropharia - pierścieniaki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]