edibleGREJ

Stropharia rugosoannulata Farlow ex Murr.

łysiczka uprawna (pierścieniak uprawny)
Psilocybe rugosoannulata · Stropharia ferrii Bres. · Stropharia eximia Benedix
Stropharia rugosoannulata
pokrój · habit; 11.08.2005, okolice Wrocławia, dolina Odry-Oławy; znal. 050811.6
copyright © by Marek Snowarski
Stropharia rugosoannulata
Stropharia rugosoannulata
pokrój · habit

owocnik (Fruitbody)

Stropharia rugosoannulata
Stropharia rugosoannulata
sporeprint
Kapelusz duży, 60-160(200) mm średnicy; młody ciemno winno-brązowy, z wiekiem coraz jaśniejszy ochrowo-brązowy aż do kremowego, czasem od początku żółtawo-kremowy z ciemniejszymi winno-czerwonymi włókienkami; początkowo stożkowato-wypukły, potem wypukły do płaskiego; powierzchnia tylko nieco lepka gdy wilgotna, poza tym sucha, początkowo z nieregularnymi resztkami osłony, potem naga, gładka, matowa, śliska; brzeg ostry, długo podwinięty.

Blaszki początkowo jasno dymno-szare, potem ciemnieją, szaro-błękitne do fioletowo-czarnych; gęste, szeroko przyrośnięte; ostrza białawe.

Trzon biały, żółknący; gruby, 70-150 x 15-30 mm, cylindryczny lub z nieco rozszerzoną podstawą; pełny; pierścień gruby, biały, jego resztki czasem mogą pozostać na brzegu kapelusza i na trzonie; trzon z długimi włókienkami, poniżej pierścienia gładki, nie łuseczkowaty; u podstawy ryzomorfy.

Miąższ biały, dość gruby w kapeluszu; zapach ziołowo-rzodkwiowy (przypomina świeżo ściętą trawę) ale dość przyjemny aromatyczny; smak łagodny, rzodkwiowy, nieco cierpki.

Barwa wysypu zarodników ciemno brązowo-fioletowa.

Pileus large, 60-160(200) mm in diameter; young dark vinaceous-brown, with age gradually lighter ochraceous-brown to cream-coloured, sometimes from the start yellowish-cream coloured with darker vinaceous fibrils; initially conic-convex, later convex to plane; surface only slightly viscid when wet, otherwise dry, at first with irregular veil remains, then glabrous, smooth, dull, slippery; margin acute, incurved for a long time.

Lamellae initially light smoke-coloured, later darkening, grey-blue to violet-black; close, adnate; edges whitish.

Stipe white, yellowing; thick, 70-150 x 15-30 mm, cylindrical or with somewhat enlarged base; solid; ring thick, white, ring remains may be visible at the pileal margin and on the stipe; stipe with long fibrils, surface below the ring smooth, scaleless; at the base rhizomorphs.

Flesh white, quite thick in the cap; odour herbaceous-raphanoid (reminding of freshly cut grass) but quite pleasant aromatic; taste mild, raphanoid, slightly acrid.

Spore print dark brown-violet.

zarodniki (Spores)

Stropharia rugosoannulata
Stropharia rugosoannulata
Zarodniki elipsoidalno-jajowate, grubościenne, z porą rostkową, 9.5-12 x 7-9 µm.

Spores ellipsoid-ovoid, thick-walled, with a germ pore, 9.5-12 x 7-9 µm.

występowanie

Pojedynczo i gromadnie, poza lasami, na ścinkach drewna, kompostowanych trocinach, słomie. Po raz pierwszy pojawił się w Europie w połowie XX wieku, prawdopodobnie zawleczony z Ameryki Północnej.

Solitary or gregarious, on mulch of wood, straw etc.

wartość (Importance)

Jadalny i uprawiany na słomie. Przynajmniej taka była moda w Polsce lat 70-80, ostatnimi czasy jednak nic o nim nie słyszałem. Musi być dobrze usmażony bo inaczej może powodować dolegliwości gastryczne.

