lejkówka szarawa


Lepista nebularis (Fr.) Harmaja (1974)
lejkówka szarawa (gąsówka mglista)

syn. Clitocybe nebularis (Batsch) P. Kumm.


Lepista nebularis
22.10.2004, Wrocław, dolina Bystrzycy; znal. 041022.3
Copyright © by Marek Snowarski
Lepista nebularis
pod bukami / under beech; 16.10.1998, Dolny Śląsk, okolice Żmigrodu
Copyright © by Marek Snowarski
Lepista nebularis
młode owocniki / young sporocarps; 19.09.1998, Dolny Śląsk, okolice Obornik Śląskich
Copyright © by Marek Snowarski
Lepista nebularis
stare owocniki na ściółce pod świerkami / old specimens, under spruce; 15.10.1998, Dolny Śląsk, okolice Twardogóry
Copyright © by Marek Snowarski

OwocnikFruitbody Owocniki duże. Kapelusz stalowoszary, ciemniejszy lub jaśniejszy, popielatoszary, brązowawy, białawy; 50-150(250) mm, początkowo wypukły, potem płaski i nieco wklęsły; powierzchnia gładka i matowa, za młodu wyraźnie oszroniona; brzeg kapelusza silnie i długo podwinięty.
Blaszki białawe, bladokremowe, żółtawe; wąskie, gęste; przyrośnięte do lekko zbiegających; łatwo oddzielają się od kapelusza.
Trzon barwy kapelusza ale jaśniejszy; 60-100(150) x 15-30 mm, gruby, u podstawy zwykle rozszerzony, buławkowaty, z grubą białą grzybnią przerośniętą z podłożem; powierzchnia wzdłużnie włókienkowata.
Miąższ białawy, niezmienny; w kapeluszu gruby; smak łagodny, nieco ziemisty (słodko-mączysty, kwaskowaty); zapach wyraźny, bardzo charakterystyczny, niezbyt miły (kwaskowaty, mączno-zjełczały, określany także jako "zapach mokrych szmat").

Sporocarps large. Pileus steel-gray, darker or lighter, smoky-gray, brownish, whitish; 50-150(250) mm, convex, in age plane to depressed; surface smooth, dull, at first pruinate; margin at first distinctly incurved.
Lamellae whitish, pale cream, yellowish; narrow; crowded; adnate to short decurrent; easily separated from pileal trama.
Stipe concolorous with pileus but lighter; 60-100(150) x 15-30 mm, thick, enlarged at the base, with distinct white mycelium connected with substrate; surface longitudianly fibrilose.
Flesh whitish, unchanging; in pileus thick; taste mild, sweetish-acidic-farinaceous; odour distinct, characteristic, unpleasant, acidic, farinaceous.

ZarodnikiSpores   Wysyp kremowy, kremowożółty. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, nieayloidalne, ściany zarodników cjanofilne, 6-7 x 3-4 µm.
  Spore print cream, cream-yellow. Spores ellipsoid, smooth, inamyloid, spore wall cyanophilous, 6-7 x 3-4 µm.
Występowanie   Bardzo pospolity. Owocniki wyrastają w grupach, w chłodniejszej części jesieni, w różnego typu lasach i zaroślach.
  Very common. During colder part of fall, gregarious in different types of forests.
IX2:98; X1:09; X2:98; X3:04; XI1:97;
WartośćImportance   Jadalna. Z uwagi na specyficzny zapach, przez niektórych odbierany jako nieprzyjemny, zwłaszcza podczas gotowania, nie jest zbyt często zbierana.
  Edible but becouse of unpleasant odour rarely picked.
UwagiRemarks Gąska mglista jest charakterystycznym grzybem pełni i późnej jesieni. Nie ma w Polsce tradycji jego jedzenia, a że jest pospolita i swoją uwagą oraz grupowym występowaniem zwraca uwagę grzybiarzy, to często o ten grzyb pytają.

