Clitocybe
lejkówka
budowa owocnika
Owocniki zwykle mięsiste, zwłaszcza środkowa część kapelusza. Kapelusz przeważnie lejkowaty, brzeg w młodości podwinięty. Higrofaniczny lub nie. Blaszki cienkie, szeroko przyrośnięte do trzonu, u większości gatunków daleko zbiegające na trzon. Białe do szarobrązowych. Nigdy nie dają się oddzielić do kapelusza. Prawie nigdy nie rozgałęziają się. Trzon pełny lub pusty, bez pierścienia. Konsystencja miąższu w trzonie elastyczna, włóknista. Wysyp zarodników najczęściej biały, może też być kremowy lub różowy. Zarodniki nieamyloidalne, eliptyczne, gładkie.
występowanie
Rodzaj lejkówka obfituje w liczne, przeważnie trudne od odróżnienia gatunki grzybów saprotroficznych. Są to grzyby saprofityczne, wyrastające w lesie i poza lasami na terenach trawiastych, zazwyczaj jesienią, często w grupach lub kręgach.
wartość (Importance)
Wśród lejkówek znajdują się grzyby jadalne, ale o niewielkiej wartości kulinarnej. W grupie białych lejkówek są gatunki niebezpiecznie trujące, o dużej zawartości muskaryny.
uwagi (Remarks)
Gatunki higrofaniczne są łatwe do pomylenia z przedstawicielami rodzaju Pseudoclitocybe. Gatunki nie higrofaniczne, o cjanofilnych zarodnikach są wyodrębnione w rodzaj gąsówka (Lepista).
Klucz do Clitocybe (lejkówka)
Klucz oparty o podział zaprezentowany w
Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84, Handbuch fur Pilzfreunde.
| gatunek | cechy charakterystyczne | występowanie |
| 1. Kapelusz biały do kremowego lub silnie białawo oszroniony. | ||
| 1.1. Kapelusz nie higrofaniczny, nieco oszroniony. | ||
 | Clitocybe geotropa (l. ziemnozwrotna [lejkówka ziemnozwrotna])   | rzadki |
| Clitocybe catinus (lejkówka miseczkowata) | ||
| 1.3. Kapelusz nie higrofaniczny. Wyraźnie oszroniony. | ||
| 1.3.1. W lasach. Zobacz też bruzdniczek największy (Clitopilus prunulus) | ||
 | Clitocybe phyllophila (l. liściowa)  k. biało oszroniony, pod tą warstwą czerwonawo-brązowawy; zapach aromatyczno-grzybowy | na ściółce świerkowej, bukowej lub innych drzew; w grupach i kręgach; częsty |
 | Clitocybe pruinosa (lejkówka oszroniona)  | |
Clitocybe candicans (lejkówka biaława)  Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now | ||
| Clitocybe tenuissima | ||
| Clitocybe tornata (lejkówka gęstoblaszkowa) | ||
| 1.3.2. Poza lasami. | ||
| Clitocybe rivulosa (lejkówka jadowita [lejkówka odbielona]) (=dealbata) | ||
| Clitocybe augeana | ||
| 2. Kapelusz żółtobrązowy, rudy lub rdzawobrązowy. Nie oszroniony. | ||
| 2.1. Kapelusz nie higrofaniczny. | ||
| 2.1.1. Podstawa trzonu bez sznurów grzybni. | ||
 | Clitocybe gibba (lejkówka żółtobrązowa [lejkówka lejkowata]) kapelusz jasnoochrowy, matowy, wcześnie lejkowaty i zwykle z garbiem w centrum, zapach aromatyczny | lasy liściaste i iglaste; pospolita; w grupach |
 | Clitocybe costata (lejkówka karbowana) | |
| Clitocybe incilis | ||
| Clitocybe squamulosa (lejkówka łuseczkowata) Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (3) external links list available in this place in in Full Version - use now | ||
| Clitocybe martiorum | ||
| 2.1.2. Podstawa trzonu z drobnymi sznurami grzybni. | ||
 | Clitocybe sinopica (lejkówka czerwonawa [lejkówka cynobrowa])  | |
Clitocybe paropsis  | ||
| 2.2. Kapelusz higrofaniczny. | ||
| 2.2.1. Zapach słodkawy; bl. jasnomięsnoróżowe. | ||
| Clitocybe diatreta (lejkówka rdzawa) Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | ||
| 2.2.2. Prawie bez zapachu; bl. białawe do żółtawych. | ||
| Clitocybe pinetorum | ||
 | Clitocybe brumalis (l. zimowa) smak i zapach miąższu mączny | nieczęsta pojedynczo i w grupach w lasach iglastych |
| Clitocybe agrestis (lejkówka wąskoblaszkowa) | ||
| Clitocybe vermicularis (lejkówka modrzewiowa) Pełna lista (5) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (5) external links list available in this place in in Full Version - use now | ||