Edible and cultivated on straw.

uwagi (Remarks)

Stropharia hornemannii
S. hornemannii
Inny podobny duży pierścieniak to łysiczka okazała (Stropharia hornemannii), ten wyrasta wyłacznie w lasach, na drewnie drzew iglastych, trzon poniżej pierścienia jest wyraźnie biało łuseczkowaty, pierścień jest bardziej delikatny.

Another large Stropharia - Stropharia hornemannii, grows exclusively in forests, on the conifers, its stipe below the ring is distinctly white squamulose, the ring more delicate.

wybrane znaleziska · selected collections

Stropharia rugosoannulata
5 fot. · 05 08 11 6
(okolice Wrocławia, dolina Odry-Oławy) na starych łodygach kukurydzy, na brzegu pola uprawnego · (on old Zea mays straw)
Stropharia rugosoannulata
5 fot. · 06 06 16 1
(Góry Kaczawskie )
Stropharia rugosoannulata
11 fot. · 02 06 01 1 (Marek Snowarski)
(okolice Trutnova, Czechy)
spores: 10.5 × 6.8, Q= 1.5, N= 26
Stropharia rugosoannulata
16 fot. · 00 06 03 1 (Marek Snowarski)
(ok. Łagowa Lubuskiego) dwa owocniki na trawniku · (two specimens on lawn)
identification: Stropharia rugosoannulata ?
spores: 12.5 × 7.5, Q= 1.7, N= 14

strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w Pełnej Wersji - przejdź teraz
page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in Full Version - use now

znaleziska Stropharia rugosoannulata na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2012.01.15

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 155740 AD-19, 169767 CA-89, 166288 CE-37, 166289 CE-37, 166290 CE-37, 166291 CE-37, 169582 CE-37, 166102 DE-55, 174684 DE-56, 166107 DE-66, 167612 DF-68,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 165526 CA-88, 189512 CA-89, 134667 CE-30, 192287 CE-37, 192288 CE-37, 192290 CE-37, 192381 CE-37, 192382 CE-37, 193005 CE-37, 193133 CE-48, 167154 DE-55,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2012.01.15

134667 Stropharia rugosoannulata; Łozina, pow. wrocławski, dolnośląskie, ok. 700m SW, CE-30; 13.06.2009; plantacja wierzby podszyta trawą; na ziemi 5 owocników na przestrzeni kilkudziesięciu metrów kwadratowych, ok.5-10 m wgłąb uprawy, przy jej południowej krawędzi; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: tak, zostanie przekazany Kustoszowi Bazy,
uwagi:
fot. 247300 fot. 247301 fot. 247302 fot. 247303 fot. 247304 fot. 247305

155740 Stropharia rugosoannulata; 1 km na NE od Lubogóry, pow. Świebodzin, woj. lubuskie, AD-19; 14.09.2008; skraj pola uprawnego; na ziemi pojedynczo; leg. Tomasz Ślusarczyk; det. Tomasz Ślusarczyk; eksykat: tak nr. 1000* w zielniku autora, fot. tak, notatka: tak
uwagi:
fot. 304762 fot. 304763

165526 Stropharia rugosoannulata; Warzenko k/Chwaszczyna, pow. Żukowo, woj. pomorskie, CA-88; 23.05.2010; pole uprawne obsiane zbożem; w ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: nie, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 339826

166102 Stropharia rugosoannulata; 1 km W,Józefów,gm.Ładzice, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 26.05.2010; nieobsiane pole wsród nieużytków; na ziemi kilkanaście owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 16/JN/28.12.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 342056 fot. 342057 fot. 342058

W ubiegłym roku 25 października znalazłem w okolicy (1,5 km na pdwsch) znacznie więcej tych pierścieniaków (80-100 sztuk).Rosły one na polu oziminy.
fot. 342059 fot. 342060 fot. 342061

166107 Stropharia rugosoannulata; 300 m S,Zagórze,gm.Gidle, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-66; 29.05.2010; pole uprawne; na ziemi ponad 50 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 17/JN/28.12.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 342073 fot. 342074 fot. 342075

