edible

Xerocomus rubellus (Krombh.) Quelet

podgrzybek czerwonawy
Boletus versicolor Rostk. · Boletus barlae Fr. · Boletus sanguineus With.
Xerocomus rubellus
w grupach pod dębami · gregarious under oaks; 24.08.2002, lasy milickie, groble stawów; znal. 020824.3
copyright © by Marek Snowarski
Xerocomus rubellus
młode owocniki, w grupach pod dębami · young sporocarps, gregarious under oaks; 24.08.2002, lasy milickie, groble stawów; znal. 020824.3
copyright © by Marek Snowarski
Xerocomus rubellus
przymiar20 mm
przy drodze w lesie łęgowym, wśród roślinności · among herbs in hornbeam/oak/maple forest
Xerocomus rubellus
młode owocniki na zarośniętej drodze leśnej, pod grabami/dębami · young sporocarps, in grass under hornbeam/oak
Xerocomus rubellus
w grupach pod dębami · gregarious under oaks
Xerocomus rubellus
przymiar20 mm
w wilgotnym miejscu, na drodze pod dębami · in wet place, on forest road, under oak
Xerocomus rubellus
siniejące pory; przy drodze w lesie łęgowym, wśród roślinności · bruising blue pores; among herbs in hornbeam/oak/maple forest
Xerocomus rubellus

owocnik (Fruitbody)

Xerocomus rubellus
Xerocomus rubellus
Kapelusz młody barwy żywo karminowoczerwonej lub w różnych odcieniach czerwieni (wiśniowoczerwony, krwistoczerwony), z wiekiem blednie i jest matoworóżowy; 30-60(100) mm średnicy, początkowo półkulisty, potem rozpostarty do płaskiego, u starych okazów pofalowany; powierzchnia sucha, zamszowa, w czasie suszy może być popękana na poletka, w pęknięciach miąższ żółtawy, skórka nie daje się oddzielić od miąższu.

Pory cytrynowe do złocistożółtych, z wiekiem oliwkowe; uciśnięte sinieją; średniej wielkości, kanciaste.Rurki zielonkawożółte, długości 6-14 mm; przy trzonie zatokowato wycięte do nieco zbiegających.

Xerocomus rubellus
Trzon o jasnożółtym tle, z czerwonymi smugami i strefami; 30-110 x 4-25 mm, równogruby, często powyginany.

Miąższ żółtawy, pod skórką kapelusza czerwonawy, po przekrojeniu nieco błękitnieje lub nie; miękki; w podstawie trzonu często z czerwono-pomarańczowymi plamkami. Zapach słaby; smak łagodny.

Pileus young vividly carmine red or in various shades of red (cherry-red, blood-red), in age fading to dull pink; 30-60(100) mm in diameter, initially hemispherical, later expanding to flat, in mature specimens undulating; surface dry, suede, during drought can be cracked into patches, in the cracks flesh yellowish, cuticule unpeelable.

Pores lemon-coloured to golden yellow, in age olive; bruising blue when pressed; medium size, angular.Tubes greenish-yellow, 6-14 mm long; at the stipe sinuate to slightly decurrent.

Stipe of pale yellow colour, with red streaks and zones; 30-110 x 4-25 mm, equal, often flexuous.

Flesh yellowish, underneath cuticule of the cap reddish, when cut turns slightly blue or not; soft; at the base often with red-orange spots. Smell weak; taste mild.

zarodniki (Spores)

Xerocomus rubellus
Wysyp zarodników oliwkowobrązowy. Zarodniki elipsoidalne, gładkie, 7-17 x 4-7 µm.

Spore print olive-brown. Spores ellipsoid, smooth, 7-17 x 4-7 µm

występowanie

Dość rzadki. Owocniki wyrastają gromadnie, latem, w lasach liściastych pod dębami i lipami.

Rare. Summer, gregarious in hardwood forests under oaks and lime.

wartość (Importance)

Jadalny, ale niskiej wartości. Nieduży, o miękkim miąższu i bardzo szybko atakowany przez owady lub pleśniejący.

Edible, but of low quality. Small with soft flesh and quickly attacked by insects or molds.

gatunki podobne

Xerocomus spadiceus
Łatwy do rozpoznania jeśli mamy doczynienia z formą o czerwonej barwie kapelusza. Spłowiałe lub brązowe egzemplarze są bardzo podobne do podgrzybka złotawego (Xerocomus chrysenteron) lub p. żeberkowanego (Xerocomus spadiceus) (fot. obok). Z tym drugim gatunkiem rosną razem na znanych mi stanowiskach. W razie wątpliwości najpewniej można je rozdzielić wykorzystując charakterystyczną, silnie zielononiebieską reakcję skórki kapelusza p. żeberkowanego (Xerocomus spadiceus) na oparty amoniaku.