| 3. Kapelusz szary, szarobrązowy, umbra. | ||
| 3.1. Kapelusz nie higrofaniczny | ||
| 3.1.1. Trzon masywny, 12-50 mm średnicy. | ||
 | Clitocybe alexandri (lejkówka szarobrązowa) | |
 | Lepista nebularis (lejkówka szarawa [gąsówka mglista]) | |
| 3.1.2. Trzon smuklejszy. 5-15 mm średnicy. | ||
 | Clitocybe clavipes (l. buławotrzonowa) | bardzo pospolity |
| Clitocybe inornata (l. niepozorna) Pełna lista (4) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (4) external links list available in this place in in Full Version - use now | ||
| 3.2. Kapelusz higrofaniczny. Nie oszroniony. | ||
| 3.2.1. Zapach anyżu lub kumaryny. Zobacz też lejkówka zielonawa (Clitocybe odora) | ||
| Clitocybe fragrans (lejkówka dusząca) Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (3) external links list available in this place in in Full Version - use now | ||
| Clitocybe obsoleta | ||
| 3.2.2. Zapach mąki lub zjełczały. | ||
| Clitocybe vibecina (lejkówka rowkowana) | ||
| Clitocybe langei Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | ||
| Clitocybe ditopa (lejkówka mączna) Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (3) external links list available in this place in in Full Version - use now | ||
| Clitocybe phaeophthalma (lejkówka rzodkiewkowata [lejkówka pucharowata]) | ||
| 3.2.3. Zapach nieprzyjemny, rzodkiewkowy lub gazu świetlnego. | ||
| Clitocybe fuligineipes | ||
| Clitocybe metachroa (lejkówka dwubarwna) | ||
| Clitocybe metachroides | ||
| 3.2.4. Bez zapachu. Blaszki szarobrązowe. | ||
| 3.2.4.1. Blaszki krótko zbiegające lub szeroko przyrośnięte. Kapelusz z zagłębieniem. Smak gorzki. | ||
| Clitocybe fritilliformis | ||
| 3.2.4.2. Blaszki daleko zbiegające. Kapelusz lejkowaty. Smak nie jest gorzki. | ||
| Clitocybe lituus Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | ||
| Clitocybe umbilicata Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now | ||
| Clitocybe concava | ||
| 4. Kapelusz szarozielony, niebieskozielony, rzadziej spłowiały kremowy. Ma wyjątkowo intensywny zapachu anyżu | ||
 | Clitocybe odora (l. wonna [lejkówka wonna])  | częsty |
| | ||
| Clitocybe metachroa (lejkówka dwubarwna) (=dicolor) | lasy iglaste i liściaste | |
 | Ossicaulis lignatilis (lejkownica nadrzewna) (=Clitocybe lignatilis)  kapelusz biały; trzon ekscentryczny do niemal bocznego; miąższ twardawy | nieczęsta; na drewnie drzew liściastych |
jeśli zarodniki amyloidalne zobacz: if amyloid spores see: | ||
 | Pseudoclitocybe »2 | |
 | Cantharellula umbonata (pieprzniczka szarawa) | |
 | Clitocybula lacerata (lejkóweczka postrzępiona) | |
literatura · references
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. [1]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1979 — Handbuch fur Pilzfreunde 3. Blatterpilze - Hellblattler (3 Auf. 1979) [18III]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
· Gerhardt, E., 1995 — Przewodnik grzyby. [1]
· Michael, Hennig, Kreisel, 1979 — Handbuch fur Pilzfreunde 3. Blatterpilze - Hellblattler (3 Auf. 1979) [18III]
· Hagara, L., Antonin, V., Baier, J., 1999 — Houby. [49]
Copyright © 1997-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 19.01.2010 · została utworzona/was created 14.11.1997
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 19.01.2010 · została utworzona/was created 14.11.1997
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Clitocybe.htm">lejkówka - Clitocybe - lejkówki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Clitocybe.htm]lejkówka - Clitocybe - lejkówki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Clitocybe.htm">lejkówka - Clitocybe - lejkówki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Clitocybe.htm]lejkówka - Clitocybe - lejkówki - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]