Melanoleuca

ciemnobiałka

budowa owocnika

Owocniki dość duże, mięsiste. Kapelusz +-higrofaniczny, biały, ochrowy, szary lub brązowy. Trzon o powierzchni podłużnie włókienkowatej lub z łuseczkami. Blaszki wykrojone lub prosto przyrośnięte. Zarodniki amyloidalne, szorstkie. Wysyp zarodników biały. Blaszki bez cystydii lub z cystydiami wydłużonymi, często z metuloidami.

występowanie

Saprofity wyrastające głównie w miejscach bogatych w szczątki organiczne w lasach, na terenach trawiastych i ruderalnych. W Europie około 30 gatunków.

wartość (Importance)

Wszystkie gatunki są jadalne ale nie wyróżniające się walorami smakowymi dlatego lepiej tego nie robić.
Klucz do Melanoleuca (ciemnobiałka)

Klucz oparto o:
Michael, Hennig, Kreisel, 1979-84, Handbuch fur Pilzfreunde.
Moser, M., 1983, Die Roehrlinge und Blaetterpilze (Polyporales, Boletales, Agaricales, Russulales) in Kleine Kryptogamenflora, Band IIb/2.
gatunekcechy charakterystyczneśr.kap. [mm]siedlisko, podłoże, występowanie
A. Kapelusz biały lub jasnoszary, jasnobrązowawy.
 Melanoleuca strictipes red listGREJ
m. o macznym zapachu
Pełna lista (2) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (2) external links list available in this place in in Full Version - use now
40-100 
 Melanoleuca kavinae
podstawa trzonu cebulowato zgrubiała i pusta
60-150 
Melanoleuca subalpina
Melanoleuca subalpina (ciemnobiałka subalpejska) GREJ
k. nie higrofaniczny; m. o nieprzyjemnym zapachu; dł. t. równa śr. k.
50- 100(150)pospolity; na pogórzu i w górach w trawie
 Melanoleuca candida
k. higrofaniczny; t. dłuższy od śr. k.
  
B. Trzon na całej długości z kłaczkami i drobnymi łuseczkami. Cystydy lancetowate.
Melanoleuca verrucipes
Melanoleuca verrucipes (ciemnobiałka brodawkowanotrzonowa) GREJ
t. z szorstkimi, brązowymi lub czarniawymi łuseczkami na białym tle; k. biały, w centrum brązowawy, nagi lub zamszowaty, z wiekiem lejkowaty; bl. białe do kremowych, przyrośnięte do zbiegających; zapach owocowy, anyżowy, serowy lub korzenny.
30-100lasy, łąki, pobocza dróg, miejsca z zagrzebanymi w ziemi resztkami drewna
nieczęsty
w grupach
C. Kapelusz ciemniej zabarwiony. Trzon nagi lub jedynie w górnej części oszroniony lub z kłaczkami.
C.1. Blaszki białe i niezmienne lub słabo czerwieniejące.
C.1.1. Powierzchnia kapelusza nie oszroniona lub jedynie za młodu, na brzegu
C.1.1.a. Trzon w proporcji do kapelusza normalnej długości lub wysmukły
C.1.1.a.1. Małe owocniki; średnica kapelusza zwykle < 50mm
C.1.1.a.1.1. K. gdy wilgotny to ciemno, czarniawoszary do ciemnobrązowego, > 20 mm średnicy; brak cystyd
 Melanoleuca graminicola
k. higrofaniczny, ciemno szarobrązowy, brudnobrązowy, suchy szarobrązowy, z garbkiem; bl. białe; t. znacznie krótszy od średnicy kapelusza, białawy, u podstawy szarobrązowy; zarodniki elipsoidalne; zapach pelargonii
Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now
20-90trawiaste miejsca w lasach iglastych
Melanoleuca stridula
Melanoleuca stridula (ciemnobiałka bulwiastotrzonowa) GREJ
k. ciemnobrązowy, rozpostarty, z garbkiem; bl. białe; t. szarobrązowy, powierzchnia z włókienkami, u góry z włoskami; postawa t. bulwkowata; miąższ brązowiejący
20-60miejsca trawiaste, zarośla
C.1.1.a.1.2. K. jaśniejszy lub < 20 cm średnicy; blaszki z cystydami
 Melanoleuca microcephala
  