166288 Stropharia rugosoannulata; 500 m W od zabudowań Żdżar, pow. wieruszów, woj. łódzkie, CE-37; 21.05.2010; ; na ziemi, na polu ziemniaków 32 osobniki; leg. Piotr Zawada; det. Mirosław Wantoch-Rakowski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 12/PZ/3.01.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: na forum: http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/338923.html
fot. 342760 fot. 342761 fot. 342762 fot. 342763

166289 Stropharia rugosoannulata; 30m W od zabudowań Żdżar, pow. wieruszów, woj. łódzkie, CE-37; 21.05.2010; zagajnik - olchy, brzozy, topole; na pniaku topoli pojedynczo; leg. Piotr Zawada; det. Jakub Węcławski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 9/PZ/3.01.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: na forum: http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/338950.html
fot. 342769 fot. 342770 fot. 342771 fot. 342772

166290 Stropharia rugosoannulata; 800 m W od zabudowań Żdżar, pow. wieruszów, woj. łódzkie, CE-37; 28.05.2010; pole; na ziemi, zaorane pole i posiany łubin 23 osobniki; leg. Piotr Zawada; det. Zygmunt Augustowski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 11/PZ/3.01.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: na forum: http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/341318.html
fot. 342780 fot. 342781 fot. 342782 fot. 342783 fot. 342784

166291 Stropharia rugosoannulata; 40 m S od zabudowań Kamionki, pow. wieruszów, woj. łódzkie, CE-37; 01.06.2010; pole; na ziemi, zaorane pole masowo, doliczyłem do 40 szt. i były jeszcze w podmokłej części pola; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 10/PZ/3.01.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: osobniki od młodych do starszych, widoczne z daleka
fot. 342792 fot. 342793 fot. 342794 fot. 342795 fot. 342796 fot. 342797

167154 Stropharia rugosoannulata; Lipie,gm.Radomsko, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-55; 13.08.2005; trawiasta ścieżka w lesie sosnowym;w miejscu tym wyrzucano różne materiały m.in.trawę i gruz z rozbiórki; w trawie i roślinności zielnej,na ziemi przemieszanej z materiałem roślinnym grupa 6 owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: brak, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 346049 fot. 346050 fot. 346051 fot. 346052

167612 Stropharia rugosoannulata; Tyniec (Kraków)/Skawina w kierunku Podgórek Krakowskich, pow. krakowski, woj. małopolskie, DF-68; 22.06.2010; przy drodze leśnej biegnącej obok liściastego lasu; w trawie, w miejscu w którym składowane było w zimie drzewo po wycince w grupie 3 szt; leg. Waldemar Czerniawski; det. Waldemar Czerniawski; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 4/WC/4.01.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: fot. 347927 fot. 347928

169582 Stropharia rugosoannulata; 200-300 E od zabudowań Żdżar (Podjama), pow. wieruszów, woj. łódzkie, CE-37; 06.08.2010; pole uprawne; na ziemi, ściernisko - po jęczmieniu jarym 36 sztuk, rozrzucone na odległości 100 m; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 8/PZ/3.01.11, fot. tak, notatka: nie
uwagi: N51.13'47'' E18.15'10''
fot. 357481 fot. 357482 fot. 357483 fot. 357484 fot. 357485

169767 Stropharia rugosoannulata; Gdańsk Oliwa ul.Spacerowa Rynarzewo, woj. pomorskie, CA-89; 08.08.2010; Las mieszany,sosna,buk; w ziemi wraz z maślakami ziarnistymi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: BGF/BF/MWR/100808/0002, fot. tak, notatka: tak Wykaz grzybów TPK Gdańsk
uwagi: fot. 358111