This specie is easy to distinguish if its young and in typical red form. Faded or brown specimens are very close to Xerocomus chrysenteron or Xerocomus spadiceus. At known to me locality it grows together with Xerocomus spadiceus (phot. in this paragraph). In doubt it is easier to separate them thanks to strong green-blue pileipelis reaction of Xerocomus spadiceus to NH4.

wybrane znaleziska · selected collections

Xerocomus rubellus
9f · 02 08 24 3 (Marek Snowarski)
(lasy milickie, groble stawów)
Xerocomus rubellus
4f · 070819.74674.ah (Anna Hreczka)
(Krosno) pod brzozami
znaleziska Xerocomus rubellus na terenie Polski w rejestrze grzybów chronionych i zagrożonych (GREJ) — Informacje o występowaniu tego gatunku obecnie nie są już przyjmowane do GREJ z uwagi na częste występowanie tego gatunku lub brak zagrożeń.

specyfikacja zapisów wg stanu na dzień 2014.10.20

Przyjęte do rejestru:
· z podanym ATPOL: 42188 AB-94, 45296 AD-18, 41334 BC-89, 105239 BF-08, 110723 DE-55, 110726 DE-66, 72969 DE-75, 42961 EG-15, 74674 FG-02,

• Oczekujące na przyjęcie:
· z podanym ATPOL: 42183 AB-94, 110271 CA-89, 109286 DA-80, 112771 DE-45, 78490 DE-66, 74769 EE-84,

Zapisy w GREJ wg stanu na dzień 2014.10.20

41334 Xerocomus rubellus; przy śródleśnej drodze nieutwardzonej za Boduszewem, prowadzącej do Głęboczka, ok. 500 m od szosy Boduszewo-Łopuchowo, Park Krajobrazowy Puszcza Zielonka, BC-89; 30.08.2006; skraj drogi wysypanej żużlem, przy lesie mieszanym (Pinus sylvestris, Carpinus betulus, Betula pendula, Tilia sp.); na ziemi ok. 40 osobników, część pojedynczo, część we wiązkach; leg. Błażej Gierczyk; det. Błażej Gierczyk; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/BG/14.01.07, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Gatunek spoza Czerwonej listy, ze względu na małą ilość znanych stanowisk zgłoszony po konsultacji z Kustoszem bazy
fot. 52533

42183 Xerocomus rubellus; Puszcza Bukowa, pow. Gryfino, 2,3 km na NW od Glinnej, AB-94; 19.07.2005; buczyna pomorska (pobocze leśnej drogi); na ziemi pojedynczo; leg. Grazyna Domian; det. Grazyna Domian; eksykat: nie, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 53622

42188 Xerocomus rubellus; Puszcza Bukowa, pow. Gryfino, 1,7 km na SE od Glinnej, AB-94; 31.08.2006; buczyna pomorska; na ziemi 2 owocniki; leg. Marzena Łyczek; det. Marzena Łyczek; eksykat: TAK (u Marzeny Łyczek), tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 53628

42961 Xerocomus rubellus; Nowy Sącz - ul. Poniatowskiego - ogród przy kapelanii, przy klasztorze s. Niepokalanek, EG-15; 29.06.2006; ogród, w pobliżu stary dąb, kasztanowiec, klon jawor, młode brzozy; na ziemi grupa owocników; leg. Sebastian Pintscher; det. Sebastian Pintscher; eksykat: 060629-55, 060628-54, 060623-44, 060702-61 fung. Pintscher, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: Znajdowałem je na tym stanowisku wielokrotnie przez okres ok. trzech miesięcy (czerwiec-wrzesień).

fot. 54670

45296 Xerocomus rubellus; 2 km na W od Świebodzina, woj. lubuskie, AD-18; 15.08.2006; las liściasty(Fagus, Quercus); na ziemi gromadnie; leg. Tomasz Ślusarczyk; det. Tomasz Ślusarczyk; eksykat: tak, H. 456, tak, notatka: tak; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2007. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych. Część II. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2006. Przegląd Przyrodniczy 18(3-4): 3-70
uwagi: fot. 58355

72969 Xerocomus rubellus; Kłomnice, pow.częstochowski, woj.śląskie, DE-75; 02.08.2007; dąb, sosna, brzoza; na ziemi pojedynczo lub w grupie kilka sztuk; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Anna Kujawa; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 2/KK/25.09.07, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi:
fot. 110787 fot. 110788

74674 Xerocomus rubellus; Krosno, woj. podkarpackie, FG-02; 19.08.2007; brzozy na obrzeżu cmentarza komunalnego; na ziemi w grupie ok. 10 owocników; leg. Anna Hreczka; det. Anna Hreczka; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 3/AH/14.10.07, tak, notatka: nie; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2010. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część. III. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2007. Przegląd Przyrodniczy 21(1): 8-53
uwagi: fot. 114949 fot. 114950 fot. 114951