Gąsówka mglista to gatunek wyróżniający się swoimi zapachem, rozmiarami i kształtem. Oznaczając grzyby do jedzenia nie wolno opierać się wyłącznie na takich cechach jak ogólny wygląd i wielkość lecz trzeba sprawdzić zgodność wszystkich cech w opisie gatunku. Podobną barwę, rozmiar i pokrój do gąsówki mglistej ma dzwonkówka trująca (Entoloma sinuatum) – odróżnia się ona różowawymi blaszkami i różowym wysypem zarodników.

This specie is well characterised with its smell, size, shape but one must check other characters. E. g. simillar look got poisonous Entoloma sinuatum - which however got yellowish then salmon-pink gills and pink sporeprint.

Pasożytniczy pochwiak Warto przyglądać się starym, rozkładającym się owocnikom gąsówki mglistej, bo może na nich wyrastać bardzo rzadki pasożytniczy pochwiak grzybolubny (Volvariella surrecta).
W publikacjach po 2000 r. Clitocybe nebularis (Batsch) P. Kumm. - Basidiomycota
synonimy: Lepista nebularis (Batsch) Harmaja
Flisińska 2004 (as: Lepista nebularis), Ławrynowicz i in. 2002 (as: Lepista nebularis), Flisińska 2000 (as: Lepista nebularis), Nita i Bujakiewicz 2005 (as: Lepista nebularis), Bujakiewicz 2004 (as: Lepista nebularis), Bujakiewicz i Kujawa 2000 (as: Lepista nebularis), Lisiewska i Strakulska 2002 (as: Lepista nebularis), Lisiewska i Marach 2002 (as: Lepista nebularis), Lisiewska i Reszel 2000 (as: Lepista nebularis), Celka 2002 (as: Lepista nebularis), Friedrich i Orzechowska 2002 (as: Lepista nebularis), Stasińska 2008a, Lisiewska i Galas-Świdurska 2005 (as: Lepista nebularis), Lisiewska 2004 (as: Lepista nebularis), Wilga 2004b (as: Lepista nebularis), Ławrynowicz 2001a (as: Lepista nebularis), Celka 2000 (as: Lepista nebularis), Ławrynowicz i Stasińska 2000 (as: Lepista nebularis), Halama i Panek 2000, Lisiewska 2000 (as: Lepista nebularis), Lisiewska i Malinger 2001 (as: Lepista nebularis), Lisiewska i Król 2007, Adamczyk i in. 2008, Łuszczyński 2007 (as: C. nebularis i Lepista nebularis), Łuszczyński 2008, Kujawa 2008, Ławrynowicz 2000 (as: Lepista nebularis), Wilga 2000b (as: Lepista nebularis), Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Gerhardt, E., 1995 - Przewodnik grzyby. n.168 [1]
Fluck, M., 1995 - Jaki to grzyb? n.211 [2]
Wojewoda W., 1994 - Podręczny atlas grzybów. n.54 [4]
Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. n.315 [5]
Grünert, H. i R., 1995 - Grzyby. Leksykon przyrodniczy. n.84 [7]
Dermek A., 1988 - Grzyby znane i mniej znane. n.117 [9]
Klan J., Vancura B., 1981 - Grzyby. n.52 [10]
Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 - Houby. p.152 [49]
W Internecie (LINKS) Lista (13) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (13) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.
Fotografie 1:1
(Natural size photographs)
Strona z fotografiami sprowadzonymi do naturalnego rozmiaru (skala 1:1) dostępna tylko w wersji profesjonalnej
Page of natural size photographs (scale 1:1) availlable in professional version


Wybrane znaleziska. Kliknij na miniaturkę aby zobaczyć tablicę wszystkich fotografii:
Selected collections. Click on small photo to see all pictures:
Lepista nebularis

04 10 22 - 3 - 3 fot.
(Wrocław, dolina Bystrzycy)



Copyright © 1998-2010 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 07.01.2010 (utworzona/CREATED 03.01.1998) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.03.10w


praca |