 Melanoleuca griseofumosa
  
C.1.1.a.2. Średnie lub duże owocniki; średnica kapelusza 40-100 mm
C.1.1.a.2.1. Kapelusz i trzon jasno lub ciemno-szary
 Melanoleuca schumacheri (c. (=strictipes))
k. i t. czysto szare; k. rozpostarty lub z niewyraźnym garbkiem; bl. krótko zbiegające; t. z przylegającymi włókienkami
70-90lasy liściaste
 Melanoleuca exscissa (=cinerascens)
k. jasnoszary, w centrum ciemnobrązowy; bl. białe, słabo zbiegające lub zbiegające ząbkiem; t. srebrzysty lub jasnoszary, uszkodzony brązowieje
Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now
30-65tereny trawiaste, parki
C.1.1.a.2.2. Kapelusz szarobrązowy do czerwonobrązowego
 Melanoleuca grammopodia (ciemnobiałka prążkowanotrzonowa [ciemnobiałka szarobrązowa])
t. z grubymi włókienkami i pożłobioną powierzchnią, gruby, mocny, bulwiasty, szarobrązowy; k. szarobrązowy, często ciemny; bl. białe, stare brudno-kremowe; m. białawy; cystydia nieduże
Pełna lista (4) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (4) external links list available in this place in in Full Version - use now
-200trawiaste lasy, łąki
C.1.1.a.2.2.2. Trzon bez pożłobionej powierzchni z grubymi włóknami
 Melanoleuca arcuata
m. w t. czarnobrązowy; k. prawie czarnobrązowy, suchy szarobrązowy, czerwonobrązowy; bl. białe; t. u góry białawy, z nalotem, ku podstawie brązowy
Pełna lista (1) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (1) external links list available in this place in in Full Version - use now
40-120trawiaste lasy
C.1.1.a.2.2.2.2. Miąższ w trzonie biały.
C.1.1.b. Trzon krępy.
 Melanoleuca luscina
bl. białe z mięsno-różowym odcieniem, prawie czerwieniejące; k. szarobrązowy, brzeg z kłaczkami, młody oszroniony
20-40 
 Melanoleuca oreina
m. w trzonie biały
  
 Melanoleuca brevipes
m. w trzonie brązowawy; k. szaro-, umbra- do porfirowo-brązowego, powierzchnia przylegająco włókienkowata; centrum z garbkiem, do wklęsłego; t. barwy kapelusza, równogruby, 20-40 x 4-8 mm
Pełna lista (3) linków zewnętrznych, w tym miejscu, dostępna w w Pełnej Wersji - przejdź teraz
Full list of (3) external links list available in this place in in Full Version - use now
30-60miejsca trawiaste, pobocza dróg, od maja
C.1.2. Cała powierzchnia kapelusza z nalotem
 Melanoleuca subpulverulenta
  
 Melanoleuca polioleuca GREJ
  
C.2. Blaszki szare, szarobrązowe, ochrowe, łososiowe, kremowe, jedynie za młodu białe.
C.2.1. Blaszki szare lub szarobrązowe
 Melanoleuca turrita
  
 Melanoleuca paedida
  
 Melanoleuca rasilis
  
 Melanoleuca tristis
  
C.2.2. Blaszki ochrowawe, szaroochrowe, kremowoochrowe, cielistoochrowe
 Melanoleuca luteolosperma
  
 Melanoleuca adstringens
  
 Melanoleuca phajopodia
  
Melanoleuca cognata
Melanoleuca cognata (ciemnobiałka płowa [ciemnobiałka wiosenna]) edibleGREJ
  
 Melanoleuca subbrevipes
  
--- Nieoznaczone
Melanoleuca ?
Melanoleuca ?
Melanoleuca ?
m. w t. brązowo-brunatny, w podstawie aż czarny, w k. biały, gąbczasty; zap. wyraźny ale trudny do określenia
Melanoleuca sp.
m. w t. brązowo-brunatny, w podstawie aż czarny, w k. biało-beżówy; zap. niezbyt intensywny, nieprzyjemny

wybrane znaleziska · selected collections

Melanoleuca sp.
39 fot. · 05 10 13 3
(dolina Bystrzycy, k. Wrocławia) łęg z olszą czarną · (flood-plane forest with Alnus glutinosa)
identification: Melanoleuca evenosa cf.
spores: 7.9 × 4.0, Q= 2.0, N= 20
Copyright © 1999-2012 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form · zobacz też Atlas roślin Polski
wersja publikacji 15.01.2012.www · ostatnio zmieniana/last modified 24.01.2007 · została utworzona/was created 04.12.1999
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
kod html: <a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Melanoleuca.htm">ciemnobiałka - Melanoleuca - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>
BBCode na wielu forach: [url=http://www.grzyby.pl/gatunki/Melanoleuca.htm]ciemnobiałka - Melanoleuca - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl[/url]