74769 Xerocomus rubellus; Północny brzeg lasu Dąbrowa, 0.75 km na południe od wsi Bilcza ul. Podgórze (lub ok. 0.25 km SE od nowopowstałej ul.Barytowej), pow. kielecki, świętokrzyskie, EE-84; 25.08.2007; 20 m od północnego brzegu lasu dębowo-sosnowego z domieszką brzóz i osik (ok. 20 m dalej na południe znajduje się skrawek lasu bukowego), tuż przy zarastającej ścieżce leśnej z Bilczy do wsi Brzeziny; na wilgotnej ziemi przy zmurszałym pniaku dębowym pod głogiem jednoszyjkowym (Crataegus monogyna), dwa owocniki + ok. 500 m dalej, także dwa młode owocniki; leg. Marcin Fałdziński; det. Marcin Fałdziński; eksykat: tak - fragment zostanie wysłany do Kustosza Bazy, tak, notatka: tak - zapis wideo
uwagi: Podgrzybek ten rośnie prawie co rocznie, tuż przy zmurszałym pniu dębowym z porzycą chlebową - Perenniporia medulla-panis - ID: 66476
fot. 115138 fot. 115139 fot. 115140 fot. 115141
Charakterystyczne czerwone kropeczki w płaszczyźnie przekroju podstawy trzonu grzyba

78490 Xerocomus rubellus; Ruda k.Radomska, woj. łódzkie, DE-66; 25.08.2007; mały las, sosna, dąb, brzoza; na ziemi kilkanaście sztuk; leg. Krzysztof Kołodziejczyk; det. Krzysztof Kołodziejczyk; eksykat: TAK, wyślę do Anny Kujawy, tak, notatka: nie
uwagi:

fot. 123800 fot. 123801 fot. 123802

105239 Xerocomus rubellus; Pomiędzy Muszkowicami a Piotrowicami Wielkimi, BF-08; 27.06.2008; las mieszany; pobocze drogi leśnej kilka owocników na odcinku kilkudziesięciu metrów; leg. Tomasz Pachlewski; det. Tomasz Pachlewski; eksykat: TAK, w Stacji ZBŚRiL PAN, 27/TP/26.07.08, tak, ; publikacja: Kujawa A., Gierczyk B. 2011. Rejestr gatunków grzybów chronionych i zagrożonych w Polsce. Część IV. Wykaz gatunków przyjętych do rejestru w roku 2008. Przegląd Przyrodniczy 22(1): 17-83
uwagi:
fot. 180369 fot. 180370 fot. 180371 fot. 180372fot. 180373

109286 Xerocomus rubellus; Gdańsk Lasy Oliwskie Dolina Zielona, DA-80; 14.08.2008; Las mieszany (Lasy Oliwskie); w pobliżu zmurszałej kłody na brzegu bagna z wód opadowych 6 owocników w kępce; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 189641 fot. 189642

110271 Xerocomus rubellus; Barniewice okolice Gdańska, CA-89; 17.08.2008; Bór bagienny; W ziemi jeden owocnik; leg. Mirosław Wantoch-Rekowski; det. Mirosław Wantoch-Rekowski; eksykat: tak,zostanie wysłany do Kustosza Bazy, tak, notatka: tak
uwagi: fot. 191878

110723 Xerocomus rubellus; 2 km S,Radziechowice I,gm.Ładzice,pow.radomszczański, DE-55; 02.09.2006; las mieszany-sosna,brzoza,olcha i in.; na ziemi kilka owocników; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 192969 fot. 192970 fot. 192971

110726 Xerocomus rubellus; 1 km S,Rozpęd,gm.Kobiele Wielkie,pow.radomszczański, DE-66; 29.07.2007; las mieszany-sosna,brzoza,dąb,grab; na ziemi pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: nie, tak, notatka: nie
uwagi:
fot. 192975 fot. 192976

112771 Xerocomus rubellus; 2 km SW,Pytowice,gm.Kamieńsk,pow.radomszczański, DE-45; 06.09.2008; las mieszany-sosna,olcha,kruszyna,leszczyna; na ziemi pojedynczo; leg. Jacek Nowicki; det. Jacek Nowicki; eksykat: tak,wyślę Ani, tak, notatka: nie
uwagi: 51 10'59,14"N 19 25'16,03"E

fot. 197805 fot. 197806

literatura · references
· baza „publikacje po 2000 r.”

Copyright © 1998-2014 by Marek Snowarski – formularz kontaktowy/contact form
wersja publikacji 20.10.2014.www · ostatnio zmieniana/last modified 18.01.2010 · została utworzona/was created 26.06.1998
Zalinkuj tę stronę kodem (przykładowy tekst linku dostosuj do swoich potrzeb):
<a href="http://www.grzyby.pl/gatunki/Xerocomus_rubellus.htm">podgrzybek czerwonawy - Xerocomus rubellus - Grzyby Polski, Fungi of Poland grzyby.pl</a>