174684 Stropharia rugosoannulata; Martelicha (Radomsko),100 m na pd od zabudowań, pow. radomszczański, woj. łódzkie, DE-56; 29.08.2010; liściaste zadrzewienia nad zarastającym śródleśnym stawem; na gnijącej,wyrzuconej w lesie kupce trocin dwie grupy owocników w różnym wieku; 7 owocników młodych i co najmniej dwa razy tyle zejściowych; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: Tak, w Stacji ZBŚRiL PAN, 15/JN/28.12.10, fot. tak, notatka: nie
uwagi: przybliżone namiary 51st 02' 25,4"N 19st 27' 10,1"E

fot. 373853 fot. 373854 fot. 373855

189512 Stropharia rugosoannulata; Księże błota-Chwaszczyno, pow. kartuski, woj. pomorskie, CA-89; 12.08.2011; Pole uprawne zboże; w ziemi dwa owocniki; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza bazy, fot. tak, notatka: tak,Spis grzybów TPK i okolic
uwagi: fot. 435467
148 m.npm.

192287 Stropharia rugosoannulata; 150 m na S od Młyna Krupka (Piaski), pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-37; 09.07.2011; las olchowy; na ziemi pojedynczy; leg. Piotr Zawada; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak, wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Las prywatny, działka nr 266/1. Gmina Bolesławiec. Omówiony w wątku:http://www.bio-forum.pl/cgi-local/board-auth.cgi?file=/33/426158.html
fot. 448494 fot. 448495 fot. 448496

192288 Stropharia rugosoannulata; 100m na W od zabudowań Żdżar (Podjamy), pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-37; 18.08.2011; zaorane ściernisko, bardzo wyschnięte; na ziemi masowo, na pow. ok.10m2 były 64 osobniki; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: tak, wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Gmina Bolesławiec. Żdżary (Podjama)działka nr 218.
fot. 448500 fot. 448501

192290 Stropharia rugosoannulata; 600m na N-W od zabudowań Piasków (Stare Piaski), pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-37; 27.07.2011; krzaki olchowo-brzozowe, na skraju pól i łąk; na ziemi dwa owocniki; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: tak, wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Gmina Bolesławiec. Działka nr 307/1
fot. 448518 fot. 448519

192381 Stropharia rugosoannulata; 300 m na N-E od zabudowań Mieleszyna (Kolonia Duchowna), pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-37; 11.10.2011; pole oziminy i ściernisko; na ziemi masowo, pojedynczo i w grupach na pow. 300m2; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: tak, wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Działki nr 2804 i 2805. Gmina Bolesławiec.
fot. 448978 fot. 448979 fot. 448980

192382 Stropharia rugosoannulata; 350 m na E od zabudowań Żdżar (Koziołek), pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-37; 10.10.2011; zaorane ściernisko; na ziemi w rozproszeniu - 7 owocników; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: tak, wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Działka nr 108. Gmina Bolesławiec.
fot. 448985 fot. 448986 fot. 448987

193005 Stropharia rugosoannulata; 400 m na N-E od zabudowań Żdżar (Podjaworek), pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-37; 24.10.2011; podorane ściernisko; na ziemi kilkadziesiąt owocników; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: tak, wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Działka nr 997/1 - Żdżary. Gmina Bolesławiec.
fot. 452127 fot. 452128 fot. 452129

193133 Stropharia rugosoannulata; 30 m na S od zabudowań Dzietrzkowic, pow. wieruszowski, woj. łódzkie, CE-48; 26.10.2011; pole uprawne; na ziemi pojedynczy; leg. Piotr Zawada; det. Piotr Zawada; eksykat: tak, wyślę Ani, fot. tak, notatka: nie
uwagi: Dzietrzkowice działka 653/2.Gmina Łubnice.
fot. 452898 fot. 452899

literatura · references
· Breitenbach J., Kraenzlin F., 1995 — Fungi of Switzerland 4 - Agarics 2nd part [26IV]
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. [1]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· baza „publikacje po 2000 r.”

w Internecie · direct links — lista 8 linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w Pełnej Wersji - przejdź teraz
list of 8 external links available in Full Version - use now

Copyright © 2002-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 24.01.2007 · została utworzona/was created 01.06.2002
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Stropharia_rugosoannulata.htm">łysiczka uprawna - Stropharia rugosoannulata - pierścieniak uprawny - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Stropharia_rugosoannulata.htm]łysiczka uprawna - Stropharia rugosoannulata - pierścieniak uprawny - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]