kolczak obłączasty


Hydnum repandum L.: Fr.
kolczak obłączasty (Hedgehog)


Owocnik
Fruitbody
Kapelusz jasnopomarańczowy, kremowy, beżowy do białawego; duży, średnicy 50-150 mm; początkowo wypukły, potem spłaszczony, z wiekiem nierówny; powierzchnia sucha, gładka, młoda zamszowata, z wiekiem także łuseczkowata; brzeg z wiekiem pofałdowana lub płatowaty.

Trzon centralny lub nieco ekscentryczny; barwy kapelusza lub nieco jaśniejszy; maczugowaty, stopniowo przechodzący w kapelusz, krępy - zwykle jego długość to połowa średnicy kapelusza.

Hymenofor kolczasty, zbiegający na trzon; kolce początkowo jaśniejsze, z wiekiem barwy kapelusza, do 6 mm; kruche, łatwo się odłamują; szydlasto-szpiczaste.

Miąższ białawy, blado-pomarańczowy; kruchy; smak łagodny, u starszych egzemplarzy gorzkawy; zapach przyjemny.

Pileus light-orange, cream-ochra up to whitish; large, 50-150 mm broad; at first convex, then plane, in age uneven; surface dry, smooth, young velutinous, in age squamulose; margin undulate, lobed.

Stipe central to slightly eccentric; cap coloured or lighter; clavate, gradually translating into pileus, relatively short - usually 2 times shorter then pileus diameter.

Hymenophore with spines up to 6 mm long, decurrent; teeths at first pale yellowish, then cap coloured; brittle, easily could be removed.

Flesh white, pale orange; brittle; taste mild, in older sporocarps biterlish; odour pleasant.

Zarodniki
Spores
  Wysyp zarodników biały. Zarodniki kuliste lub szeroko jajowate, gładkie, bezbarwne; 6.5-9 × 5.5-7 µm [104].
  Spore print white. Spores slobose or wide-oval, smooth, hyaline, 6.5-9 × 5.5-7 µm [104].
Występowanie   Bardzo pospolity. Owocniki wyrastają w dużych grupach, rzadziej pojedynczo, od lipca do października, na ziemi, głównie w lasach liściastych, rzadzie w iglastych, preferuje gleby zasadowe.
  Very common. Summer-fall, gregarious, rarely solitary, on soil, usually in decidious forests but also in coniferous forests, prefere basic soils.
VII2:98; VIII1:00; IX1:99; IX3:97; X1:09,01; X2:97;
Wartość
Importance
  Jadalny. Starsze owocniki lepiej odrzucać bo są gorzkawe.
  Edible, older fruitbodies are slightly bitter.
Uwagi
Remarks
Cantharellus cibarius
Cantharellus cibarius

Barwa kapelusza i jego faktura do złudzenia mogą przypominać pieprznika jadalnego, kurkę (Cantharellus cibarius), tym łatwiej dać się zwieść, że czasami wyrastają obok siebie. Dopiero kolce pod kapeluszem rozwiewają złudzenie.
Hydnum repandum
H. rufescens

Obecnie wyróżniania się kilka drobnych gatunków kolczaków (Hydnum) - szczegóły sprawdź na stronie rodzaju. Podobny kolczak rudawy (Hydnum rufescens) ma ciemniejszą, pomarańczową barwę, smuklejszy trzon, wyraźnie odgraniczony od kapelusza, kolce nie zbiegają na trzon.

Hydnum albidum jest jaśniejszy i ma mniejsze zarodniki.
Sarcodon imbricatus
Sarcodon imbricatus

Innym jadalnym grzybem o kolczastym hymenoforze jest sarniak dachówkowaty (Sarcodon imbricatus) potocznie zwany sarną. Jest owocniki są większe, ciemno zabarwione, szarobrązowe i ma kapelusz pokryty grubymi łuskami.

When looked from above it looks almost the same as Chanterelle, Yellow Chanterelle (Cantharellus cibarius), they even sometimes grows close together. There are few simillar Hydnum species eg. common Hydnum rufescens- see genus page for details.
Other edible specie with toothed hymenophore is Sarcodon imbricatus. It has bigger, darker fruitbodies with distinct scales on cap surface.

W publikacjach po 2000 r. Hydnum repandum L. - Basidiomycota
synonimy: Dentinum repandum (L.) Gray
Flisińska 2004, Ławrynowicz i in. 2002, Flisińska 2000, Zieliński i in. 2007, Wojewoda i in. 2004, Flisińska 2000a, Szczepkowski i in. 2008, Ławrynowicz 2001, Wilga 2004b, Bujakiewicz 2004 (as: H. repandum f. repandum), Ławrynowicz 2001a, Flisińska 2000b, Łuszczyński 2008, Ławrynowicz 2000, Gierczyk i in. 2009, Gumińska 2006, Wilga 2000b, Wilga 2001a, Wilga i Ciechanowski 2007, Fiedorowicz 2009, Kujawa 2009a,
Literatura (REFERENCES) Dvorak, D., Hrouda, P., 2005 - Jezate houby. Losaky a koralovce. p.11 [104]
Gumińska B., Wojewoda W., 1983 - Grzyby i ich oznaczanie. p.218 [5]
Dermek A., 1988 - Grzyby znane i mniej znane. n.118 [9]
Breitenbach J., Kraenzlin F., 1986 - Fungi of Switzerland 2 - Non gilled fungi n.282 [26II]
W Internecie (LINKS) Lista (15) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w wersji profesjonalnej; tutaj użyj linku w tytule tego bloku aby je odszukać.
List of (15) external links available in professional version; here use link on the left to locate it.


Copyright © 1998-2009 by Marek Snowarski
Ostatnia zmiana/MODIFIED: 13.11.2009 (utworzona/CREATED 31.08.1998) | Zobacz też rośliny naczyniowe Polski, atlas roślin
Wersja publikacji: 2010.01.22w


praca |